અમદાવાદ: ગુજરાતમાં ટ્રાફિક નિયમોના ભંગ બદલ વસૂલવામાં આવેલા દંડની રકમમાં મોટાપાયે ગેરરીતિ થઈ હોવાનું કમ્પ્ટ્રોલર એન્ડ ઓડિટર જનરલ (CAG)ના વાર્ષિક ઓડિટ રિપોર્ટમાં સામે આવ્યું છે. રિપોર્ટના ચોંકાવનારા ખુલાસા મુજબ, નિયમ હોવા છતાં ટ્રાફિક દંડની સંપૂર્ણ ૧૦૦ ટકા રકમ ‘ગુજરાત માર્ગ સુરક્ષા નિધિ ફંડ’માં જમા કરવામાં આવી નથી, જેના કારણે ₹૧૪૮.૮૦ કરોડની જંગી રકમ ક્યાં ગઈ તે અંગે ગંભીર સવાલો ઉભા થયા છે.
કેગ દ્વારા નાણાકીય વર્ષ ૨૦૧૨-૧૩ થી ૨૦૨૩-૨૪ સુધીના સમયગાળાનો અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો છે. આ ૧૨ વર્ષના ગાળામાં ગુજરાત સરકારે ટ્રાફિક દંડ તરીકે કુલ ₹૧,૧૨૩.૨૯ કરોડની વસૂલાત કરી હતી. જોકે, આમાંથી માત્ર ₹૯૭૪.૪૯ કરોડની રકમ જ ‘ગુજરાત રાજ્ય માર્ગ સુરક્ષા નિધિ’ (GSMSN) ના ફંડમાં ટ્રાન્સફર થઈ હતી. આ આંકડા સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે કુલ વસૂલાતની ૧૩ ટકા જેટલી રકમ, એટલે કે ₹૧૪૮.૮૦ કરોડ, ફંડમાં જમા થઈ નથી.
નિયમ મુજબ, ટ્રાફિક દંડની આવકનો ઉપયોગ માત્ર માર્ગ સુરક્ષા સંબંધિત પ્રવૃત્તિઓ માટે જ કરવાનો હોય છે. આ હેતુ માટે, ડીજી અને આઈજીપી, ગાંધીનગરના નામે એક ખાનગી ખાતું (Private Ledger Account-PLA) ખોલવામાં આવ્યું છે, જેમાં ૨૦૦૬થી સરકારે ૧૦૦ ટકા દંડની રકમ ફરજિયાતપણે જમા કરવાની જોગવાઈ કરી હતી.
વર્ષવાર આંકડાઓ દર્શાવે છે ગંભીર અનિયમિતતા:
| વર્ષ | કુલ વસૂલાયેલ રકમ (કરોડ) | ટ્રાન્સફર થયેલ રકમ (કરોડ) | ટ્રાન્સફરની ટકાવારી (%) |
|---|---|---|---|
| ૨૦૧૨-૧૩ | ૩૮.૨૨ | ૨૨.૯૯ | ૬૦.૧૮ |
| ૨૦૧૫-૧૬ | ૭૮.૬૫ | ૫૯.૭૬ | ૭૬.૦૧ |
| ૨૦૨૩-૨૪ | ૨૩૭.૦૦ | ૨૦૮.૬૫ | ૮૮.૦૫ |
ઉપરોક્ત આંકડાઓ દર્શાવે છે કે ટ્રાન્સફર થયેલી રકમની ટકાવારીમાં વર્ષવાર સુધારો થયો હોવા છતાં, એક પણ વર્ષમાં ૧૦૦ ટકા રકમ ફંડમાં જમા કરવામાં આવી નથી. આ સમગ્ર સમયગાળામાં કુલ ટ્રાન્સફર થયેલી રકમની સરેરાશ ટકાવારી માત્ર ૮૭.૦૬% જ છે, જે સરકારી નિયમોના ઉલ્લંઘન અને નાણાકીય ગેરવહીવટ તરફ ઈશારો કરે છે. કેગના આ ખુલાસા બાદ બાકી રહેલી કરોડો રૂપિયાની રકમ ક્યાં ગઈ તે અંગે રાજ્ય સરકાર સામે અનેક સવાલો ઉભા થયા છે.