અમદાવાદ, તા.૪: શિક્ષકો વિદ્યાર્થીઓને અંકગણિતના મૂળભૂત સિદ્ધાંતો શીખવે છે પરંતુ આ ગુરુઓ અચૂક નથી હોતા, તેમનાથી પણ ભૂલ થાય. ગુજરાત માધ્‍યમિક અને ઉચ્‍ચતર માધ્‍યમિક શિક્ષણ બોર્ડ દ્વારા છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં ધોરણ ૧૦ અને ૧૨ ના લગભગ ૨૦,૦૦૦ શિક્ષકોને કુલ ૩.૭૫ કરોડ રૂપિયાનો દંડ ફટકારવામાં આવ્‍યો છે, જેમાં ૨૦૧૯-૨૦૨૦ અને ૨૦૨૦-૨૧ ના કોવિડ વર્ષનો સમાવેશ થતો નથી. આ દંડ પરીક્ષાના પેપર ચકાસણી દરમિયાન થયેલી ભૂલોને કારણે થાય છે.

દર વર્ષે, વિદ્યાર્થીઓના કારકિર્દીને નુકસાન પહોંચાડી શકે તેવી ભૂલો ઘટાડવાના પ્રયાસો કરવામાં આવે છે કારણ કે ઘણા અભ્‍યાસક્રમોમાં પ્રવેશ મેરિટ પર આધારિત હોય છે જ્‍યાં દરેક ગુણ ગણાય છે. GSHSEB ના અધિકારીઓએ સમજાવ્‍યું કે વિદ્યાર્થીઓ પેપર રિકચેકિંગની વિનંતી કરે ત્‍યારે સામાન્‍ય રીતે વિસંગતતાઓ શોધી કાઢવામાં આવે છે. આવી દરેક ભૂલ માટે, નિરીક્ષકને ૧૦૦ રૂપિયાનો દંડ ફટકારવામાં આવે છે. સામાન્‍ય ભૂલો ટાળવા માટે શિક્ષકો પેપર ચકાસણી પહેલાં વાર્ષિક તાલીમ લે છે. જોકે, સેંકડો પેપરોના જથ્‍થાને ધ્‍યાનમાં રાખીને, કયારેક ભૂલો થાય છે, એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્‍યું. શિક્ષકોને દરેક પેપર ચકાસવા માટે લગભગ ૮ રૂપિયાનું વળતર આપવામાં આવે છે.

ગુજરાત ઉચ્‍ચતર માધ્‍યમિક શિક્ષક સંઘના પ્રમુખ ભરત પટેલે જણાવ્‍યું હતું કે સૌથી સામાન્‍ય ભૂલ ટોટલિંગ છે. બધા પ્રશ્‍નો ચિﾎતિ થયા પછી, શિક્ષકો ઉત્તરવહીના પહેલા પાના પર સંબંધિત બોક્‍સમાં ગુણ નોંધે છે અને કુલ ગણતરી કરે છે. જો શિક્ષક તેમને આગળ વધારવામાં ભૂલો કરે છે, તો કેટલાક ગુણ છોડી દેવામાં આવે છે. આ ભૂલો ફક્‍ત ભાષા અથવા નાગરિકશાષા સુધી મર્યાદિત નથી, વિજ્ઞાન અને ગણિતના શિક્ષકો પણ ઘણીવાર આવી ભૂલો કરે છે, તેમણે કહ્યું.

નિષ્‍ણાતોએ જણાવ્‍યું હતું કે કેટલાક કિસ્‍સાઓમાં, સમાન શિક્ષકોને સતત વર્ષોમાં સમાન ભૂલો માટે દંડ ફટકારવામાં આવ્‍યો છે. એક જ પેપરમાં, કયારેક ઘણી ભૂલો હોય છે. જ્‍યારે ભૂલો વારંવાર થતી જાય છે, ત્‍યારે તે વરિષ્ઠ અધિકારીઓના ધ્‍યાન પર લાવવામાં આવે છે જેઓ ઘણીવાર પેપર-ચેકિંગની ગુણવત્તા ચકાસવા માટે રેન્‍ડમ તપાસ કરે છે, GSHSEB ના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્‍યું.

નિવળત્ત વરિષ્ઠ શિક્ષક અને માધ્‍યમિક શિક્ષક સંગઠનના ભૂતપૂર્વ પ્રમુખ રમેશ પટેલે જણાવ્‍યું હતું કે શિક્ષકો દ્વારા કરવામાં આવતી કેટલીક અન્‍ય ભૂલોમાં ૭.૫ અથવા ૮.૫ જેવા ગુણને પૂર્ણાંકિત કરવામાં નિષ્‍ફળ જવું, ૮૭ ને બદલે ૭૮ લખવા જેવી સંખ્‍યાઓનું સ્‍થાળાંતરણ કરવું, અંગ્રેજી અને ગુજરાતી અંકોને ગૂંચવવું અને યોગ્‍ય રીતે ચિﾎતિ કરવા માટે જરૂરી પ્રશ્‍નોને અવગણવા શામેલ છે.