નવી દિલ્હી, તા.૨૫: આજના ડિજિટલ યુગમાં સોશિયલ મીડિયા રીલ્સ, લગ્નના સંગીત સમારોહ કે મિત્રો સાથેની પાર્ટીઓમાં એક પંજાબી ગીત સતત વાગતું સંભળાય છે – "બાજરે દા સિત્તા...". આધુનિક રેપ અને ડીજેના તાલ પર આ ગીત પર ઝૂમતી યુવા પેઢીમાંથી ઘણા ઓછા લોકોને ખબર હશે કે આ સુપરહિટ લોકગીત પંજાબના ગામડાઓની માટી, ખેતરો અને સ્ત્રીઓની સાચી લાગણીઓમાંથી જન્મેલું છે.

"બાજરે દા સિત્તા" શબ્દનો સીધો અને સરળ અર્થ 'બાજરીનો ડૂંડો' અથવા 'બાજરીનો કાન' થાય છે. જૂના જમાનામાં જ્યારે પંજાબના ગામડાઓમાં બાજરીનો પાક લણવામાં આવતો, ત્યારે મહિલાઓ પોતાના હાથથી તેને મસળીને અનાજ અલગ કરતી હતી. ગીતની પ્રખ્યાત પંક્તિ "બાજરે દા સિત્તા, વે આસન તલી તે મરોદયા" નો અર્થ થાય છે કે "મેં બાજરીના કણને મારી હથેળી પર રાખીને મસળ્યો જેથી દાણા બહાર આવે." આ સરળ શબ્દોમાં પ્રેમ અને સંબંધોની ઊંડી સુંદરતા છુપાયેલી છે.

આ ગીતની આગળની પંક્તિ "રુથડા જાંદા માહિયા, વે આસન ગલી વિછોં મોડ્યા..." માં પ્રેમનો અદ્ભુત ભાવ જોવા મળે છે. જેનો અર્થ છે કે "મારો પ્રેમી મારાથી નારાજ થઈને જઈ રહ્યો હતો અને મેં તેને મારી ગલીમાંથી જ પ્રેમાળ આગ્રહ કરીને પાછો વાળ્યો." જેવી રીતે હથેળીની મહેનતથી બાજરીમાંથી દાણા છૂટા પડે છે, તેવી જ રીતે સંબંધોમાં આવતી નાની-મોટી નારાજગીને પણ થોડા પ્રેમ અને આગ્રહથી દૂર કરી શકાય છે.

જૂના સમયમાં પંજાબના ગામડાઓમાં જ્યારે મહિલાઓ ચરખો કાંતવા કે મેળાવડામાં એકઠી થતી ત્યારે ઢોલકના તાલે પોતાની લાગણીઓ વ્યક્ત કરવા આ લોકગીત ગાતી હતી. વર્ષ ૨૦૨૧માં રશ્મીત કૌર, દીપ કલસી અને ઇક્કા દ્વારા આ પરંપરાગત ગીતને હિપ-હોપ મોડર્ન ટચ આપવામાં આવ્યો, જેના પછી તે વૈશ્વિક સ્તરે વાયરલ થઈ ગયું. સમય બદલાયો અને પદ્ધતિઓ બદલાઈ, પણ પોતાના મૂળ અને સંસ્કૃતિ સાથે જોડતું આ સદાબહાર ગીત આજે પણ લાખો દિલો પર રાજ કરી રહ્યું છે.