અમદાવાદઃ ચૈત્ર નવરાત્રીનું મહત્વ ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, નવરાત્રીના દિવસોમાં માતા પૃથ્વી લોક પર આવે છે અને ભક્તોના ઘરમાં વિરાજમાન રહે છે. તેથી 9 દિવસમાં ઉપવાસ કરવામાં આવે છે અને આખા પરિવાર સાથે વિધિ વિધાનથી માતાની પૂજા કરવામાં આવે છે. આ વખતે મા દુર્ગા હાથી પર સવાર થઈને આવશે અને માતા હાથી પર સવાર થઈને જ વિદાય લેશે. શાસ્ત્રોમાં હાથીની પલકીને શુભ માનવામાં આવે છે. હાથી પર આગમન થવાથી ખુશીઓ, સમૃદ્ધિ અને સારી વરસાદનું પ્રતિક માનવામાં આવે છે. સાથે જ નવરાત્રીનો આ ઉત્સવ આ વખતે 9 દિવસનો નહીં પરંતુ 8 દિવસનો હશે કારણ કે તૃતીયા તિથિનો ક્ષય થવાનો છે. માન્યતા છે કે, નવરાત્રીના 9 દિવસ ઉપવાસ રાખીને માતાની પૂજા કરવાથી તમામ મનોકામનાઓ પૂર્ણ થાય છે અને પરિવારમાં સુખ-શાંતિ અને સમૃદ્ધિ રહે છે.

માતા શૈલપુત્રીનું સ્વરૂપ

वन्दे वंछितलाभाय चन्द्रार्धकृतशेखराम्।

वृषारूढाम् शूलधरां शैलपुत्रीं यशस्विनीम्॥

માતા શૈલપુત્રીનું સ્વરૂપ ખૂબ જ શાંત અને સરળ છે. માતાએ જમણા હાથમાં ત્રિશૂલ ધારણ કર્યું છે, જે ધર્મ, મોક્ષ અને અર્થ દ્વારા સંતુલનનું પ્રતિક છે. જ્યારે માતાએ ડાબા હાથમાં કમળનું ફૂલ ધારણ કર્યું છે, જે સ્થૂળ જગતમાં રહીને તેનાથી પર રહેવાનો સંકેત આપે છે. શૈલપુત્રી માતાની સવારી વૃષભ એટલે કે બળદ છે, જે નંદી સમાન છે. મા પોતાના ભક્તોની તમામ મનોકામનાઓ પૂર્ણ કરે છે અને સુખ-સમૃદ્ધિ આપે છે. માતા શૈલપુત્રી ચંદ્રમાને દર્શાવે છે અને તેમની આરાધના કરવાથી ચંદ્ર દોષથી મુક્તિ મળે છે.

કલશ સ્થાપના 2025 શુભ મુહૂર્ત કલશ સ્થાપનાનું પહેલું મુહૂર્ત સવારે 6:15 થી 10:22 સુધી, કુલ 4 કલાક 8 મિનિટનું છે.

કલશ સ્થાપનાનું બીજું મુહૂર્ત અભિજિત મુહૂર્ત બપોરે 12:01 થી 12:50 સુધી, કુલ 49 મિનિટનું છે.

ચૈત્ર નવરાત્રી 2025 પહેલા દિવસના શુભ સમય

પ્રાતઃ સંધ્યા: 05:04 AM થી 06:13 AM સુધી

અભિજિત મુહૂર્ત: 12:01 PM થી 12:50 PM સુધી

અમૃત કાલ: 02:28 PM થી 03:52 PM

વિજય મુહૂર્ત: 02:30 PM થી 03:19 PM સુધી

ગોધૂલી મુહૂર્ત: 06:37 PM થી 07:00 PM સુધી

સાંજ સંધ્યા: 06:38 PM થી 07:47 PM સુધી

નિશિતા મુહૂર્ત: 31 માર્ચે 12:02 AMથી 12:48 AM સુધી

ચૈત્ર નવરાત્રી 2025 પહેલા દિવસના શુભ યોગ અને નક્ષત્ર સર્વાર્થી સિદ્ધિ યોગ: 04:35 PM થી 31 માર્ચે 06:12 AM સુધી ઇન્દ્ર યોગ: પ્રાત:કાળથી 05:54 PM સુધી રેવતી નક્ષત્ર: પ્રાત:કાળથી સાંજ 04:35 સુધી, પછી અશ્વિની નક્ષત્ર

