રાજકોટઃ વેધરએનાલિસ્ટ શ્રી અશોકભાઈ પટેલનું વિશ્લેષણ અને ટિપ્પણીૅં કેટલાક આંતરરાષ્ટ્રીય મૌસમ વિભાગો, જેમ કે ભારતીય મૌસમ વિભાગ અને ભારતના વિવિધ ખાનગી મૌસમ સંસ્થાઓએ, ૨૦૨૪ ના ભારતીય ચોમાસા દરમિયાન લા નિના થવાની શક્યતા વ્યકત કરી હતી. પરંતુ, અમે એક અલગ દૃષ્ટિકોણ અપનાવ્યો અને એક વિરોધી દૃષ્ટિકોણ પ્રદાન કરવા માટે દર મહિને બ્લોગ પોસ્ટ્સ પ્રકાશિત કરી, જેમના સારાંશ નીચે આપેલ છેૅં

પ્રથમ પોસ્ટ ૫ જુલાઈ ૨૦૨૪ ને પ્રકાશિત થઈ હતી, જેનો શીર્ષક હતોૅં 'એલ નિનો સમાપ્ત અને પ્રથમ ENSO ન્યુટ્રલ થ્રેશોલ્ડ સ્થાપિત, જૂન ૨૦૨૪ અંતે – NOAAના માપદંડ પ્રમાણે ૨૦૨૪ ના ભારતીય દક્ષિણ પશ્ચિમ ચોમાસા દરમિયાન સંપૂર્ણ વિકસિત લા નિના શક્ય નથી.'

બીજી પોસ્ટ ૯ ઓગસ્ટ ૨૦૨૪ ને પ્રકાશિત થઈ હતી, જેનો શીર્ષક હતોૅં 'NOAA માપદંડો મુજબ ૨૦૨૪ માં સંપૂર્ણ વિકસિત લા નિના શક્ય નથી – ભારતીય દક્ષિણ પશ્વિમ ચોમાસા દરમિયાન લા નિના નો એક પણ થ્રેશોલ્ડ થવાની શક્યતા ઓછી'

ત્રીજી પોસ્ટ ૬ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૪ ને પ્રકાશિત થઈ હતી, જેનો શીર્ષક હતોૅં 'લાંબા સમયથી રાહ જોવાતા લા નિના ૨૦૨૪ માં અસંભવી; ભારતીય દક્ષિણ પશ્વિમ ચોમાસા દરમિયાન લા નીના થ્રેશોલ્ડ શક્ય નથી'

ચોથી પોસ્ટ ૨૩ ઓકટોબર ૨૦૨૪ ને ઙ્કકાશિત થઈ હતી, જેનો શીર્ષક હતોૅં 'લા નિના થ્રેશહોલ્ડ હજી સુધી પ્રાપ્ત નથી થયોૅં ૨૦૨૪-૨૫ ના ભારતીય શિયાળામાં સંપૂર્ણ વિકસિત લા નિના શક્ય નથી'.

અને હવે, અમે લા નિના ની અટ્ટપટ્ટી રમતૅં વિશે પાંચમું અપડેટ રજૂ કરીએ છીએ.

સંપૂર્ણ વિકસિત લા નિના શું છે?

અપેક્ષિત લા નિના વિકસિત ના થયું. આને સમજવા માટે, NOAAના ENSO માટેના ની વ્યાખ્યા ને આધારે 'પૂરેપૂરૃં વિકસિત લા નિના' અથવા 'સંપૂર્ણ લા નિના'  શું છે તે સમજવું મહત્વપૂર્ણ છેૅં

એલ નિનો દરજ્જો આપતી વાસ્તવિકતા એ છે કે ONI +0.5ºC અથવા તેથી વધુ હોય.

જ્યારે લા નિના દરજ્જો આપતી વાસ્તવિકતા એ છે કõ ONI -0.૫ઇંઘ્ અથવા તેથી ઓછું હોય.

