નવી દિલ્હી, તા.૧૧: ભારતીય સિનેમાના ઇતિહાસમાં ‘મુઘલ-એ-આઝમ’ એક એવી ફિલ્મ છે જેનું દરેક દ્રશ્ય અને દરેક ગીત આજે પણ લોકોના હૃદયમાં જીવંત છે. પરંતુ ખૂબ ઓછા લોકો જાણે છે કે ફિલ્મનું એક અત્યંત લોકપ્રિય અને ક્લાસિક ગીત ‘મોહે પનઘટ પે નંદલાલ છેડ ગયો રે’નો ઈતિહાસ ગુજરાતના નાટ્યજગત સાથે જોડાયેલો છે. સ્વરકોકિલા લતા મંગેશકરના મધુર અવાજમાં સજ્જ અને મહાન અભિનેત્રી મધુબાલા પર ફિલ્માવાયેલું આ ગીત મૂળરૂપે એક ગુજરાતી સ્ટેજ નાટક માટે લખવામાં આવ્યું હતું.

આ રસપ્રદ ઇતિહાસ પર નજર કરીએ તો, આ ગીતના મૂળ શબ્દો અને સૂર પ્રખ્યાત ગુજરાતી કવિ અને નાટ્યકાર રઘુનાથ બ્રહ્મભટ્ટ દ્વારા એક ગુજરાતી નાટક માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યા હતા. જ્યારે કે. આસિફની મહાન ફિલ્મ ‘મુઘલ-એ-આઝમ’નું નિર્માણ થઈ રહ્યું હતું, ત્યારે આ ગીતને હિન્દી પ્રેક્ષકો અને ફિલ્મી પરિસ્થિતિ મુજબ રૂપાંતરિત કરવાનો નિર્ણય લેવાયો હતો. મહાન સંગીતકાર નૌશાદ સાહેબે તેના સંગીતમાં નવો પ્રાણ પૂંક્યો અને ગીતકાર શકીલ બદાયુનીએ તેને હિન્દી રંગમાં ઢાળ્યું હતું.

ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ અને રાધાજીના મનોહર પ્રેમ અને નટખટ ચેનચાળાનું વર્ણન કરતું આ ગીત ફિલ્મમાં અનારકલી બનેલી મધુબાલા પર અત્યંત સુંદરતાથી ફિલ્માવવામાં આવ્યું હતું. કે. આસિફના નિર્દેશન હેઠળ બનેલી ૧૯૬૦ની આ ઐતિહાસિક ફિલ્મમાં પૃથ્વીરાજ કપૂર, દિલીપ કુમાર અને મધુબાલાની ત્રિપુટીએ અદ્ભુત અભિનય કર્યો હતો. ૬૧ વર્ષથી પણ વધુ સમય વીતી ગયો હોવા છતાં, ગુજરાતી રંગભૂમિમાંથી હિન્દી પડદા પર પહોંચેલું આ અમર ગીત આજે પણ સંગીતપ્રેમીઓના દિલમાં એ જ તાજગી સાથે ગૂંજે છે.