અમદાવાદ,તા.૧૪: ગુજરાત ઉનાળાની ચરમસીમાએ પ્રવેશ કરી રહ્યું છે, ત્‍યારે રાજ્‍યભરમાં વીજળીનો વપરાશ ઝડપથી વધી ગયો છે, આ સિઝનમાં પહેલીવાર વીજળીની માંગ ૨૫,૦૦૦ મેગાવોટના આંકને પાર કરી ગઈ છે. એપ્રિલ ૨૦૨૫ ના પહેલા નવ દિવસના ડેટા ગુજરાતના ઉર્જા માળખા પર વધતા દબાણને દર્શાવે છે, જે માટે કારણ વધતા તાપમાન અને વિવિધ ક્ષેત્રોમાં વધતા વપરાશ છે.

સ્‍ટેટ લોડ ડિસ્‍પેચ સેન્‍ટર (SLDC) ના ડેટા અનુસાર, ૭ એપ્રિલના રોજ, રાજ્‍યમાં સીઝન-સૌથી વધુ ૨૫,૨૮૩ મેગાવોટની માંગ નોંધાઈ હતી, જ્‍યારે ઊર્જા વપરાશ ૪૯૦.૫૬૨ મિલિયન યુનિટ (MU) ને સ્‍પર્શ્‍યો હતો. આગામી દિવસોમાં માંગ ઊંચી રહી, ૮ એપ્રિલે ૨૫,૩૨૧ મેગાવોટ અને ૯ એપ્રિલે ૨૪,૯૨૮ મેગાવોટની ટોચે પહોંચી, જેમાં આ વર્ષે પ્રથમ વખત દૈનિક વપરાશ ૫૦૦ મેગાવોટના આંકને પાર કરી ગયો તેમ ટાઈમ્‍સ ઓફ ઈન્‍ડીયા જણાવે છે.

ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) ગુજરાતના જણાવ્‍યા અનુસાર, આ અઠવાડિયે ગુજરાતમાં ગરમીનું મોજું ફરી વળ્‍યું હતું, જેના કારણે વીજળીના વપરાશમાં વધારો થયો હતો. અમદાવાદમાં સતત ત્રણ દિવસ સુધી તાપમાન ૪૩ ડિગ્રી સેલ્‍સિયસની આસપાસ રહ્યું, જ્‍યારે કચ્‍છમાં ૪૫ ડિગ્રી સેલ્‍સિયસ તાપમાન નોંધાયું. રાજ્‍યના મોટાભાગના ભાગોમાં, ત્રણથી ચાર દિવસ સુધી તાપમાનનો પારો 41°C થી 45°C ની રેન્‍જમાં રહ્યો, જેના કારણે એર કન્‍ડીશનર, કુલર અને કળષિ પંપનો ઉપયોગ નોંધપાત્ર રીતે વધ્‍યો.

તેની સરખામણીમાં, માર્ચ ૨૦૨૫ ના પહેલા નવ દિવસમાં સૌથી વધુ માંગ ૨૩,૧૪૪ મેગાવોટ હતી, જેમાં ઉર્જાનો વપરાશ મોટે ભાગે ૪૬૦ મેગાવોટથી નીચે રહ્યો હતો. મહિના-દર-મહિનામાં તીવ્ર વધારો દર્શાવે છે કે ઉનાળાની ગરમી અને કળષિ પ્રવળત્તિ ઊર્જા વપરાશને કેવી રીતે નોંધપાત્ર રીતે પ્રભાવિત કરી રહી છે.

ગુજરાત ઉર્જા વિકાસ નિગમ લિમિટેડ (GUVNL) ના મેનેજિંગ ડિરેક્‍ટર જયપ્રકાશ શિવહરેએ જણાવ્‍યું હતું કે, અમે આ એપ્રિલમાં ૨૫,૦૦૦ મેગાવોટનો આંકડો વટાવી ચૂકયા છીએ, અને સ્‍ટેટ લોડ ડિસ્‍પેચ સેન્‍ટર (SLDC) એ મે ૨૦૨૫ માં ૨૭,૦૦૦ મેગાવોટની ટોચની માંગનો અંદાજ લગાવ્‍યો છે, જે પરંપરાગત રીતે ગુજરાત માટે ટોચનો મહિનો છે. આ વધારાનું એક મુખ્‍ય કારણ એ છે કે કળષિ વીજળીની માંગનો નોંધપાત્ર ભાગ દિવસના સમયમાં ખસેડવામાં આવ્‍યો છે. પુરવઠો, જે દિવસના પીક લોડમાં વધારો કરે છે. કળષિ ભારને દિવસના સમયમાં ખસેડવાની ખેડૂતોની લાંબા સમયથી પડતર માંગ હતી. હાલમાં, ૯૭% કળષિ ભારણ દિવસના સમયમાં ખસેડવામાં આવે છે.

શિવહરેએ એમ પણ કહ્યું કે ગુજરાત સૌર અને પવન ઉર્જા બંનેમાં દેશમાં અગ્રેસર છે, જે રાજ્‍યને આ વધતી માંગને પહોંચી વળવામાં મદદ કરી રહ્યું છે. ઔદ્યોગિક માંગ, જે આપણા કુલ વીજ ભારણના લગભગ ૫૧% જેટલી છે, તે પણ સતત વધી રહી છે. આ ઉનાળામાં વધારાની જરૂરિયાતને પહોંચી વળવા માટે, અમે ગેસ આધારિત વીજ પ્‍લાન્‍ટનો ઉપયોગ કરવા માટે પણ સહયોગ કર્યો છે. સદનસીબે, ગુજરાતની વીજ સ્‍થિતિ હાલમાં ખૂબ જ આરામદાયક છે, તેમણે ઉમેર્યું.

નિષ્‍ણાતોએ નોંધ્‍યું હતું કે કોવિડ પછીના પડકારો જેમ કે કોલસાની અછત અને ઊંચા વૈશ્વિક ઊર્જા ભાવ હળવા થયા છે. ઘરે કોલસાની ઉપલબ્‍ધતામાં સુધારો થયો છે, ગેસનો પુરવઠો સ્‍થિર છે, પવન પ્રવાહ અનુકૂળ છે અને કિંમતો સામાન્‍ય થઈ ગઈ છે. આ બધું, સક્રિય આયોજન સાથે, ગુજરાતના ઊર્જા પુરવઠાને સ્‍થિતિસ્‍થાપક રાખ્‍યું છે, GUVNL ના અધિકારીએ જણાવ્‍યું.

આ એપ્રિલમાં વીજળીની માંગમાં સતત વધારો ઉચ્‍ચ માંગવાળા ઉનાળા માટે સૂર સેટ કરે છે, ઊર્જા આયોજકો મે મહિનાના અનુમાનિત શિખર પહેલા વલણો પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે.(૪૦.૩૦)