મુંબઈ : પૃથ્વી થિયેટરે તેના અસ્તિત્વના શાનદાર 48 વર્ષ પૂર્ણ કરી લીધા છે અને આ અવસરે કુંણાલ કપૂર તથા તેમના પુત્ર જહાન કપૂરે થિયેટરની સફર પર ખુલીને વાતચીત કરી છે. જ્યારે તેમને પૂછવામાં આવ્યું કે અહીં પગ મૂકતા જ પહેલો વિચાર શું આવે છે, ત્યારે કુંણાલ કપૂર વિના સંકોચે કહે છે કે ડસ્ટબિન કેમ સાફ નથી થયું, એશટ્રે કેમ ખાલી નથી અને બોક્સ ઓફિસ હજી સુધી કેમ ખુલ્લી નથી. તેમના પુત્ર જહાન હસતા હસતા કહે છે કે આ રમુજી લાગે છે પણ તે હકીકત છે. આ બધી બાબતો પાછળનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એ સુનિશ્ચિત કરવાનો હોય છે કે અહીં આવનાર દરેક વ્યક્તિને પોતાના ઘર જેવું લાગે. દર્શકો માટે પૃથ્વી એટલે કે એક શાનદાર પ્રદર્શન, કેફેમાં નાસ્તો અને લાંબી ચર્ચાઓ, જ્યારે આ બંને માટે તે જવાબદારી અને વ્યવસ્થા જાળવવાનું સ્થળ પણ છે. પૃથ્વી થિયેટરની સ્થાપના પૃથ્વીરાજ કપૂરે કરી હતી, જેઓની નાટક કંપની સમયના પ્રશ્નોને મંચ પર લાવતી હતી. દીવાર નાટકે દેશના ભાગલા સામે ચેતવણી આપી હતી, પઠાણ નાટકે હિન્દુ અને મુસ્લિમ એકતાની હિમાયત કરી હતી અને પૈસા નાટકે ભ્રષ્ટાચાર તથા ધનની વધતી તાકાત પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. કુંણાલ દુઃખ વ્યક્ત કરતા કહે છે કે તે અત્યંત શરમજનક બાબત છે કે 1945 અને 1952 ના તે પ્રશ્નો આજે પણ આપણા સમાજમાં મોજૂદ છે. પૃથ્વીરાજે પૈસા નામની ફિલ્મ પણ બનાવી હતી, જે બોક્સ ઓફિસ પર નિષ્ફળ જવાથી ભારે નુકસાન થયું હતું અને આજે તે ફિલ્મ ઉપલબ્ધ નથી. પરિવાર તે નાટકનું સ્ક્રિપ્ટ પણ શોધી શક્યો નથી. પૃથ્વીરાજ ઇચ્છતા હતા કે આ થિયેટર સમગ્ર દેશનું બને, પરંતુ તેમનું આ સ્વપ્ન તેમના જીવનકાળમાં પૂરું ન થઈ શક્યું. પાછળથી શશી કપૂર અને જેનિફર કેન્ડલે તેને એક સ્થાયી ઘર આપ્યું. કુંણાલ એવા સ્મારકોના પક્ષમાં નથી જે માત્ર નિર્જીવ ઊભા રહે. મુંબઈમાં ઘણી એવી પ્રતિમાઓ છે જેના પર માત્ર કબૂતર બેસે છે, જ્યારે થિયેટર દરેક વ્યક્તિને હંમેશાં સક્રિય રાખે છે. અહીં દરિયાઈ ભેજ સામે લડવાનું હોય છે, જાળવણીનો ખર્ચ ચૂકવવાનો હોય છે અને ઉપકરણો માટે જગ્યાની જરૂરિયાત રહે છે. કુંણાલ ઈચ્છે છે કે બેકસ્ટેજની સુવિધાઓ વધુ સારી બને, પરંતુ ઓડિટોરિયમની ઘનિષ્ઠતા જળવાઈ રહે. ટિકિટોની આવક સીધી કલાકારોના ખાતામાં જાય છે અને કોઈ એડવાન્સ ડિપોઝિટ માંગવામાં આવતી નથી. જહાન માટે આ જગ્યાનું સ્વાગત તેના પ્રવેશદ્વારથી જ શરૂ થાય છે કારણ કે અહીં કોઈ મોટો ગેટ નથી. આ ખુલ્લાપણું ખૂબ જ સ્વાભાવિક રીતે લોકોને આવકારે છે. જો કે, એક નિયમ એવો છે જેના પર કોઈ ક્યારેય છૂટછાટ આપતું નથી અને તે છે ત્રીજી ઘંટડીનો નિયમ. કુંણાલ આ નિયમને કલાકારો, ક્રૂ મેમ્બર્સ અને સમયસર પહોંચેલા દર્શકોના સન્માન તરીકે જોવે છે. આ નિયમ ખુદ કુંણાલને પણ લાગુ પડે છે. વર્ષો પહેલાં તેઓ પોતાની દીકરી સાથે નાટક જોવા આવ્યા હતા અને ત્રીજી ઘંટડી વાગ્યાના થોડી મિનિટો પછી પહોંચ્યા ત્યારે તેમણે દીકરીને સ્પષ્ટ કહી દીધું હતું કે આપણે અંદર જઈ શકીશું નહીં. જ્યારે દીકરીએ પૂછ્યું કે શું તમે આના માલિક નથી, ત્યારે કુંણાલનો જવાબ હતો કે આ નિયમ બધા માટે સમાન છે. મંચ પર શું ભજવવું તે સંપૂર્ણપણે નાટક કંપનીઓ નક્કી કરે છે. ઉત્સવ માટે તેઓ એવા નાટકો પસંદ કરે છે જે મુંબઈમાં પહેલીવાર પ્રસ્તુત થવાના હોય. પોતાની યાદો તાજી કરતા જહાન તે ઓર્કેસ્ટ્રાના કન્સર્ટને યાદ કરે છે જ્યારે 60 લોકોની ટીમ પૃથ્વીના નાના મંચ પર ગોઠવાય ગઈ હતી. કામકાજ દરમિયાન પિતા અને પુત્ર વચ્ચે વિચારોના મતભેદ પણ જોવા મળે છે. કુંણાલને એક્સેલ શીટ પર કામ કરવું ખૂબ ગમે છે, જ્યારે જહાન સ્વીકારે છે કે તેમને એક્સેલ ફોબિયા છે. જહાન સોશિયલ મીડિયામાં પિતાને મદદ કરે છે, અને કુંણાલ પોતાના પુત્રની એડિટિંગની સૂઝ અને રિધમની પ્રશંસા કરે છે. અંતે, જ્યારે મુલાકાત પૂરી થવા આવે છે ત્યારે જહાન પોતાના પિતાને તેમના મનપસંદ કેફે ઓર્ડર વિશે પૂછે છે. કુંણાલ જણાવે છે કે પહેલા તેઓ પરોઠા ખાતા હતા, પછી દાળ ખીચડી અને હવે તેઓ ત્રણ તળેલા ઈંડા, એસ્પ્રેસો કોફી અને કહવા પસંદ કરે છે. કુંણાલ પૂછે છે કે શું જહાનને ક્યારેય આ પરિવારમાં જન્મ લેવા બદલ અસંતોષ થયો છે, જેના પર જહાન તરત જ હા કહે છે અને પછી ઉમેરે છે કે હવે તેઓ આ જીવન માટે સંપૂર્ણ કૃતજ્ઞતાની ભાવના ધરાવે છે. થિયેટરમાં ત્રીજી ઘંટડી વાગવાની તૈયારીમાં છે અને કોઈને પણ, ભલે તે કપૂર પરિવારનો સભ્ય જ કેમ ન હોય, હવે મોડા પ્રવેશ આપવામાં આવશે નહીં.