અમદાવાદ : અમદાવાદ શહેરમાં ટ્રાફિક સમસ્યાઓ અને જાહેર રસ્તાઓ પરના ગેરકાયદેસર પાર્કિંગ અંગેની 2017ની PILમાં આદેશોના પાલન ન કરવા બદલ દાખલ થયેલી અવમાનના અરજી પર સુનાવણી કરતા ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં આજે (બુધવારે) ટ્રાફિક મુદ્દે ગરમાગરમ ચર્ચા થઈ. રાજ્ય સરકારે કોર્ટને જણાવ્યું કે, શહેરમાં છેલ્લા સાત દિવસમાં 'ખોટી બાજુએ વાહન ચલાવવા' બદલ 24 વાહનો જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે.
 
હાઈકોર્ટનું કડક વલણ: "પોલીસ અધિકારીઓની જવાબદારી નક્કી કરો!"
પાછલી સુનાવણીમાં કોર્ટે 'ખોટી બાજુએ વાહન ચલાવવા'ની ઘટનાઓની ગંભીર નોંધ લીધી હતી અને મૌખિક રીતે ટિપ્પણી કરી હતી કે પોલીસે હાઈકોર્ટના સ્ટીકર/નંબર પ્લેટ ધરાવતા વાહનો સહિત કોઈપણ વાહન સામે કાર્યવાહી કરવામાં કોઈ અનિચ્છા બતાવવી જોઈએ નહીં.

જસ્ટિસ એ.એસ. સુપેહિયા અને જસ્ટિસ આર.ટી. વાછાણીની ડિવિઝન બેન્ચ સમક્ષ રાજ્યના વકીલે વાહનો જપ્ત કરવાની કાર્યવાહી શરૂ કરી દેવાઈ હોવાની રજૂઆત કરી. જોકે, ન્યાયાધીશ વાછાણીએ રિંગ રોડ પર ભારે વાહનોને હજુ પણ મંજૂરી અપાતી હોવા અને પાસ ચકાસણી ન થતી હોવા અંગે પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો, જેના પર રાજ્યના વકીલે તાત્કાલિક સંબંધિત અધિકારીઓ સમક્ષ મુદ્દો ઉઠાવવાની ખાતરી આપી.

ન્યાયાધીશ સુપેહિયાએ મૌખિક રીતે ટિપ્પણી કરતા કહ્યું, "મારા ભાઈ દ્વારા જોવામાં આવેલું એક ઉત્તમ ઉદાહરણ એ છે કે, ...અધિકારીઓ ત્યાં ઉભા હોવા છતાં, તેઓ આ ખોટા કામ કરનારાઓને મંજૂરી આપી રહ્યા છે અને કોઈ કાર્યવાહી કરવામાં આવી નથી... જ્યાં સુધી તમે પોલીસ અધિકારીઓની જવાબદારી નક્કી નહીં કરો ત્યાં સુધી આવું થવાનું છે." રાજ્યના વકીલે આ અંગે સૂચનાઓ માંગીને આગામી સુનાવણીમાં કોર્ટને જાણ કરવાનું આશ્વાસન આપ્યું.
 
શાળાઓમાં જાગૃતિ, પણ સ્વ-નિયમનનો અભાવ
રાજ્યના વકીલે જણાવ્યું કે, ટ્રાફિક સમસ્યાને હલ કરવા માટે 'સતત કવાયત' ચાલી રહી છે. દરેક ટ્રાફિક પોલીસ સ્ટેશને ચોક્કસ શાળાઓ દત્તક લીધી છે, જ્યાં વરિષ્ઠ પોલીસ નિરીક્ષકો બાળકોને તેમના માતાપિતાને ખોટી બાજુથી વાહન ન ચલાવવા કહેવા માટે શિક્ષિત કરી રહ્યા છે. તેમણે 24 વાહનો જપ્ત કરાયા હોવાની માહિતી આપી અને કહ્યું કે આનાથી એક સકારાત્મક સંદેશ ગયો છે કે "આ રસ્તા પર તમે ખોટી બાજુએ વાહન ચલાવી શકતા નથી."

જોકે, વકીલે ભારપૂર્વક કહ્યું કે, આ મુદ્દા પર નાગરિકો દ્વારા આત્મજ્ઞાન (Self-realization) પણ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. કોર્ટે પણ શાળાઓમાં જાગૃતિની કવાયતની પ્રશંસા કરી, પરંતુ સાથે જ અવલોકન કર્યું કે, "આપણે જોઈએ છીએ કે માતાઓ તેમના બાળકોને... ખોટી બાજુએ ટુ-વ્હીલર ચલાવી રહી છે જેમાં બાળકો સવાર છે. કાયદાનું ઉલ્લંઘન કરનારા માતા-પિતામાં આપણે આ આદત કેવી રીતે કેળવી શકીએ? ...કેટલીકવાર આપણે પણ લાચાર અનુભવીએ છીએ, હાઈકોર્ટ કેટલી હદ સુધી દખલ કરી શકે છે."
 
ટેકનોલોજી અને નિષ્ણાતોની ભૂમિકા
વકીલે દલીલ કરી કે મેદાનમાં વધુ ટ્રાફિક પોલીસ હોવી એ ઉકેલ નથી, કારણ કે 15,000 ટ્રાફિક પોલીસ તૈનાત હોવા છતાં, શહેરમાં કરોડો વાહનો છે, તેથી તેમણે સ્વ-નિયમન પર ભાર મૂક્યો.

આ કેસમાં એમિકસ ક્યુરી (Amicus Curiae) તરીકે નિયુક્ત કરાયેલા વરિષ્ઠ વકીલ ભાસ્કર તન્નાએ તેમના સૂચનો રજૂ કર્યા જેમાં જણાવ્યું હતું કે, "આ મુદ્દાને ઉકેલવા માટે ટેકનોલોજી, પોલીસ અને નિષ્ણાતો દ્વારા કંઈક કરવું પડશે." કોર્ટે રાજ્યના વકીલને આ સૂચનોનો અભ્યાસ કરવા જણાવ્યું છે.

બોપલ (અમદાવાદનો વિસ્તાર) માં ટ્રાફિકની "અત્યંત અસ્તવ્યસ્ત પરિસ્થિતિ" અંગેના તાજેતરના સમાચારનો પણ કોર્ટે ઉલ્લેખ કર્યો, જ્યાં "50% થી વધુ રસ્તા પર વાહનોનો કબજો છે અને તે સ્થિર છે." રાજ્યના વકીલે જણાવ્યું કે મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન અને પોલીસ બે દિવસ પહેલા મળ્યા હતા અને આ મુદ્દા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.

આ મામલો આગામી 6 ઓગસ્ટના રોજ સુનાવણી માટે સૂચિબદ્ધ છે.
 
કેસ શીર્ષક: મુસ્તાક હુસૈન મહેંદી હુસૈન કાદરી વિરુદ્ધ જગદીપ નારાયણ સિંહ, IAS અને અન્ય
કેસ નંબર: R/MCA/979/2019 IN R/WPPIL/170/2017