મુંબઈ :  હિન્દી સિનેમાના ઈતિહાસમાં ૧૯૬૦નું વર્ષ સુવર્ણ અક્ષરે લખાયેલું છે. આ વર્ષે રિલીઝ થયેલી ઐતિહાસિક ફિલ્મ 'મુઘલ-એ-આઝમ'માં અનારકલીના પાત્રમાં મધુબાલાના અભિનયને આજે પણ લોકો યાદ કરે છે. જોકે, વર્ષ ૧૯૬૧માં યોજાયેલા ૮મા ફિલ્મફેર એવોર્ડ્સમાં એક આશ્ચર્યજનક પરિણામ આવ્યું હતું, જેમાં મધુબાલાને પાછળ રાખીને અભિનેત્રી બીના રાયે ફિલ્મ 'ઘૂંઘટ' માટે શ્રેષ્ઠ અભિનેત્રીનો ખિતાબ પોતાના નામે કર્યો હતો.

બીના રાય માત્ર એક પ્રતિભાશાળી અભિનેત્રી જ નહોતી, પરંતુ તેમનો કપૂર પરિવાર સાથે અતૂટ સંબંધ પણ હતો. બીના રાયના લગ્ન દિગ્ગજ અભિનેતા પ્રેમનાથ સાથે થયા હતા, જેમના બહેન કૃષ્ણા રાજ કપૂર એટલે કે રાજ કપૂરના પત્ની અને રણબીર કપૂરના દાદી હતા. આમ, મધુબાલાને એવોર્ડની રેસમાં હરાવનાર અભિનેત્રી કપૂર પરિવારની વહુ હતી, જે તે સમયે ફિલ્મ જગતમાં ચર્ચાનો વિષય બન્યો હતો.

તે સમયે 'મુઘલ-એ-આઝમ' જેવી ફિલ્મ હોવા છતાં મધુબાલાનું એવોર્ડ ગુમાવવું અને બીના રાયનું વિજેતા બનવું એ ફિલ્મ પ્રેમીઓ માટે આશ્ચર્યજનક હતું. તે વર્ષે ફિલ્મના દિગ્ગજ દિગ્દર્શક કે. આસિફ પણ શ્રેષ્ઠ દિગ્દર્શકનો એવોર્ડ ગુમાવી બેઠા હતા, જે બિમલ રોયને મળ્યો હતો. સંગીત અને ગાયન ક્ષેત્રે પણ 'ચૌધવીં કા ચાંદ' જેવી ફિલ્મોનું વર્ચસ્વ રહ્યું હતું, જે તે યુગની સ્પર્ધાત્મકતા અને વિવિધતા દર્શાવે છે.

આજે દાયકાઓ પછી પણ આ કિસ્સો હિન્દી સિનેમાના સુવર્ણ યુગની યાદ અપાવે છે. એવોર્ડ્સમાં ભલે મધુબાલાને એ સન્માન ન મળ્યું હોય, પરંતુ તેમની લોકપ્રિયતા અને અનારકલી તરીકેનું તેમનું પાત્ર કાયમી અમર બની ગયું છે. ફિલ્મ ઈતિહાસના પાનાઓ આજે પણ આ ઘટનાને એક એવી ક્ષણ તરીકે યાદ કરે છે, જ્યારે પ્રતિભાની સ્પર્ધામાં એક દિગ્ગજ કલાકારની સામે બીજો કલાકાર વિજેતા બન્યો હતો, જે સિનેમાની અનિશ્ચિતતા અને સુંદરતા બંનેને પ્રતિબિંબિત કરે છે.