'ધુરંધર 2' ની બોક્સ ઓફિસ પર સુનામી, પણ શું આ માસ્ટરપીસ છે કે માત્ર એક 'પોલિટિકલ પ્રોપેગન્ડા'?
ઇદના અવસરે એક જ દિવસમાં ₹100 કરોડની કમાણી કરીને ઇતિહાસ રચનારી 'ધુરંધર 2' અત્યારે ચર્ચાના ચકડોળે ચડી : પ્રચંડ જનસમર્થન છતાં વિવેચકો આ ફિલ્મને કલા કરતાં વધુ 'સરકારી પ્રચાર'નું સાધન ગણાવ્યું

મુંબઈ : આદિત્ય ધર દ્વારા નિર્મિત 'ધુરંધર 2' અત્યારે થિયેટરોમાં હાહાકાર મચાવી રહી છે. દિલ્હીમાં ₹2,400ની ટિકિટો પણ હાઉસફુલ છે, તો મુંબઈમાં થિયેટરો ૨૪ કલાક ધમધમી રહ્યા છે. જોકે, આ સફળતાની સાથે એક મોટો વિવાદ પણ જોડાયો છે. ફિલ્મમાં વડાપ્રધાન મોદીનું આગમન, નોટબંધીની જાહેરાત અને તેનાથી આતંકવાદી નેટવર્કને થયેલા નુકસાનનું જે રીતે ચિત્રણ કરવામાં આવ્યું છે, તે જોતા ઘણા લોકો તેને 'પ્રચાર ફિલ્મ' (Propaganda Film) કહી રહ્યા છે. ફિલ્મમાં આતંકવાદીઓના મુખે 'ચાવાળાએ આપણને બરબાદ કરી દીધા' જેવા સંવાદો અને ઉત્તર પ્રદેશના એક વાસ્તવિક રાજકીય નેતાની હત્યાના દ્રશ્યોને મિશન સાથે જોડવાની પદ્ધતિ ફિલ્મને સિનેમા કરતા રાજકીય નિવેદન તરફ વધુ ઝુકાવતી હોવાનું વિવેચકો માને છે.
ફિલ્મની વાર્તાના મૂળમાં આઈબી ચીફ અજય સાન્યાલ (આર. માધવન) નું પાકિસ્તાની નેટવર્ક તોડવાનું મિશન છે, પરંતુ વાર્તાનો પ્રવાહ વારંવાર ૨૦૧૪ના સત્તા પરિવર્તન અને સરકારના નિર્ણયોની પ્રશંસા તરફ વળે છે. જ્યારે પણ ફિલ્મના હીરો જસકીરત સિંહ રંગી (રણવીર સિંહ) ની અંગત પીડા કે સિસ્ટમ સામેની તેની નારાજગી બતાવવાનો સમય આવે છે, ત્યારે ફિલ્મ તે લાગણીઓને ઝડપથી સમેટીને દેશભક્તિ અને સરકારી નીતિઓના ગીત ગાવા લાગે છે. જસકીરત જેવા પાત્રો જે વ્યવસ્થાના અન્યાયનો ભોગ બન્યા છે, તેમની પીડાને પૂરતી જગ્યા આપવાને બદલે ફિલ્મ તેમને માત્ર એક 'કિલિંગ મશીન' તરીકે રજૂ કરીને આગળ વધી જાય છે, જે કદાચ એક શ્રેષ્ઠ વાર્તાને પ્રચારના મહોરામાં ફેરવી નાખે છે.
૪ કલાક લાંબી હોવા છતાં, 'ધુરંધર 2' તેના માનવીય પાસાઓ કરતાં રાષ્ટ્રીય નીતિઓ પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. જસકીરતે પાકિસ્તાનમાં તેના મિત્રો ગુમાવ્યા તે દુઃખને 'બાઝીગર ઓ બાઝીગર' ગીતની ઉજવણીમાં ઉડાવી દેવામાં આવે છે. વિવેચકોનું કહેવું છે કે જો ફિલ્મ નિર્માતાએ પાત્રોની આંતરિક વેદના અને સિસ્ટમની ખામીઓને વધુ ઊંડાણપૂર્વક બતાવી હોત, તો આ ફિલ્મ માત્ર એક રાજકીય દસ્તાવેજને બદલે એક અમર કલાકૃતિ બની શકી હોત. તેમ છતાં, બોક્સ ઓફિસના આંકડા સાબિત કરે છે કે પ્રેક્ષકોને આક્રમક રાષ્ટ્રવાદ અને વાસ્તવિક ઘટનાઓ સાથેનું જોડાણ ખૂબ જ પસંદ આવી રહ્યું છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે આ ફિલ્મ માત્ર રેકોર્ડ તોડવા પૂરતી સીમિત રહે છે કે સિનેમાના ઇતિહાસમાં તેના પ્રચારના લેબલ સાથે કાયમી ચર્ચાનો વિષય બને છે.
