અમદાવાદ 22 જુલાઈ 2025: ગયા મહિને એક ઓનલાઈન કોર્ટ કાર્યવાહી (online court proceedings) દરમિયાન શૌચાલયમાં બેઠેલો જોવા મળેલા એક વ્યક્તિને ગુજરાત હાઈકોર્ટે (Gujarat High Court) 15 દિવસ માટે સામુદાયિક સેવા (community service) કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. આ અસામાન્ય ઘટનાએ કોર્ટની ગરિમા અને ઓનલાઈન સુનાવણીના પ્રોટોકોલ પર ગંભીર સવાલો ઉભા કર્યા હતા.
 
ઘટના અને કોર્ટનો આક્રોશ:
ગયા મહિને, એક વ્યક્તિ ઓનલાઈન કોર્ટ કાર્યવાહી દરમિયાન શૌચાલયની સીટ પર બેઠેલો કેપ્ચર થયો હતો, જેના કારણે કોર્ટની પ્રતિષ્ઠાને ગંભીર નુકસાન થયું હતું. જસ્ટિસ એ.એસ. સુપહિયા અને જસ્ટિસ આર.ટી. વચ્છાણીની ડિવિઝન બેન્ચે મંગળવારે (22 જુલાઈ) આ મામલે સુનાવણી કરતા મૌખિક ટિપ્પણી કરી હતી કે, ભલે આ કૃત્ય અજાણતામાં થયું હોય, પરંતુ તેનાથી કોર્ટની ગરિમા અને પવિત્રતાને ઠેસ પહોંચી છે.

કોર્ટે ટિપ્પણી કરી હતી કે, "અપરાધી દ્વારા કરવામાં આવેલું કૃત્ય, ભલે અજાણતામાં હોય, પરંતુ તે એટલું ગંભીર છે કે તેને અવગણી શકાય નહીં. આવા વર્તનથી ગુનાહિત ઈરાદાનો પુરાવો બાકાત રહે છે. અપરાધીને એવો કોઈ બચાવ ઉપલબ્ધ નથી કે આવા કૃત્યથી કોર્ટનું ગૌરવ ઘટે છે કારણ કે તેને કૃત્ય કરવાનો કોઈ ગુનાહિત ઈરાદો ન હતો."

હાઈકોર્ટ વતી હાજર રહેલા વરિષ્ઠ વકીલ શાલીન મહેતાએ કોર્ટને જણાવ્યું કે ઓનલાઈન કાર્યવાહી માટે એક 'વેઈટિંગ રૂમ' ફરીથી રજૂ કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે, જ્યાં સહભાગીઓ રાહ જોઈ શકશે અને તેમનો મામલો બોલાવવામાં આવે ત્યારે જ જોડાઈ શકશે, જેથી સીધી પહોંચ ન મળે. આ પ્રસ્તાવ હાલ ફુલ કોર્ટ સમક્ષ વિચારણા હેઠળ છે.

આ તબક્કે કોર્ટે મૌખિક રીતે ટિપ્પણી કરી હતી કે, "હું આને એ અર્થમાં જોઉં છું કે આ કાર્યવાહીને કારણે કોર્ટની કાર્યવાહી, કોર્ટને એવી જગ્યાએ ખેંચી જવામાં આવી છે, જ્યાં આપણે શૌચાલયમાં તેના વર્તનને જોઈએ છીએ... કોર્ટની પવિત્રતા, કોર્ટનું ગૌરવ સંપૂર્ણપણે નાશ પામે છે... સાધનને લઈને શૌચાલયમાં જવાથી સંસ્થાને તે ક્ષેત્રમાં ખેંચી જવામાં આવી છે. તે ખૂબ ગંભીર છે."
 
માફી અને સજા:
વ્યક્તિએ બિનશરતી માફી માંગી હતી અને 1 લાખ રૂપિયા રજિસ્ટ્રીમાં જમા કરાવ્યા હતા. તેની માફી અને સામુદાયિક સેવા કરવાની તૈયારીને ધ્યાનમાં રાખીને, કોર્ટે સુઓ મોટો દાખલ કરેલી અવમાનનાની કાર્યવાહી બંધ કરી દીધી. જોકે, કોર્ટે પોતાના આદેશમાં નોંધ્યું હતું કે, "અપરાધી દ્વારા કરવામાં આવેલું કૃત્ય, ભલે અજાણતામાં હોય, પરંતુ તે એટલું ગંભીર છે કે તેને અવગણી શકાય નહીં."

આખરે, કોર્ટે વ્યક્તિને સુરતમાં મમતા માનસિક સ્વાસ્થ્ય કેન્દ્રના માનસિક રીતે દિવ્યાંગ વ્યક્તિઓની 15 દિવસ માટે સામુદાયિક સેવા કરવાનો આદેશ આપ્યો.

કોર્ટે વકીલોને પણ નિર્દેશ આપ્યો છે કે તેઓ પોતાના ક્લાયન્ટ્સને યોગ્ય રીતે અને શિષ્ટ વર્તન સાથે રજૂ થવાની સલાહ આપે. "...અને કોઈપણ જાહેર સ્થળોએથી નહીં, પરંતુ તેમની ઓફિસમાંથી રજૂ થવા... બાર એસોસિયેશને તેમના ક્લાયન્ટ્સને કોઈપણ યોગ્ય/યોગ્ય જગ્યાએથી રજૂ થવા જણાવવું જોઈએ, જે કોઈપણ રીતે કોર્ટની કાર્યવાહીના શિષ્ટાચારને અસર ન કરે," તેમ આદેશમાં ઉમેરવામાં આવ્યું હતું.
 
કેસનું શીર્ષક: સુઓ મોટો વિરુદ્ધ સમદ અબ્દુલ રહેમાન શાહ (Cr.MA No. 12821 of 2025)