તા. ૧૦ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૧ મંગળવાર
અમદાવાદના એરપોર્ટ પર ૭૮૮ પેસેન્જર્સને લિમિટ કરતાં વધારે આઈટમ લાવવા બદલ ૩૨.૨૨ કરોડની કસ્ટમ્સ ડયુટી ભરવી પડી
વિદેશથી પરત ફરતી વખતે લોકો ગોલ્ડ, ગેજેટ્સ અને લક્ઝરી આઈટમ્સ ખરીદીને આવતા હોય છે પરંતુ ઘણા લોકોને ખ્યાલ નથી હોતો કે આ બધી વસ્તુઓ માટે કસ્ટમ્સ લિમિટ કેટલી હોય છે
અમદાવાદ,તા.૨: ફોરેન ટ્રાવેલિંગ વખતે કે પછી ફોરેનથી ઈન્ડિયા પરત ફરતી વખતે સૌથી મોટો માથાનો દુઃખાવો લગેજનો હોય છે. ફોરેન ટ્રાવેલિંગ દરમિયાન ચોક્કસ વજન સુધી જ સામાન લઈ જવાની છૂટ હોય છે જેનો મોટા ભાગના ટ્રાવેલર્સ ધ્યાન રાખતા હોય છે. જોકે, સૌથી મોટી મુશ્કેલી વિદેશથી પાછા ફરતી વખતે કસ્ટમ્સ દરમિયાન થતી હોય છે. વિદેશથી પરત ફરતી વખતે લોકો ગોલ્ડ, ગેજેટ્સ અને લક્ઝરી આઈટમ્સ ખરીદીને આવતા હોય છે પરંતુ ઘણા લોકોને ખ્યાલ નથી હોતો કે આ બધી વસ્તુઓ માટે કસ્ટમ્સ લિમિટ કેટલી હોય છે, અને તેના કારણે ઘણા લોકોને જંગી ડ્યુટી ભરવી પડતી હોય છે. અંગ્રેજી દૈનિક અમદાવાદ મિરરના રિપોર્ટ પ્રમાણે છેલ્લા એક વર્ષમાં અમદાવાદના સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ ઈન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ પર ૭૮૮ પેસેન્જર્સને નિર્ધારીત લિમિટ કરતાં વધારે આઈટમ લાવવા બદલ કુલ મળીને ૩૨.૨૨ કરોડ રૂપિયા કસ્ટમ્સ ડ્યુટી ભરવી પડી હતી.
તેથી ફોરેનની ટ્રિપ પર જતાં પહેલા કસ્ટમ્સના રેગ્યુલેશન્સ જાણી લેવા ફાયદાકારક રહેશે. કસ્ટમ્સ રેગ્યુલેશન્સ પ્રમાણે પ્રત્યેક પેસેન્જર એક મોબાઈલ ફોન અથવા તો એક લેપટોપ ડ્યુટી ફ્રી લાવી શકે છે. જ્યારે ગોલ્ડ માટે અલગ-અલગ નિયમો છે. જેમાં પુરૂષ વ્યક્તિ ૫૦,૦૦૦ રૂપિયા સુધીની ગોલ્ડ જ્વેલરી લાવી શકે છે. જ્યારે મહિલાઓ એક લાખ રૂપિયા સુધીની ગોલ્ડ જ્વેલરી લાવી શકે છે. જોકે, તેના માટે તેઓ એક વર્ષથી વધુ સમય સુધી વિદેશમાં રહ્યા છે તેવું દેખાડવું પડશે. જોકે, ટૂંકા ગાળા માટે ફોરેન ગયેલા ટ્રાવેલર્સ ઘણીવાર આ લિમિટ ક્રોસ કરી દેતા હોય છે, ખાસ કરીને જ્યારે તેઓ વધારે પડતું ગોલ્ડ, ૨૪-કેરેટના દાગીના અથવા ઈલેક્ટ્રિક ગેજેટ્સ લાવે છે. જેના કારણે તેમને વધારાના માલ-સામાન પર ૩૮.૫ ટકા જેટલો તગડો ડ્યુટી ચાર્જ ભરવો પડે છે. આ ઉપરાંત વિદેશથી બે લિટર આલ્કોહોલ ડ્યુટી ફ્રી હોય છે પરંતુ તેનાથી વધારે આલ્કોહોલ હોય તો તેના પર આઈટમની વેલ્યુ પ્રમાણે ૨૫૦ ટકા ડ્યુટી લાગે છે. જ્યારે ફોરેન કરન્સીમાં કોઈ મર્યાદા નથી હોતી પરંતુ ૫૦૦૦ ડોલરથી વધારેની રકમ હોય તો તેને ડિક્લેર કરવી ફરજિયાત છે.