કલશ સ્થાપના સામગ્રી માટી, માટીનો ઘડો, કલાવા, જટાવાળો નારિયેળ, અશોકના પાન, પાણી, ગંગાજળ, લાલ રંગનો કપડો, એક માટીનો દીવો, મૌલી, અક્ષત, હળદર, ફળ, ફૂલ.

શૈલપુત્રી પૂજા મંત્ર

1- ॐ शं शैलपुत्री देव्यै नम:

2- सर्वमंगल मांगल्ये शिवे सर्वार्थ साधिके। शरण्ये त्र्यंबके गौरी नारायणि नमोऽस्तुते।

3- ॐ जयन्ती मंगला काली भद्रकाली कपालिनी। दुर्गा क्षमा शिवा धात्री स्वाहा स्वधा नमोऽस्तुते।

4- या देवी सर्वभूतेषु शक्तिरूपेण संस्थिता, नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः।

5- नवार्ण मंत्र ‘ॐ ऐं ह्रीं क्लीं चामुण्डायै विच्चै’ का जप करें.

શૈલપુત્રી માતા પૂજા વિધિ ચૈત્ર નવરાત્રીના પહેલા દિવસે બ્રહ્મ મુહૂર્તમાં ઉઠીને સ્નાન કરીને સ્વચ્છ કપડા પહેરો. પછી એક ચૌકી રાખો અને તેને ગંગાજળથી સાફ કરીને દેવી દુર્ગાની મૂર્તિ અથવા ફોટો સ્થાપિત કરો. પછી આખા પરિવાર સાથે વિધિ વિધાનથી કલશ સ્થાપના કરો. કલશ સ્થાપના પછી શૈલપુત્રીનું ધ્યાન મંત્ર જપો અને પછી ષોડશોપચાર વિધિથી મા દુર્ગાની પ્રથમ શક્તિ શૈલપુત્રીની પૂજા કરો. પછી માતાને કુમકુમ, ફળ, અક્ષત, સફેદ ફૂલ, ધૂપ-દીપ વગેરે પૂજાની વસ્તુઓ અર્પણ કરો. પછી પાન સુપારી, લવંગ, નારિયેળ અને શ્રૃંગારની વસ્તુઓ અર્પણ કરો. પછી દુર્ગા સપ્તશતીનો પાઠ કરો અને આખા પરિવાર સાથે આરતી કરો. અંતે માતાને ભૂલ માટે માફી માગો.

મા શૈલપુત્રીની આરતી

शिव शंकर की प्रिय भवानी। तेरी महिमा किसी ने ना जानी।

पार्वती तू उमा कहलावे। जो तुझे सिमरे सो सुख पावे।

ऋद्धि-सिद्धि परवान करे तू। दया करे धनवान करे तू।

सोमवार को शिव संग प्यारी। आरती तेरी जिसने उतारी।

उसकी सगरी आस पुजा दो। सगरे दुख तकलीफ मिला दो।

घी का सुंदर दीप जला के। गोला गरी का भोग लगा के।

श्रद्धा भाव से मंत्र गाएं। प्रेम सहित फिर शीश झुकाएं।

जय गिरिराज किशोरी अंबे। शिव मुख चंद्र चकोरी अंबे।

मनोकामना पूर्ण कर दो। भक्त सदा सुख संपत्ति भर दो।