નવી દિલ્હી : હિન્દી સિનેમાના સુવર્ણ યુગના સૌથી લોકપ્રિય અને દર્દભર્યા અવાજના માલિક એટલે કે સુપ્રસિદ્ધ ગાયક મુકેશ. આઝાદી પહેલાથી લઈને ત્રણ દાયકા સુધી પોતાના અવાજથી કરોડો દિલોને ડોલાવનાર મુકેશનું એક ગીત આજે ૬૦ વર્ષ પછી પણ 'કલ્ટ ક્લાસિક' ગણાય છે. વર્ષ ૧૯૬૬માં રિલીઝ થયેલી ક્લાસિક ફિલ્મ 'તીસરી કસમ'નું સદાબહાર ગીત "સજન રે ઝૂઠ મત બોલો, ખુદા કે પાસ જાના હૈ..." આજે પણ સંગીતપ્રેમીઓ એટલી જ આતુરતાથી સાંભળે છે. જીવનની વાસ્તવિકતા અને પ્રેમને ખૂબ જ સરળ શબ્દોમાં વણી લેતું આ રોમેન્ટિક ગીત પ્રેમમાં પડેલા દરેક વ્યક્તિ માટે આજે પણ એટલું જ તાજું છે.

ખૂબ જ ઓછા લોકો જાણે છે કે મુકેશ વાસ્તવમાં ગાયક બનવા નહીં, પરંતુ અભિનેતા બનવાના સપના સાથે માયાનગરી મુંબઈ આવ્યા હતા. વર્ષ ૧૯૪૫માં તેમણે ગાયક તરીકે નવી ઇનિંગ શરૂ કરી. થોડી ફિલ્મોમાં અભિનય કર્યા પછી તેમને સમજાયું કે તેમનું અસલી ગૌરવ કેમેરાની સામે નહીં પણ માઇક્રોફોનની પાછળ છે. ત્યારબાદ, હિન્દી સિનેમાના શો-મેન રાજ કપૂર સાથે મુકેશની એવી જોડી જામી કે મુકેશ રાજ સાહેબનો ઓફિશિયલ અવાજ બની ગયા. રાજ કપૂર પણ કહેતા કે 'હું તો માત્ર શરીર છું, મારો આત્મા તો મુકેશના અવાજમાં વસે છે.'

"સજન રે ઝૂઠ મત બોલો... ગીત માત્ર એક મનોરંજન નથી, પરંતુ જીવનનું એક મોટું તત્વજ્ઞાન (Philosophy) છે જેને મુકેશજીએ પોતાના અવાજથી અમર બનાવી દીધું."

— બોલિવૂડ મ્યુઝિક ક્રિટિક્સ

શંકર-જયકિશન અને શૈલેન્દ્રની ત્રિપુટીનો જાદુ

રાજ કપૂર અને વહીદા રહેમાન અભિનીત ફિલ્મ 'તીસરી કસમ'ને સફળ બનાવવામાં આ ગીતનો સિંહફાળો હતો. મુકેશના અનોખા અંદાજને ધ્યાનમાં રાખીને તે સમયની સુપરહિટ સંગીતકાર જોડી શંકર-જયકિશને આ ગીતનું સંગીત તૈયાર કર્યું હતું, જ્યારે મહાન ગીતકાર શૈલેન્દ્રએ તેના હૃદયસ્પર્શી શબ્દો લખ્યા હતા.

મુકેશે તેમની લાંબી અને સફળ કારકિર્દીમાં આશરે ૧,૩૦૦થી વધુ ગીતો ગાયા છે. અન્ય સમકાલીન ગાયકોની સરખામણીમાં આ સંખ્યા ભલે ઓછી લાગે, પરંતુ મુકેશનું એક-એક ગીત હીરા સમાન છે. ભૂતપૂર્વ ભારતીય કેપ્ટન એમ. એસ. ધોની પણ મુકેશના ગીતોના બહુ મોટા ચાહક છે. આજે છ દાયકા પછી પણ જ્યારે 'સજન રે ઝૂઠ મત બોલો' રેડિયો કે ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર વાગે છે, ત્યારે શ્રોતાઓ મંત્રમુગ્ધ થઈ જાય છે.