અમદાવાદ: પ્રજાસત્તાક દિવસ 2026 નિમિત્તે કેન્દ્ર સરકારે જાહેર કરેલી યાદીમાં ગુજરાતના પાંચ દિગ્ગજોને ‘પદ્મ શ્રી’ એવોર્ડથી સન્માનિત કરવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. આ યાદીમાં કલા ક્ષેત્રે અરવિંદ વૈદ્ય, સાહિત્યમાં રતિલાલ બોરીસાગર, સંગીતમાં ધાર્મિકલાલ પંડ્યા, લોકકલામાં હાજી કાસમ (હાજી રમકડું) અને સામાજિક સેવામાં નિલેશ માંડલેવાલાનો સમાવેશ થાય છે. આ પાંચેય મહાનુભાવોએ દાયકાઓ સુધી પોતાના ક્ષેત્રમાં આપેલી અમૂલ્ય સેવાઓને પગલે આજે ભારત સરકાર દ્વારા તેમની અપ્રતિમ સિદ્ધિઓની કદર કરવામાં આવી છે.

ટેલિવિઝન સિરિયલ ‘અનુપમા’માં ‘બાપુજી’નું પાત્ર ભજવીને ઘરે-ઘરે લોકપ્રિય બનેલા 85 વર્ષીય અરવિંદ વૈદ્યને કલા ક્ષેત્રે પદ્મ શ્રી એનાયત થયો છે. તેઓ માત્ર ટીવી કલાકાર નથી, પરંતુ ગુજરાતી રંગભૂમિના ભીષ્મ પિતામહ સમાન છે, જેમણે 130 થી વધુ નાટકોમાં અભિનય અને 100 થી વધુનું દિગ્દર્શન કર્યું છે. બીજી તરફ, હાસ્ય સાહિત્યના સમ્રાટ ગણાતા રતિલાલ બોરીસાગરને તેમના માર્મિક અને નિર્ભેળ હાસ્ય પીરસતા સાહિત્યિક યોગદાન માટે પસંદ કરવામાં આવ્યા છે. ‘મરક મરક’ અને ‘એન્જોયગ્રાફી’ જેવી કૃતિઓથી તેમણે ગુજરાતી વાચકોના હૃદયમાં વિશેષ સ્થાન બનાવ્યું છે.

કલા અને સંસ્કૃતિના વારસાને જીવંત રાખનારાઓમાં વડોદરાના 94 વર્ષીય ધાર્મિકલાલ પંડ્યાનું નામ મોખરે છે. તેઓ ભારતની લુપ્ત થતી ‘માણભટ્ટ’ અને આખ્યાન શૈલીના છેલ્લા મહારથી માનવામાં આવે છે. તેમણે 2,500 થી વધુ કાર્યક્રમો દ્વારા આ પ્રાચીન કળાને દેશ-વિદેશમાં જીવંત રાખી છે. તેમની સાથે જ જૂનાગઢના મીર હાજી કાસમભાઈ (હાજી રમકડું) ને ઢોલક વાદનની અનોખી શૈલી માટે સન્માનિત કરાશે. ખાસ વાત એ છે કે હાજીભાઈએ ગૌસેવા માટે 3,000 થી વધુ પ્રોગ્રામ વિનામૂલ્યે કર્યા છે, જે તેમની ઉમદા ભાવના દર્શાવે છે.

સામાજિક સેવાની વાત કરીએ તો સુરતના નિલેશ માંડલેવાલાનું નામ ‘ઓર્ગન મેન ઓફ ઇન્ડિયા’ તરીકે જાણીતું છે. પિતાની માંદગીમાંથી પ્રેરણા લઈ તેમણે ‘ડોનેટ લાઈફ’ સંસ્થાના માધ્યમથી અત્યાર સુધીમાં 1,300 થી વધુ અંગોનું દાન કરાવી અનેક પરિવારોમાં નવજીવન ફૂંક્યું છે. ગુજરાતમાં અંગદાનની પ્રવૃત્તિને ચળવળમાં બદલનારા નિલેશભાઈને સામાજિક કાર્ય માટે મળેલું આ સન્માન સાચા અર્થમાં માનવતાનું સન્માન છે. આ પાંચેય મહાનુભાવોની સફર નવી પેઢી માટે પ્રેરણાનો સ્ત્રોત બની રહેશે.