અમદાવાદ, તા.૩૧: અમદાવાદ લોકોના પ્રિય ફરસાણ, ખાસ કરીને ગાંઠીયા, ફાફડા અને પાપડી હાલ સૂક્ષ્મ પરિવર્તનના દોરમાંથી પસાર થઇ રહ્યા છે  વધતી જતી આરોગ્‍યની ચિંતાઓને ધ્‍યાને લઇ કેટલાક ફરસાણવાળા હવે આ નાસ્‍તાને વિવિધ પ્રકારના ખાદ્ય તેલમાં તળેલા નાસ્‍તાની ઓફર કરે છે જો કે વિવિધ ખાદ્યતેલમાં બનેલી વસ્‍તુના ભાવ અલગ અલગ રાખવામાં આવ્‍યા છે.

સીંગદાણાના તેલમાં તળેલું ફરસાણ, જે આરોગ્‍યપ્રદ વિકલ્‍પ ગણાય છે, તે પ્રતિ કિલો રૂ. ૭૦૦ સુધીનું પ્રીમિયમ ધરાવે છે, જ્‍યારે કપાસિયા તેલના પ્રકારો રૂ.૫૫૦ પ્રતિ કિલોના ભાવે ઉપલબ્‍ધ છે. આ બાબત ગ્રાહકોમાં હૃદય અને અન્‍ય સ્‍વાસ્‍થ્‍ય સમસ્‍યાઓ અંગે વધતી જતી જાગળતિને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

ફાફડા, ગાંઠિયા અને પાપડી, તળેલા મરચાં, બેસન કઢી, ચટણી અને છીણેલા પપૈયા સાથે, ગુજરાતી નાસ્‍તા છે. બેસન, કાળા મરી, અજવાઇન અને અન્‍ય મસાલામાંથી બનાવેલ, આ સ્‍વાદિષ્ટ વાનગીઓનો નાસ્‍તો અને ઉચ્‍ચ ચામાં આનંદ લેવામાં આવે છે, ખાસ કરીને રવિવાર અને દશેરા જેવા તહેવારોમાં લોકપ્રિય દુકાનોની બહાર લાંબી કતારો લાગે છે.

સ્‍વાસ્‍થ્‍ય સંબંધી ચિંતાઓના જવાબમાં, કેટલાક ફરસાણના વિક્રેતાઓએ મગફળીના તેલનો ઉપયોગ કરવાનું શરૂ કર્યું છે, જે સામાન્‍ય રીતે ફરસાણની દુકાનોમાં ઉપયોગમાં લેવાતા પામોલીન અને કપાસિયા જેવા અન્‍ય તેલની સરખામણીમાં તેના સ્‍વાસ્‍થ્‍ય લાભ માટે ઘરોમાં પસંદ કરવામાં આવે છે. જો કે, આ આરોગ્‍યપ્રદ પસંદગી વધારાના ખર્ચે આવે છે, કારણ કે સીંગદાણાનું તેલ વધુ મોંઘું છે.

કેટલીક દુકાનો તાત્‍કાલિક વપરાશ માટે ફ્રાઈંગ નાસ્‍તા માટે સૂર્યમુખી અને ચોખાના તેલનો પ્રયોગ કરી રહી છે. તલનું તેલ, જેને આરોગ્‍યપ્રદ પણ ગણવામાં આવે છે, તે અન્‍ય વિકલ્‍પ છે, જોકે તેનો ઉપયોગ મર્યાદિત રહે છે.

બજારના નિષ્‍ણાતો સમજાવે છે કે પામોલીન અને કપાસિયા તેલ ઉત્‍પાદકો તેમની ઓછી કિંમત અને લાંબી શેલ્‍ફ લાઇફને કારણે પસંદ કરે છે.

પેકેજ્‍ડ નમકીન, ઘણીવાર પામોલિન તેલમાં તળવામાં આવે છે, તેને ત્રણથી છ મહિના સુધી સંગ્રહિત કરી શકાય છે, જ્‍યારે કપાસિયા તેલ લગભગ બે મહિનાની શેલ્‍ફ લાઇફ આપે છે. તેનાથી વિપરીત, સીંગદાણાના તેલમાં તળેલા નમકીનની શેલ્‍ફ લાઇફ લગભગ એક મહિનાની ઓછી હોય છે.

ઇસ્‍કોન ગઢિયા, શહેરની અગ્રણી દુકાન, તેના ઉત્‍પાદનો કપાસિયા તેલ (રૂ. ૫૮૦ પ્રતિ કિલો) અને સીંગદાણા તેલ (રૂ. ૭૦૦ પ્રતિ કિલો) બંનેમાં ઓફર કરે છે, જે ગ્રાહકોને પસંદગી કરવાની મંજૂરી આપે છે. અન્‍ય લોકપ્રિય દુકાનો દાવો અનુસરી રહી છે.

નિકોલમાં ગાંઠિયાની દુકાનના માલિક સમજાવે છે કે, ફરસાણની દુકાનો તેના લાંબા સમય સુધી શેલ્‍ફ લાઇફ માટે કપાસિયાના તેલનો ઉપયોગ કરે છે. અમે કપાસિયા અને મગફળીના તેલના મિશ્રણનો ઉપયોગ કરીએ છીએ, જે શહેરની બહાર અને વિદેશમાં પાર્સલ મોકલવા માટે આદર્શ છે, કારણ કે તેને ત્રણ મહિના સુધી સંગ્રહિત કરી શકાય છે. ગોતામાં એક પાપડીની દુકાન પણ વપરાયેલ તેલના આધારે અલગપ્રઅલગ કિંમતની રેન્‍જ આપે છે.