ગુજરાતના બજેટનું કદ ૪.૨૫ લાખ કરોડ થવાની સંભાવનાઃ હાઇ-ગ્રોથ રણનીતિ
નાણામંત્રી કનુભાઈ દેસાઈ નવા બજેટની તૈયારી કરી રહ્યા છે ત્યારે કોઈ નવા મોટા કર અથવા વિશેષ રાહત પગલાં અંગે સ્પષ્ટ સંકેતો નથી : શહેરી વિકાસને સૌથી મોટી ફાળવણી મળવાની શક્યતાઃ તમાકુ, પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો, ફટાકડા અને પસંદગીની સેવાઓ પર સેસ લાગવાની સંભાવનાઃ આંતરરાષ્ટ્રીય રમતોના આયોજનથી બજેટ કદ વધી શકે છે
ગાંધીનગર તા.૫: છેલ્લા દાયકામાં ગુજરાત સરકારના સામાન્ય બજેટના કદમાં ઐતિહાસિક ગતિએ વધારો થયો છે. છેલ્લા પાંચ વર્ષના આંકડાઓ દર્શાવે છે કે બજેટ કદ હવે લગભગ બમણું થવાની કગાર પર છે. અંદાજિત ૧૫ ટકા વધારાની સાથે, નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૬૨૭ માટેનું સામાન્ય બજેટજે ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ના મધ્યમાં ગુજરાત વિધાનસભામાં રજૂ થવાનું છે રૂા.૪.૨૫ લાખ કરોડ સુધી પહોંચવાની શક્યતા છે.
જોકે, વિશ્વસનીય સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ તમાકુ ઉત્પાદનો, પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો, ફટાકડા, પાર્ટી પ્લોટમાં યોજાતા ગરબા કાર્યક્રમો, સલૂન તેમજ પસંદગીની સેવાઓ પર સેસ લાગવાની સંભાવના છે.
નાણાં વિભાગના એક વરિષ્ઠ અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, રાજ્યમાં ઝડપી ઔદ્યોગિક વિકાસને કારણે વિવિધ વિભાગોના બજેટ ફાળવણીમાં વધારો થવાની શક્યતા છે. શિક્ષણ, આરોગ્ય અને શહેરી વિકાસ વિભાગોને આ વખતે પણ સૌથી વધુ ફાળવણી મળવાની અપેક્ષા છે.
આ અધિકારીએ ઉમેર્યું કે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા આપવામાં આવેલી જીએસટી છૂટછાટના કારણે આવકમાં મોટો ઘટાડો થવાની રાજ્ય સરકારને આશંકા હતી, પરંતુ વધતી ખરીદ શક્તિ અને વપરાશના કારણે જીએસટી વસુલાત ટકી રહેતાં તેની અસર મર્યાદિત રહી છે.
આગામી બજેટમાં નવી રચાયેલી મહાનગરપાલિકાઓ માટે તેમજ શહેરી માળખાકીય સુવિધાઓ મજબૂત બનાવવા વધારાની ફાળવણી કરવાની જરૂર પડી શકે છે. ઉપરાંત, કોમનવેલ્થ ગેમ્સ અને ઓલિમ્પિક ગેમ્સ સંબંધિત તૈયારીઓના કારણે શહેરી વિકાસ અને રમતગમત ક્ષેત્રે ખર્ચમાં નોંધપાત્ર વધારો થવાની શક્યતા છે.
વર્તમાન નાણાકીય વર્ષ માટેનું બજેટ કદ રૂા.૩,૭૦,૨૫૦ કરોડ છે. સતત વાર્ષિક વૃદ્ધિને ધ્યાનમાં લેતાં, ટોચના સૂત્રો મુજબ આગામી બજેટમાં લગભગ ૧૫ ટકા વધારો થવાની શક્યતા છે, જે આશરે રૂા.૫૫,૦૦૦ કરોડનો વધારાનો ખર્ચ દર્શાવે છે. અન્ય રાજ્યોની સરખામણીમાં ગુજરાતમાં ઝડપી શહેરીકરણ થઈ રહ્યું છે, જેના કારણે રાજ્ય સરકાર સામે શાસન અને માળખાકીય વિકાસ સંબંધિત અનેક પડકારો ઊભા થયા છે.
આ વર્ષે સ્થાનિક સ્વરાજ્ય સંસ્થાઓની ચૂંટણીઓ યોજાવાની હોવાથી, નાગરિક કલ્યાણ, નાગરિક સુવિધાઓ અને જાહેર સેવાઓમાં સુધારાને ધ્યાનમાં રાખીને બજેટમાં ખાસ જોગવાઈઓ કરવામાં આવવાની શક્યતા છે.
વધારાના મુખ્ય સચિવ (નાણાં) ડો. ટી. નટરાજને ગયા વર્ષે સપ્ટેમ્બર મહિનામાં સામાન્ય બજેટની તૈયારીઓ શરૂ કરી હતી, અને હાલ પ્રક્રિયા અંતિમ તબક્કામાં પહોંચી છે. સચિવાલયમાં સતત બેઠકો યોજાઈ રહી હોવાના કારણે વિવિધ વિભાગોના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ બજેટ આયોજનમાં વ્યસ્ત હોવાનું સ્પષ્ટ થાય છે. ડિસેમ્બર અંત સુધીમાં તમામ વિભાગોએ નવી યોજનાઓ, ચાલી રહેલા કાર્યક્રમો અને નાણાકીય જરૂરિયાતોની વિગતો નાણાં વિભાગને સોંપી દીધી હતી. આવક અને ખર્ચના અંદાજોનું મૂલ્યાંકન કર્યા બાદ હવે અંતિમ બજેટને આકાર આપવામાં આવી રહ્યો છે.
વર્ષ મુજબ ગુજરાતના બજેટનું કદ (રૂા. કરોડ)
નાણાકીય વર્ષ બજેટ કદ
૨૦૨૫૨૬ ૩,૭૦,૨૫૦
૨૦૨૪૨૫ ૩,૩૨,૪૬૫
૨૦૨૩૨૪ ૩,૦૧,૦૨૧
૨૦૨૨૨૩ ૨,૪૩,૯૬૪
૨૦૨૧૨૨ ૨,૨૭,૦૨૯
છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં સૌથી વધુ ખર્ચાયેલા ક્ષેત્રો (રૂા.કરોડ)
(3:13 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
