ગાંધીનગર, ગુજરાતઃ ઇંડિયન ઇન્‍સ્‍ટિટયૂટ ઓફ ટીચર એજ્‍યુકેશન (ટીચર્સ યુનિવર્સિટી, IITE) શૈક્ષણિક સત્ર ૨૦૨૬-૨૭ થી ચાર-વર્ષના સંકલિત શિક્ષક પ્રશિક્ષણ કાર્યક્રમ (ITEP) શરૂ કરવા જઈ છે.  આ કાર્યક્રમ NEP ૨૦૨૦ ના વિઝન સાથે સંકલિત શિક્ષક પ્રશિક્ષણમાં રાષ્‍ટ્રીય સુધારાના ભાગ રૂપે ઓફર કરવામાં આવશે.

નેશનલ ટેસ્‍ટિંગ એજન્‍સી (NTA) એ નેશનલ કોમન એન્‍ટ્રન્‍સ ટેસ્‍ટ (NCET) ૨૦૨૬ માટે નોંધણી પ્રક્રિયા શરૂ કરી દીધી છે. ચાર વર્ષના ઇન્‍ટિગ્રેટેડ ટીચર એજ્‍યુકેશન પ્રોગ્રામ (ITEP) માં પ્રવેશ માટે પ્રવેશ પરીક્ષા લેવામાં આવે છે. રસ ધરાવતા ઉમેદવારો સત્તાવાર વેબસાઇટ્‍સ - nta.ac.in અને exams.nta.nic.in/NCET દ્વારા ઓનલાઈન અરજી કરી શકે છે. અરજી ફોર્મ સબમિટ કરવાની છેલ્લી તારીખ ૧૦ માર્ચ, ૨૦૨૬ છે. પરીક્ષાનો મોડ કમ્‍પ્‍યુટર આધારિત ટેસ્‍ટ હશે. NCET પ્રવેશ પરિણામો કેન્‍દ્રીય અને રાજ્‍ય યુનિવર્સિટીઓ અને કેટલીક IIT અને NIT અને પ્રાદેશિક શિક્ષણ સંસ્‍થાઓ (RIEs) માં ITEP દ્વારા ઓફર કરવામાં આવતા અભ્‍યાસક્રમોમાં પ્રવેશ માટે માન્‍ય રહેશે.

ITEP - એક ડ્‍યુઅલ મેજર પ્રોગ્રામ 

ITEP એક ડ્‍યુઅલ મેજર પ્રોગ્રામ છે, જેમાં પ્રથમ મેજર શાળા-વિશિષ્ટ સ્‍ટેજ સ્‍પેશિયલાઇઝેશન સાથે શિક્ષણમાં છે, અને બીજો મેજર પસંદ કરેલ વિષય (જેમ કે લાઈફ સાયન્‍સ,ફિજીકસ, કેમિસ્‍ટ્રિ, મેથ્‍સ, અંગ્રેજી, સંસ્‍કળત વગેરે) માં છે.

આ સંકલિત(ઇન્‍ટિગ્રેટેડ) મોડેલ  વિદ્યાર્થીઓને ચાર વર્ષમાં તેમની તાાતક અને વ્‍યાવસાયિક શિક્ષક તાલીમ પૂર્ણ કરવા સક્ષમ બનાવે છે, જેનાથી B.A.-B.Ed. અથવા B.Sc.-B.Ed. જેવી ડિગ્રીઓ પ્રાપ્ત થાય છે. અને આ ડિગ્રી પછી બે વર્ષના B.Ed. કોર્સ કરવાની જરૂર રહેતી નથી.

ચાર વર્ષનો સંકલિત શિક્ષક શિક્ષણ કાર્યક્રમ (ITEP) વિદ્યાર્થીઓને શિક્ષણમાં કારકિર્દી માટે તૈયાર કરવા માટે રચાયેલ છે. આ અભ્‍યાસક્રમ પસંદ કરેલા વિષયમાં તાાતકની ડિગ્રીને વ્‍યાવસાયિક શિક્ષક તાલીમ સાથે જોડે છે. ભાગ લેતી સંસ્‍થાઓમાં પ્રવેશ ફઘ્‍ચ્‍વ્‍ સ્‍કોર્સ પર આધારિત હશે, ત્‍યારબાદ સંસ્‍થાકીય માર્ગદર્શિકા અનુસાર કાઉન્‍સેલિંગ કરવામાં આવશે.