લા નીના કે એલ નિનો ની ઘટના તરીકે વર્ગીકૃત થવા માટે, સંલગ્ન ONI થ્રેશોલ્ડને ઓછામાં ઓછા પાંચ સતત આવરણ વાળી ત્રિમાસિક સીઝનો માટે પાર કરવું જોઈએ.

૨૦૨૪ના ભારતીય દક્ષિણ પશ્ચિમ ઓશિયેનિક નિનો ઇન્ડેકસ (ONI) ASO ૨૦૨૪ સીઝન માટે -૦.૨જીઘ્ સુધી ઘટી ગયું છે, અને તે ઓકટોબર ૨૦૨૪ના અંત સુધી ENSO ન્યુટ્રલ થ્રેશોલ્ડ જાળવી રાખેલ છે. આ સતત પંચમી ENSO-ન્યુટ્રલ પરિસ્થિતિ દર્શાવે છે. લા નિના માં પરિવર્તિત થવા માટે, ONIને SON ૨૦૨૪ સીઝનમાં ઓછામાં ઓછી -0.5°C સુધી ઘટવું પડશે. જેમાં સપ્ટેમ્બર, ઓકટોબર અને નવેમ્બર ૨૦૨૪ માટેના સંયુકત Niño3.4 SST નો કુલ -1.36°C અથવા તેથી વધુ નેગેટિવ હોવો જોઈએ.

હાલમાં, Niño3.4 SST સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૪ માટે -0.25°C અને ઓકટોબર ૨૦૨૪ માટે -0.28°C નોંધાયું છે. જરૂરી ત્રણ મહિના માટેનો કુલ ટોટલ -1.36°C પ્રાપ્ત કરવા માટે, નવેમ્બરમાં SST -0.83°C સુધી ઘટવું પડશે. જો આમ થાય, તો SON ૨૦૨૪ સીઝન માટે પ્રથમ લા નિના થ્રેશોલ્ડ પ્રાપ્ત થશે. આ ૨૦૨૫ માર્ચ સુધી એક સંપૂર્ણ વિકસિત લા નિના માટે સ્થિતિ તૈયાર કરી શકે છે, જો લા નિના માટેના થ્રેશોલ્ડ દરેક ત્રિમાસિક સીઝન માટે ત્યાં સુધી જળવાય રહે તો.

તેમ છતાં, જો નવેમ્બર ૨૦૨૪ સુધી Niño3.4 ક્ષેત્રમાં SST -0.83°C સુધી ન પહોંચે, તો ENSO ન્યુટ્રલ પરિસ્થિતિ ચાલુ રહેશે. તેવી પરિસ્થિતિમાં, એક સંપૂર્ણ વિકસિત લા નિના સૌથી વહેલા એપ્રિલ ૨૦૨૫માં બની શકે છે, પરંતુ આ માટે પણ લા નિના માટેના થ્રેશોલ્ડ્સ દરેક ત્રિમાસિક સીઝન માટે ત્યાં સુધી જળવાય રહે તો.

આ વિશ્લેષણ અને NOAA ના માપદંડો પરથી, આ અપેક્ષા છે કે ૨૦૨૪-૨૫ના ભારતીય શિયાળામાં (ડિસેમ્બર ૨૦૨૪ – ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૫) સંપૂર્ણ વિકસિત લા નિના નહીં બને. ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૫ પહેલા કોઈ પણ મહિનામાં લા નિના થ્રેશોલ્ડ હાંસલ થાય તો પણ સંપૂર્ણ વિકસિત લા નિના શક્ય નહિ રહેશે, કારણકે તે માટે જરૂરી પાંચ સતત ત્રિમાસિક સીઝન્સ જાળવી રાખવાનો પૂરતો સમય નહીં મળે. હકીકતમાં, એવું પણ શક્ય છે કે પ્રથમ લા નિના થ્રેશોલ્ડ પ્રાપ્ત થાય અને જો આ થ્રેશોલ્ડ્સ માત્ર ૪ અથવા ઓછા સતત ત્રિમાસિક સીઝન્સ માટે જાળવવામાં આવે, તો ઐતિહાસિક રીતે આ સમયગાળા ને ENSO ન્યુટ્રલ માનવામાં આવશે.