અમદાવાદ :દર વર્ષની જેમ જ, નવા વર્ષના પ્રથમ મુખ્ય તહેવાર મકરસંક્રાંતિની તારીખને લઈને લોકોમાં મૂંઝવણ શરૂ થઈ ગઈ છે. જોકે, પંચાંગ અને જ્યોતિષીય ગણતરી મુજબ, વર્ષ 2026 માં મકરસંક્રાંતિનો તહેવાર 14 જાન્યુઆરી, બુધવારના રોજ ઉજવવામાં આવશે. આ દિવસે સૂર્યદેવ ધનુ રાશિમાંથી પોતાની યાત્રા પૂર્ણ કરીને મકર રાશિમાં પ્રવેશ કરશે, જેની સાથે જ ઉત્તરાયણનો પ્રારંભ થશે.

આ તહેવારનું માત્ર ધાર્મિક જ નહીં, પણ ખગોળીય અને જ્યોતિષીય મહત્વ પણ છે. જ્યોતિષશાસ્ત્ર મુજબ, મકર રાશિ શનિદેવની રાશિ છે. સૂર્ય અને શનિ પિતા-પુત્ર હોવા છતાં તેમની વચ્ચે શત્રુતાનો ભાવ છે, પરંતુ આ દિવસે સૂર્યદેવ પોતે શનિદેવને મળવા તેમના ગૃહમાં જાય છે. આ તહેવાર ભારતના વિવિધ ભાગોમાં ઉત્તરાયણ (ગુજરાત), ખીચડી (બિહાર/યુપી), લોહરી (પંજાબ), પોંગલ (તમિલનાડુ) અને માઘ બિહુ (આસામ) તરીકે પણ ઉજવાય છે.

મકરસંક્રાંતિ પર પુણ્યકાળ અને મહાપુણ્યકાળમાં સ્નાન અને દાનનું વિશેષ મહત્વ છે. વર્ષ 2026 માં સંક્રાંતિનો ચોક્કસ સમય નીચે મુજબ રહેશે:

સંક્રાંતિનો સમય: બપોરે 03:13 વાગ્યે (જ્યારે સૂર્ય મકર રાશિમાં પ્રવેશ કરશે)
પુણ્યકાળ મુહૂર્ત: બપોરે 3:13 થી સાંજે 6:14 સુધી (કુલ સમયગાળો: 3 કલાક 1 મિનિટ)
મહાપુણ્યકાળ મુહૂર્ત: બપોરે 3:13 થી સાંજે 5:01 વાગ્યા સુધી (કુલ સમયગાળો: 1 કલાક 49 મિનિટ)
આ શુભ સમયગાળા દરમિયાન પવિત્ર નદીઓમાં સ્નાન કરવું અને દાન કરવું અત્યંત ફળદાયી માનવામાં આવે છે.

મકરસંક્રાંતિનો તહેવાર ભારતમાં ઘણા વિસ્તારોમાં ઉત્તરાયણ તરીકે પણ ઓળખાય છે. આ દિવસે ગંગાસ્નાન, ઉપવાસ, ધાર્મિક પાઠ, દાન અને સૂર્યદેવની પૂજાનું વિશેષ મહત્વ માનવામાં આવે છે. માન્યતા છે કે આ દિવસે કરેલું દાન શાશ્વત પુણ્યફળ આપે છે. શનિદેવને દીપદાન કરવું પણ શુભ માનવામાં આવે છે.

પંજાબ, ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર અને તમિલનાડુ જેવા રાજ્યોમાં આ સમય નવા પાકની લણણીનો હોય છે, તેથી ખેડૂતો આ દિવસને કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરવાનો તહેવાર તરીકે ઉજવે છે. મકરસંક્રાંતિના દિવસે તલ-ગોળથી બનેલી મીઠાઈઓ વહેંચવાની પરંપરા છે. ઉપરાંત, આ તહેવાર પતંગોત્સવ માટે પણ જાણીતા છે અને લોકો ઉત્સાહપૂર્વક પતંગ ઉડાડીને ઉજવણી કરે છે.