આ કાર્યક્રમ NCTE ની  માર્ગદર્શિકા હેઠળ અમલમાં મૂકવામાં આવે છે અને તે ભારતભરની પસંદગીની કેન્‍દ્રીય અને રાજ્‍ય યુનિવર્સિટીઓ/સંસ્‍થાઓમાં ઓફર કરવામાં આવે છે જેમાંથી ગુજરાતમાં ટીચર્સ યુનિવર્સિટી, IITEનો સમાવેશ થાય છે.

NCET ૨૦૨૬ (સત્તાવાર સમયપત્રક) દ્વારા પ્રવેશ

NTA સૂચના મુજબ, રાષ્‍ટ્રીય સામાન્‍ય પ્રવેશ પરીક્ષા (NCET) ૨૦૨૬:

* સમગ્ર ભારતમાં ૧૩ માધ્‍યમોમાં લેવામાં આવશે

* કમ્‍પ્‍યુટર આધારિત પરીક્ષા (CBT) મોડમાં લેવામાં આવશે

* શૈક્ષણિક સત્ર ૨૦૨૬-૨૭ માં પ્રવેશ માટે લાગુ પડશે

મહત્‍વપૂર્ણ તારીખો

* ઓનલાઈન અરજી સબમિશનઃ ૧૨ ફેબ્રુઆરી થી ૧૦ માર્ચ ૨૦૨૬ (રાત્રે ૧૧:૫૦ વાગ્‍યા સુધી)

* ફી ચુકવણી માટેની છેલ્લી તારીખઃ ૧૧ માર્ચ ૨૦૨૬ (રાત્રે ૧૧:૫૦ વાગ્‍યા સુધી)

* સુધારણા વિન્‍ડોઃ ૧૨-૧૪ માર્ચ ૨૦૨૬

* પરીક્ષાની તારીખઃ ૧૭ એપ્રિલ ૨૦૨૬ (શુક્રવાર) - (પરીક્ષાની તારીખ ચૂંટણી સમયપત્રકના આધારે બદલાઈ શકે છે.)

અરજી સબમિશન પછી, ઉમેદવારોએ ભવિષ્‍યના સંદર્ભ માટે પુષ્ટિકરણ પળષ્ઠ ડાઉનલોડ કરવું જોઈએ. સામાન્‍ય શ્રેણીના ઉમેદવારો માટે અરજી ફી ૧,૨૦૦ રૂપિયા છે. OBC-NCL અને EWS ઉમેદવારો માટે, ફી ૧,૦૦૦ રૂપિયા છે. SC, ST, PwD અને થર્ડ જેન્‍ડર ઉમેદવારોએ ૬૫૦ રૂપિયા ચૂકવવાના રહેશે.

પાત્રતા/લાયકાત

જે વિદ્યાર્થીઓઃ ધોરણ ૧૨ (૧૦:૨) પાસ કરેલ છે, અથવા

* ૨૦૨૬માં ધોરણ ૧૨ની પરીક્ષા આપનાર હોય

NCET ૨૦૨૬ માટે અરજી કરવા માટે લાયક છે, જે સંસ્‍થાકીય પાત્રતા માપદંડોને આધીન છે.

IITE માં પ્રવેશ NCET મેરિટના આધારે કેન્‍દ્રીયકળત કાઉન્‍સેલિંગ પ્રક્રિયા દ્વારા થશે. યુનિવર્સિટીઓ અને સંસ્‍થાઓ શૈક્ષણિક સત્ર ૨૦૨૬-૨૭ માટે NCET-લાયક ઉમેદવારોના પૂલમાંથી બેઠકો ભરી શકે છે

NCET ૨૦૨૬ માટે કેવી રીતે અરજી કરવી ?

