અમદાવાદ, તા.૨૪: ગુજરાતમાં અગ્નિશમન સેવાઓની સ્‍થિતિ ભયાવહ રીતે સામે આવી છે, જેમાં અગ્નિશામક દળ, ગણવેશધારી સેવાઓમાં સૌથી છેલ્લું ગણાતી નેતળત્‍વની ગંભીર કટોકટીથી પીડિત છે. ગુજરાત સરકાર અને તેના મોટા શહેરોની શહેરી સ્‍થાનિક સંસ્‍થાઓ બંને આ કટોકટી સેવાઓમાં નિર્ણાયક ટોચની જગ્‍યાઓ ભરવામાં નિષ્‍ફળ રહી છે.

TRP ગેમ ઝોનમાં લાગેલી આગના સંબંધમાં રાજકોટના ચીફ ફાયર ઓફિસર (CFO) ઇલેશ ખેરની ધરપકડ બાદ, જેમાં ઘણા બાળકો સહિત ૨૭ લોકોના મોત થયા હતા, ગુજરાતના આઠ મોટા શહેરોમાંથી સાત હવે પૂર્ણ-સમયના CFO વગરના છે.

મેં મહિનામાં ગેમઝોન દુર્ઘટના બની હતી, જેમાં રાજકોટના સીએફઓ અને ડેપ્‍યુટી સીએફઓ બંનેની ક્રાઇમ બ્રાંચ દ્વારા ૨૨ જુને ધરપકડ કરવામાં આવ્‍યા પછી રાજકોટને ફાયર વિભાગના કોઇ પણ ઉચ્‍ચ અધિકારી વગર છોડી દેવાયું છે. ડીવીઝન ફાયર ઓફીસરની કોઇ જગ્‍યા મંજૂર નહી હોવાથી સ્‍ટેશન ઓફીસર હાર્દિક ગઢવીને ડેપ્‍યુટી સીએફઓનો ચાર્જ સોંપાયો છે અને સીએફઓની જગ્‍યા ખાલી પડી છે.

ઉલ્લેખનીય છે કે, ખેર ગુજરાતમાં માત્ર બે પૂર્ણ-સમયના સીએફઓ પૈકીના એક હતા. બીજા છે કે કે બિશ્‍નોઈ, જેઓ જામનગર ફાયર એન્‍ડ ઈમરજન્‍સી સર્વિસીસના વડા છે અને ગુજરાતના સૌથી અનુભવી ફાયર ઓફિસર છે, જેમણે એક દાયકાથી વધુ સમયથી આ ભૂમિકામાં સેવા આપી છે. જામનગર ફાયર સર્વિસમાં ચાર સ્‍ટેશન ઓફિસરની કમી છે, જગ્‍યાઓ ટૂંક સમયમાં ભરવામાં આવે તેવી અપેક્ષા છે.

અમદાવાદ, રાજ્‍યની સૌથી મોટી મ્‍યુનિસિપલ કોર્પોરેશન, તેની સીએફઓ પોસ્‍ટ બે વર્ષથી વધુ સમયથી ખાલી છે, જેમાં ડેપ્‍યુટી સીએફઓ જયેશ ખાડિયા માર્ચ ૨૦૨૨ થી વધારાનો ચાર્જ સંભાળે છે. એડિશનલ સીએફઓની પોસ્‍ટ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૨ થી ખાલી છે જ્‍યારે અગાઉના અધિકારી નિવળત્ત થયા હતા, ડેપ્‍યુટી સીએફઓ સાથે. સીએફઓ મિથુન મિષાી પણ વધારાનો હવાલો સંભાળી રહ્યા છે.

રાજ્‍યના પાટનગર ગાંધીનગરમાં આ વર્ષે જ CFOની જગ્‍યા મંજૂર કરવામાં આવી હતી અને DOની જગ્‍યાઓ પ્રથમ સ્‍થાયી સમિતિની બેઠકમાં મંજૂર કરવામાં આવે તેવી અપેક્ષા છે. દરમિયાન, અમદાવાદના ડીઓ કૈઝાદ દસ્‍તૂર ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૨ થી વધારાનો ચાર્જ સંભાળી રહ્યા છે.

સીએફઓની ખાલી જગ્‍યા સૌથી લાંબા સમયથી ભાવનગરમાં ખાલી છે, જયાં ૨૦૦૬થી કોઇ સીએફઓ નથી. ત્રણ મહિના પહેલા વિભાગીય અધિકારી પ્રધ્‍યુમનસિંહ જાડેજાને ઇન્‍ચાર્જ સીએફઓ બનાવવામાં આવ્‍યા હતા પણ પુર્ણ સમયના સીએફઓની જગ્‍યા ૧૮ વર્ષથી ખાલી છે.

જૂનાગઢમાં, ભાવનગર મ્‍યુનિસિપલ કોર્પોરેશનમાંથી દિપકકુમાર જાની છેલ્લા બે વર્ષથી ડેપ્‍યુટેશન પર સીએફઓ તરીકે કામ કરી રહ્યા છે, પોસ્‍ટ ભરવાના અનેક નિષ્‍ફળ પ્રયાસો સાથે. નવી જાહેરાતો ટૂંક સમયમાં અપેક્ષિત છે.

વડોદરામાં ૨૦૧૪ થી ઘ્‍જ્‍બ્‍ની જગ્‍યા ખાલી છે, જે માત્ર કાર્યવાહક તરીકે ભરવામાં આવી છે. ડેપ્‍યુટી સીએફઓ પાર્થ બ્રહ્મભટ્ટ ૨૦૧૯ થી ચાર્જમાં છે. સુરતમાં, બસંત પારીક અગાઉના સીએફઓને સસ્‍પેન્‍ડ કર્યા બાદ, ૨૦૧૭ થી ઈન્‍ચાર્જ સીએફઓ છે.

કટોકટીના જવાબમાં, શહેરી વિકાસ અને શહેરી આવાસ વિભાગ (UDUHD) ના અગ્ર સચિવ અશ્વિની કુમારે તમામ કોર્પોરેશનોને ૧૫ જુલાઈ સુધીમાં ખાલી જગ્‍યાઓ, ખાસ કરીને ફાયર સર્વિસમાં, ભરવા માટે સૂચના આપી છે.

જો કે, અગ્નિશામકો અને અધિકારીઓ એકસમાન ભરતીના નિયમોના અભાવ, અલગ-અલગ શૈક્ષણિક લાયકાત, અસંખ્‍ય આક્ષેપો અને સમગ્ર ફાયર સેવાઓમાં લાંબા સમયથી ચાલતી પૂછપરછ અંગે ચિંતિત રહે છે. વધુમાં, વર્તમાન અધિકારીઓમાં વાસ્‍તવિક અગ્નિશામક અને વહીવટી અનુભવના અભાવે ગુજરાતની અગ્નિશમન સેવાઓનું મનોબળ અને કાર્યક્ષમતા વધુ બગડશે તેવી આશંકા ઊભી કરી છે.