એરપોર્ટ પર ફરજ બજાવતા એક કસ્ટમ્સ અધિકારીએ એક ઉદાહરણ આપીને આ વાત સમજાવી હતી. અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, તાજેતરમાં જ એક પેસેન્જર ફોરેનથી ૧.૨૫ લાખ રૂપિયાનું LED ટીવી લાવ્યો હતો. તેને કંઈ ખબર જ નહતી કે ટીવી લાવવા પર તેને કસ્ટમ ડ્યુટી ભરવી પડશે. તેને જ્યારે કહેવામાં આવ્યું કે તેને ૩૮.૫ ટકા ડ્યુટી ભરવી પડશે, ત્યારે તેણે ડ્યુટી ભરી હતી અને ટીવી લઈ ગયો હતો. આમ કદાચ ટીવી સસ્તુ પડશે તેવું સમજીને તે ફોરેનથી ટીવી લાવ્યો હતો પરંતુ અંતે તેને તેનો કોઈ ફાયદો ન થયો કારણ કે તેને ડ્યુટી ભરવી પડી.
કસ્ટમ્સ ડિપાર્ટમેન્ટ પણ સારી રીતે જાણે છે કે મોટા ભાગના પેસેન્જર્સને કસ્ટમ ડ્યુટીનો ખ્યાલ નથી હોતો અને તેના કારણે જ ડિપાર્ટમેન્ટ દ્વારા તેના પ્રત્યેની જાગળતિ વધે તેવા સતત પ્રયાસો કરી રહ્યો છે. કસ્ટમ ડિપાર્ટમેન્ટ દ્વારા ઈન્ટરનેશનલ ટર્મિનલ પર મહત્વના સ્થાનો પર સાઈનબોર્ડ ઈન્સ્ટોલ કરવામાં આવ્યા છે જેમાં શું ડ્યુટી ફ્રી છે અને શેના પર કસ્ટમ ચાર્જ લાગશે. એક કસ્ટમ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, મોટા ભાગના પેસેન્જર્સને કસ્ટમ ડ્યુટીનો ખ્યાલ નથી હોતો. જેથી તેઓ જ્યારે ફોરેન ટ્રાવેલિંગ બાદ ભારત પાછા ફરે છે ત્યારે ઘણી વખત પેસેન્જર્સ અને કસ્ટમ અધિકારીઓ સાથે ડ્યુટીને લઈને માથાકૂટ પણ થતી હોય છે. પરંતુ ડિપાર્ટમેન્ટ દ્વારા અવેરનેસ માટે જે બોર્ડ્સ લગાવવામાં આવ્યા છે તેનાથી આવી તકરારો ઘટાડવામાં મદદ મળી છે.
સામાન્ય રીતે દુબઈથી પરત ફરતા ઘણા પેસેન્જર્સ સોનાની ખરીદી કરીને આવતા હોય છે. જોકે, ભારતમાં સોનું લાવવા માટે સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ ઈન્ડાયરેક્ટ ટેક્સીસ એન્ડ કસ્ટમ્સ (CBIC) દ્વારા નિર્ધારિત ચોક્કસ મર્યાદાઓ અને કસ્ટમ ડ્યુટીઓ લાગુ પડે છે. એટલે કે તમે દુબઈથી કે પછી વિશ્વના અન્ય દેશોમાંથી પણ તમે ગમે તેટલું સોનું લાવી શકતા નથી. તેથી ખાસ કરીને દુબઈથી સોનુ લાવતા પહેલા ખાસ સાવચેતી રાખવાની જરૂર હોય છે, નહીંતર કાયદાકીય મુશ્કેલીમાં મૂકાવવું પડી શકે છે. તેથી એક્સપર્ટ્સ સલાહ આપે છે કે કોઈ પણ વ્યક્તિએ ફોરેન ટ્રાવેલિંગ પહેલા ભારતના કસ્ટમ્સના કાયદાઓ અને કઈ વસ્તુ કેટલા પ્રમાણમાં ડ્યુટી ફ્રી લાવી શકાય છે તેનો અભ્યાસ કરી લેવો જોઈએ. તેમને આવી માહિતી ઓનલાઈન પણ મળી રહે છે અથવા તો તેઓ કોઈ એક્સપર્ટની સલાહ પણ લઈ શકે છે.(૪૦.૨)
(10:10 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
