મુંબઈ, તા. 25 : આજકાલ ભલે કરોડોના બજેટ અને અત્યાધુનિક VFX વાળી ફિલ્મોનો જમાનો હોય, પરંતુ હિન્દી સિનેમાના ઇતિહાસમાં એક એવો દોર હતો જ્યારે માત્ર સાદી વાર્તા અને મજબૂત અભિનયથી જાદુ સર્જાતો હતો. 1969 થી 1975 વચ્ચેના એ છ વર્ષોમાં ચાર એવી ફિલ્મો રિલીઝ થઈ, જેણે સિનેમાની વ્યાખ્યા જ બદલી નાખી. આ ફિલ્મોમાં કોઈ સુપરહીરો નહોતા, છતાં તેના પાત્રો દરેક ભારતીયના ઘરના સભ્યો જેવા લાગતા હતા.
આ યાદીમાં સૌથી ઉપર 'આનંદ' (1971) નું નામ આવે છે. રાજેશ ખન્નાના એ યાદગાર સંવાદ "બાબુમોશાય, જિંદગી બડી હોની ચાહિયે, લાંબી નહીં" એ આખા દેશને જીવન જીવવાનો નવો દ્રષ્ટિકોણ આપ્યો. રાજેશ ખન્ના અને અમિતાભ બચ્ચનની જુગલબંધી અને યોગેશજીના ગીતો "કહીં દૂર જબ દિન ઢલ જાયે" આજે પણ એટલા જ તાજા લાગે છે. આ ફિલ્મ માત્ર હિટ નહોતી, પણ એક ભાવનાત્મક ક્રાંતિ હતી.
બીજી તરફ, 'ચુપકે ચુપકે' (1975) એ સાબિત કર્યું કે કોમેડી કરવા માટે દ્વિઅર્થી સંવાદોની જરૂર નથી. ધર્મેન્દ્ર અને અમિતાભની મસ્તીભરી કેમેસ્ટ્રીએ લોકોને પેટ પકડીને હસાવ્યા. તેવી જ રીતે 'ગુડ્ડી' (1971) દ્વારા જયા ભાદુરીએ એક સ્કૂલ ગર્લના માધ્યમથી ગ્લેમર અને વાસ્તવિકતા વચ્ચેનો તફાવત સમજાવ્યો. આ ફિલ્મોએ બોક્સ ઓફિસ પર ઇતિહાસ રચ્યો હતો.
સત્ય અને પ્રામાણિકતાનો અરીસો: 'સત્યકામ'
આ યાદીની ચોથી ફિલ્મ 'સત્યકામ' (1969) ભલે તે સમયે બોક્સ ઓફિસ પર ધૂમ ન મચાવી શકી હોય, પરંતુ તે સિદ્ધાંતો અને નૈતિકતાની પરકાષ્ઠા સમાન છે. ધર્મેન્દ્રએ પોતાના કરિયરનો સર્વશ્રેષ્ઠ અભિનય આ ફિલ્મમાં આપ્યો હતો. ઋષિકેશ મુખર્જીના નિર્દેશનમાં બનેલી આ ચારેય ફિલ્મોએ સાબિત કર્યું કે જો વાર્તામાં સચ્ચાઈ હોય, તો તે દાયકાઓ પછી પણ પ્રેક્ષકોના દિલ પર રાજ કરી શકે છે. આજે પણ રવિવારની આળસુ બપોરે આ ફિલ્મો જોવી એ એક લ્હાવો છે.