ગાંધીનગર, 26 માર્ચ, 2025: ગુજરાતના વન અને પર્યાવરણ રાજ્ય મંત્રી મુકેશભાઈ પટેલે વિધાનસભા ગૃહમાં જણાવ્યું કે કચ્છ જિલ્લામાં ક્ષેત્રીય વનીકરણ કાર્યક્રમ હેઠળ છેલ્લા એક વર્ષમાં 7,424 હેક્ટર વિસ્તારમાં રૂ. 3,650 લાખના ખર્ચે કુલ 427.58 લાખ રોપાઓનું વાવેતર કરવામાં આવ્યું છે. આમાંથી 354.67 લાખ રોપા હાલ જીવંત છે. મંત્રીએ આંકડાઓ સાથે વિગતવાર માહિતી આપીને કચ્છમાં વનીકરણની પ્રગતિ અને સરકારની પ્રતિબદ્ધતા રજૂ કરી.

તાલુકાવાર અને યોજનાવાર વિગતો:
મંત્રીએ જણાવ્યું કે નખત્રાણા તાલુકામાં એક વર્ષમાં રૂ. 283.99 લાખના ખર્ચે 768 હેક્ટરમાં રોપાઓનું વાવેતર કરાયું છે. જિલ્લામાં વિવિધ યોજનાઓ હેઠળ કરાયેલા વનીકરણની વિગતો નીચે મુજબ છે:

1) વન વ્યવસ્થા અને વિકાસ યોજના:
- વિસ્તાર: 3,069 હેક્ટર
- ખર્ચ: રૂ. 1,075.96 લાખ
- વાવેતર: 25.72 લાખ રોપા
- જીવંત રોપા: 21.47 લાખ

2) કેમ્પા યોજના (Compensatory Afforestation Fund Management and Planning Authority):
- વિસ્તાર: 4,200 હેક્ટર
- ખર્ચ: રૂ. 2,532.85 લાખ
- વાવેતર: 383.83 લાખ રોપા
- જીવંત રોપા: 317.85 લાખ

3) સ્ટેટ ચેર યોજના:
- વિસ્તાર: 150 હેક્ટર
- ખર્ચ: રૂ. 39.50 લાખ
- વાવેતર: 18 લાખ રોપા
- જીવંત રોપા: 15.33 લાખ

4) ફોરેસ્ટ રિસર્ચ યોજના:
- વિસ્તાર: 5 હેક્ટર
- ખર્ચ: રૂ. 1.69 લાખ
- વાવેતર: 3,000 રોપા
- જીવંત રોપા: 2,000

વાવેતરની સફળતા અને જીવંત રોપાઓ:
મંત્રીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે કચ્છ જેવા શુષ્ક અને પડતર વિસ્તારમાં વનીકરણ એક પડકારજનક કાર્ય છે, છતાં 427.58 લાખ રોપાઓમાંથી 354.67 લાખ રોપા જીવંત રહ્યા છે, જે 83%થી વધુનો સફળતા દર દર્શાવે છે. આ સફળતા વન વિભાગની સતત દેખરેખ, જાળવણી અને યોગ્ય આયોજનને આભારી છે.

કચ્છમાં વનીકરણનું મહત્વ:
કચ્છ જિલ્લો ભારતના સૌથી મોટા જિલ્લાઓમાંનો એક છે અને તેનો મોટો ભાગ રણ પ્રદેશ હેઠળ આવે છે. આવા વિસ્તારમાં વનીકરણ પર્યાવરણ સંરક્ષણ, જમીનની ફળદ્રુપતા વધારવા અને આબોહવા પરિવર્તન સામે લડવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. મંત્રીએ જણાવ્યું કે આ વાવેતરથી માત્ર વૃક્ષોની સંખ્યામાં વધારો જ નથી થયો, પરંતુ સ્થાનિક જૈવવિવિધતા અને પર્યાવરણીય સંતુલનને પણ ટેકો મળ્યો છે.

રાજ્ય સરકારની પ્રતિબદ્ધતા:
મુકેશભાઈ પટેલે ઉમેર્યું કે ગુજરાત સરકાર પર્યાવરણ સંરક્ષણ અને વનીકરણને પ્રાથમિકતા આપી રહી છે. કચ્છમાં કરાયેલું આ વાવેતર રાજ્યના બીજા ભાગોમાં પણ વન વિસ્તાર વધારવાની દિશામાં એક ઉદાહરણ છે. વન વ્યવસ્થા, કેમ્પા, સ્ટેટ ચેર અને ફોરેસ્ટ રિસર્ચ જેવી યોજનાઓ દ્વારા રાજ્ય સરકારે નાણાકીય રોકાણ સાથે પર્યાવરણીય લક્ષ્યો હાંસલ કરવાનું આયોજન કર્યું છે.

કચ્છ જિલ્લામાં છેલ્લા એક વર્ષમાં રૂ. 3,650 લાખના ખર્ચે 7,424 હેક્ટરમાં કરાયેલું વાવેતર રાજ્ય સરકારના પર્યાવરણ પ્રત્યેના સમર્પણને દર્શાવે છે. 427.58 લાખ રોપાઓમાંથી 354.67 લાખ રોપા જીવંત રહેવા એ વન વિભાગની કાર્યક્ષમતા અને યોજનાઓની સફળતાનું પ્રમાણ છે. આ પ્રયાસો ભવિષ્યમાં કચ્છના શુષ્ક વિસ્તારોને હરિયાળા બનાવવામાં અને પર્યાવરણીય સંતુલન જાળવવામાં મહત્વનો ફાળો આપશે.