<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Saturday, 1st November 2025

ખાનગી ટયૂશન-કોચિંગ કલાસ ઉપર હવે સરકારનું નિયંત્રણઃ નિયમન માટે વટહૂકમ લાવવા તૈયારી

મનમાની ઉપર લગામઃ રજિસ્‍ટ્રેશન ફરજીયાત બનશેઃ ગેરરીતિઓ ઉપર નિયંત્રણ આવશે : વિધાનસભાનું સત્ર ફેબ્રુઆરી-માર્ચમાં થવાનું હોવાથી આગામી અઠવાડીયે વટહૂકમ લવાશેઃ સુપ્રિમ કોર્ટનાં ચુકાદાને પગલે નિર્ણય

ગાંધીનગર તા.૧: સુપ્રીમ કોર્ટે વિદ્યાર્થીઓની સલામતી અને માનસિક સ્‍વાસ્‍થ્‍ય પર ધ્‍યાન કેન્‍દ્રિત કરીને કોચિગ ક્‍લાસનું નિયમન કરવા માટે વ્‍યાપક માર્ગદર્શિકા જારી કર્યા પછી રાજ્‍ય સરકાર કોચિગ ક્‍લાસનું નિયમન કરવા માટે વટહુકમ બહાર પાડે તેવી શક્‍યતા છે. પ્રસ્‍તાવિત વટહુકમનો ડ્રાફટ તૈયાર કરવા માટે એક સમિતિની રચના કરવામાં આવી છે.

રાજ્‍ય સરકારના મુખ્‍ય સૂત્રોએ જણાવ્‍યું હતું કે ગુજરાત વિધાનસભાનું આગામી સત્ર આવતા વર્ષે ફેબ્રુઆરી-માર્ચમાં યોજાવાનું હોવાથી, આવા વર્ગોના વિવિધ પાસાઓનું નિયમન કરવા માટે આગામી અઠવાડિયામાં એક વટહુકમ બહાર પાડવામાં આવશે, જેમાં નોંધણી, સલામતી, વિદ્યાર્થીઓનો પ્રવેશ અને કામના કલાકોનો સમાવેશ થાય છે.તેમ ટાઈમ્‍સ ઓફ ઇન્‍ડિયાનો અહેવાલ જણાવે છે

કોચિંગ ક્‍લાસ માટેના વટહુકમમાં ૧૬ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના વિદ્યાર્થીઓને નોંધણી પર પ્રતિબંધ, દરેક વિદ્યાર્થી માટે ઓછામાં ઓછી જગ્‍યા નક્કી કરવી, વહેલા બહાર નીકળવા માટે સ્‍પષ્ટ રિફંડ નીતિ, ટ્‍યુટર અને વિદ્યાર્થીઓ બંને માટે ફરજિયાત સાપ્તાહિક રજા, વિદ્યાર્થીઓની માનસિક સુખાકારી સુનિヘતિ કરવી અને ફરજિયાત BU પરવાનગી અને અગ્નિ સલામતી NOCનો સમાવેશ થાય છે.

રાજ્‍ય શિક્ષણ વિભાગ રાજસ્‍થાન કોચિગ ઇન્‍સ્‍ટિટ્‍યૂટ (નિયંત્રણ અને નિયમન) બિલ ૨૦૨૫ તેમજ અન્‍ય રાજ્‍યો દ્વારા સમાન કાયદાઓની તપાસ કરી રહ્યું છે. પ્રસ્‍તાવિત વટહુકમ ભારત સરકારની માર્ગદર્શિકાના તમામ પાસાઓને આવરી લેશે જે આ વર્ષે જુલાઈમાં સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્દેશો પછી જારી કરવામાં આવ્‍યા હતા,ૅ એક વરિષ્ઠ સરકારી અધિકારીએ જણાવ્‍યું.

રસપ્રદ વાત એ છે કે, ભારત સરકારની માર્ગદર્શિકા અને અન્‍ય રાજ્‍યો દ્વારા ઘડવામાં આવેલા કાયદાઓએ કોચિગ ક્‍લાસ દ્વારા વસૂલવામાં આવતી ફીનું નિયમન કર્યું નથી. ગુજરાતમાં, કોચિગ ક્‍લાસ સરકાર સાથે નોંધાયેલા નથી અને વાર્ષિક રૂ. ૧.૨૫ લાખથી રૂ. ૨.૨૫ લાખ સુધી કંઈપણ વસૂલ કરે છે, એક સૂત્રએ જણાવ્‍યું. સૂત્રોએ જણાવ્‍યું હતું કે જો કેન્‍દ્ર સરકારની માર્ગદર્શિકા પ્રસ્‍તાવિત વટહુકમ દ્વારા લાગુ કરવામાં આવે છે, તો કોચિગ ક્‍લાસ ધોરણ ૧૦ થી નીચેના વિદ્યાર્થીઓને પ્રવેશ આપી શકશે નહીં.

