ગાંધીનગર: ગુજરાત સાયબર ઉત્કૃષ્ટતા કેન્દ્રે (સાયબર સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સ) એક મોટા આંતરરાષ્ટ્રીય સાયબર છેતરપિંડીના જાળાનો પર્દાફાશ કર્યો છે. મોરબી, સુરેન્દ્રનગર, સુરત અને સાવરકુંડલામાં દરોડા પાડી છ શખ્સોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. આ ટોળકીએ ૧૦૦થી વધુ ભાડૂતી બેંક ખાતાઓનો ઉપયોગ કરી દેશભરમાં ૩૮૬ ગુના આચરી ૨૦૦ કરોડથી વધુની છેતરપિંડી કરી હતી. તપાસમાં સાત તબક્કાનો નાણાકીય પ્રવાહ ખુલ્યો છે, જેમાં આંગડિયા અને આભાસી ચલણ (ક્રિપ્ટોકરન્સી) મારફતે ૧૦ કરોડ રૂપિયા પાકિસ્તાનના એક 'બાઇનાન્સ' ખાતામાં જમા થયાનું બહાર આવ્યું છે.

રાજ્યમાં વધી રહેલા આંતરજાલીય ગુનાઓ (સાયબર ક્રાઇમ) સામે લાલ આંખ કરતા, ગુજરાત સાયબર ઉત્કૃષ્ટતા કેન્દ્રે એક અત્યંત મોટા અને ઊંડા મૂળ ધરાવતા આંતરરાજ્ય કૌભાંડનો પર્દાફાશ કર્યો છે. આ છેતરપિંડીના નાણાકીય તાર સીધા પાકિસ્તાન સુધી જોડાયેલા હોવાનું ખુલતાં સુરક્ષા સંસ્થાઓ પણ ચોંકી ઉઠી છે. આ મામલે મોરબી, સુરેન્દ્રનગર, સુરત અને સાવરકુંડલામાં સંકલિત દરોડા પાડી ૬ મુખ્ય શખ્સોને દબોચી લેવામાં આવ્યા છે.

સત્તાવાર સૂત્રો પાસેથી મળેલી માહિતી મુજબ, આ ટોળકીએ દેશભરમાં ૨૦૦ કરોડ રૂપિયાથી વધુ રકમની છેતરપિંડી આચરી હોવાનું તપાસમાં બહાર આવ્યું છે. આ માટે ૧૦૦થી વધુ ભાડૂતી બેંક ખાતાઓનો (જેને 'મ્યુલ એકાઉન્ટ' કહે છે) ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. આ ખાતાઓ ભારતમાં નોંધાયેલા ૩૮૬ જેટલા ગંભીર સાયબર ગુનાઓ સાથે જોડાયેલા હોવાનું પણ સ્પષ્ટ થયું છે.

*આવી રીતે ચાલતું હતું કૌભાંડ: સાત તબક્કાની તપાસ*

ગુજરાત સાયબર કેન્દ્રની ટુકડીએ નાણાંના પ્રવાહની (મની ટ્રેઇલ) અત્યંત ઝીણવટપૂર્વક સાત તબક્કાઓ સુધી તપાસ કરી હતી. આ ટોળકીની કાર્યપદ્ધતિ ખૂબ જટિલ હતી.

૧. પ્રથમ, તેઓ ભારતમાં 'આભાસી ધરપકડ' (ડિજિટલ એરેસ્ટ), 'ટૂંકાગાળાની નોકરી' (પાર્ટ-ટાઇમ જોબ) કે 'રોકાણ'ના નામે લોકો સાથે છેતરપિંડી કરતા.

૨. ઠગાઈથી મળેલી રકમ અલગ-અલગ રાજ્યોમાં ખોલાવેલા ભાડૂતી બેંક ખાતાઓમાં જમા થતી.

૩. આ ખાતાઓમાંથી રકમ મોરબી ખાતે રોકડ સ્વરૂપે ઉપાડી લેવાતી.

૪. ત્યારબાદ, આ રોકડ રકમને પરંપરાગત આંગડિયા પેઢી મારફતે સુરત મોકલવામાં આવતી.

૫. સુરતમાં, આ કાળા નાણાંને સફેદ કરવા માટે તેને આભાસી ચલણ (ક્રિપ્ટોકરન્સી) 'યુ.એસ.ડી.ટી.' માં રૂપાંતરિત કરવામાં આવતા.

૬. અંતે, આ ક્રિપ્ટો કરન્સી વિદેશી સંચાલકોના ખાતાઓમાં જમા થતું.

*પાકિસ્તાની જોડાણ અને ૧૦ કરોડનું તબદીલી*

તપાસમાં સૌથી ગંભીર અને ચોંકાવનારો ખુલાસો એ થયો છે કે આશરે ૧૦ કરોડ રૂપિયાની રકમ આભાસી ચલણ સ્વરૂપે પાકિસ્તાનમાં કાર્યરત એક 'બાઇનાન્સ' ખાતામાં તબદીલ (ટ્રાન્સફર) કરવામાં આવી હતી. આ પાકિસ્તાની ખાતાની વધુ તપાસ કરતાં માલૂમ પડ્યું છે કે તેમાં અત્યાર સુધીમાં જુદાં-જુદાં ભારતીય સ્ત્રોતો પાસેથી કુલ ૨૫ કરોડ રૂપિયાથી વધુ રકમ જમા થઈ ચૂકી છે, જેમાં આ ટોળકીનો ફાળો મુખ્ય હતો.

*છ શખ્સોની ધરપકડ, મોરબી-સુરત મુખ્ય કેન્દ્રો*

આંતરરાષ્ટ્રીય કૌભાંડના મૂળિયાં ગુજરાતના ચાર જિલ્લાઓ સુધી ફેલાયેલાં હતાં. સાયબર કેન્દ્રની ટુકડીઓએ મોરબી, સુરેન્દ્રનગર, સુરત અને સાવરકુંડલા ખાતે એકસાથે દરોડા પાડ્યા હતા. 

આ કાર્યવાહીમાં મોરબી ખાતેથી મહેન્દ્ર સોલંકી અને રૂપેન ભાટિયા, સુરેન્દ્રનગરના લખતર ખાતેથી રાકેશ લાણીયા અને રાકેશ દેકાવડિયા, તેમજ સુરતથી વિજય ખાંભલિયા અને પંકજ કાથિરિયાની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. તેમની પાસેથી ગુનામાં વપરાયેલા ૧૨ મોબાઇલ ફોન, સિમ કાર્ડ અને અન્ય દસ્તાવેજો જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે. આ ટોળકીના પકડાવાથી દેશભરના અનેક સાયબર ગુનાઓના ભેદ ઉકેલાવાની શક્યતા છે.