શિક્ષણ વિભાગના સૂત્રોએ જણાવ્‍યું હતું કે રાજ્‍યમાં કાર્યરત કોચિગ ક્‍લાસનો વ્‍યાપક ડેટાબેઝ હોવા ઉપરાંત, પ્રસ્‍તાવિત વટહુકમ ખાતરી કરશે કે કોચિગ સંસ્‍થાઓમાં ભણતા વિદ્યાર્થીઓ સલામત અને સ્‍વસ્‍થ વાતાવરણમાં અભ્‍યાસ કરી શકશે. પ્રસ્‍તાવિત વટહુકમમાં કોચિગ સેન્‍ટરોમાં વિદ્યાર્થીઓની માનસિક સુખાકારી પર ખાસ ભાર મૂકવામાં આવશે, એક અધિકારીએ જણાવ્‍યું હતું.

તીવ્ર શૈક્ષણિક દબાણ અને વાલીઓની ઊંચી અપેક્ષાઓને કારણે દેશભરમાં કોચિગ ક્‍લાસના વિદ્યાર્થીઓ આત્‍મહત્‍યાનો પ્રયાસ કરે છે અથવા કરે છે. ૨૦૧૯ માં, સુરતમાં લાગેલી ભયાનક આગમાં એક કોચિગ ઇન્‍સ્‍ટિટ્‍યૂટના ૨૨ વિદ્યાર્થીઓના મોત થયા હતા, અને ૧૯ અન્‍ય ઘાયલ થયા હતા.

ખાનગી કોચિગ ક્‍લાસ પર નિયંત્રણ માટે કાયદાનો મુસદ્દો તૈયાર કરવા માટે કુલ ૮ સભ્‍યોની કમિટીની રચના કરવામાં આવી છે, જેમાં શિક્ષણ ક્ષેત્રના મહત્ત્વના અધિકારીઓનો સમાવેશ થાય છેઃ

અધ્‍યક્ષઃ ગુજરાત માધ્‍યમિક અને ઉચ્‍ચતર માધ્‍યમિક શિક્ષણ બોર્ડના અધ્‍યક્ષ.

સભ્‍ય સચિવઃ ગુજરાત માધ્‍યમિક અને ઉચ્‍ચતર માધ્‍યમિક શિક્ષણ બોર્ડના સચિવ.

અન્‍ય સભ્‍યોઃ કમિશ્નર શાળાઓની કચેરીના નિયામક, પ્રાથમિક શિક્ષણના નિયામક, GCERT ના નિયામક અને શિક્ષણ વિભાગના ઉચ્‍ચ શિક્ષણ, ટેક્રિકલ શિક્ષણ તેમજ માધ્‍યમિક શિક્ષણના નાયબ સચિવઓ.

સમિતિએ સુપ્રીમ કોર્ટના ચુકાદાને ધ્‍યાનમાં રાખીને સમયમર્યાદામાં (બે માસમાં) પોતાનો અહેવાલ (Act અને Rules નો મુસદ્દો) રજૂ કરવાનો રહેશે.

સમિતિ જરૂર જણાયે નિષ્‍ણાંત વ્‍યક્‍તિઓ, અન્‍ય ખાતાના વડાઓ કે સરકારી અધિકારીઓને આમંત્રિત સભ્‍ય તરીકે બોલાવીને તેમનો અભિપ્રાય પણ મેળવી શકશે.

નવા કાયદાનો મુસદ્દો તૈયાર થતાં જ, રાજ્‍ય સરકાર આગામી સમયમાં વિધાનસભામાં આ વિધેયક લાવી શકે છે. આના અમલ પછી

રજિસ્‍ટ્રેશનઃ રાજ્‍યના તમામ ખાનગી ટ્‍યુશન અને કોચિગ ક્‍લાસિસ માટે રજિસ્‍ટ્રેશન ફરજિયાત બનશે.

નિયંત્રણઃ આનાથી ખાનગી કોચિગ ક્‍લાસિસની મનમાની પર અંકુશ આવશે, જેમાં તેમની ફી નિર્ધારણ, અભ્‍યાસક્રમ અને સમયપત્રકની બાબતોનો સમાવેશ થાય છે.

મિલીભગતનો અંતેઃ ભૂતકાળમાં ખાનગી શાળાઓ અને કોચિગ ક્‍લાસ વચ્‍ચેની મિલીભગત અંગે અનેક ખુલાસા થયા હતા. નવા કાયદાથી આ પ્રકારની ગેરરીતિઓ પર પણ નિયંત્રણ આવી શકશે.

(10:39 AM IST)