ઉમેદવારોએ અરજી કરવા નીચેના મુદ્દાઑ ધ્‍યાનમાં રાખવા આવશ્‍યક છેઃ

* ફક્‍ત ઑનલાઇન મોડમાં અરજી કરાશે

* સત્તાવાર વેબસાઇટ દ્વારાઃ https://exams.nta.nic.in/ncet/ જ અરજી સ્‍વીકારાશે

મહત્‍વપૂર્ણ સૂચનાઓઃ

* પ્રતિ ઉમેદવાર ફક્‍ત એક જ અરજીને મંજૂરી છે.

* બહુવિધ અરજીઓ ગેરલાયકાત તરફ દોરી જશે.

* ઉમેદવારોએ માહિતી બુલેટિનમાં સૂચનાઓનું કડક પાલન કરવું આવશ્‍યક છે.

* નોંધાયેલ ઇમેઇલ ID અને મોબાઇલ નંબર ઉમેદવાર અથવા માતાપિતા/વાલીઓનો હોવો જોઈએ.

*  બધા સંદેશાવ્‍યવહાર ફક્‍ત નોંધાયેલ ઇમેઇલ/લ્‍પ્‍લ્‍ દ્વારા મોકલવામાં આવશે.

ઉમેદવારોને ફોર્મ ભરતા પહેલા સત્તાવાર માહિતી બુલેટિન કાળજીપૂર્વક વાંચવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.

પરીક્ષા પેટર્ન અને અભ્‍યાસક્રમની વિગતો

NCET-૨૦૨૬ કમ્‍પ્‍યુટર આધારિત ટેસ્‍ટ મોડમાં લેવામાં આવશે. NCET-૨૦૨૬ નું માધ્‍યમ વિવિધ ભાષાઓમાં હશે. -‘પત્રમાં ભાષા પ્રાવીણ્‍ય, ઞ્‍.ધ્‍., શિક્ષણ યોગ્‍યતા અને ચોક્કસ વિષય વિભાગો હશે. પરીક્ષાનું સ્‍તર મોટે ભાગે ધોરણ ૧૨ ના સ્‍તર પર આધારિત છે. આ પરીક્ષા વાંચન સમજણ, શબ્‍દભંડોળ, સામાન્‍ય જાગળતિ, વર્તમાન બાબતો, તાર્કિક તર્ક અને વિષય જ્ઞાન માટે છે. ઉમેદવારોએ ITEP હેઠળ તેઓ જે કાર્યક્રમને અનુસરવા માંગે છે તેના આધારે ડોમેન વિષયો પસંદ કરવા આવશ્‍યક છે.

કાઉન્‍સેલિંગ અને પ્રવેશ પ્રક્રિયા

NCET ૨૦૨૬ માં બેસનારા ઉમેદવારો કાઉન્‍સેલિંગ/પ્રવેશ પ્રક્રિયામાં સમગ્ર દેશમાં નીચે મુજબની સંસ્‍થાઓ ભાગ લેશેઃ

* ગુજરાતમાં IITE  * કેન્‍દ્રીય યુનિવર્સિટીઓ  *  રાજ્‍ય યુનિવર્સિટીઓ  *IITs  * NITs * RIEs *         સરકારી કોલેજો

* ITEP ઓફર કરતી અન્‍ય NCTE-માન્‍ય સંસ્‍થાઓ

શૈક્ષણિક સત્ર ૨૦૨૬-૨૭ માટે NCET-લાયક ઉમેદવારોના પૂલમાંથી ખાલી બેઠકો યુનિવર્સિટીઓ/સંસ્‍થાઓ ભરી શકે છે.

NCET ૨૦૨૬ - મુખ્‍ય હાઇલાઇટ્‍સ

* રાષ્‍ટ્રીય સ્‍તરની પ્રવેશ પરીક્ષા * NTA દ્વારા આયોજિત

*૧૩ ભાષા માધ્‍યમો * કમ્‍પ્‍યુટર આધારિત પરીક્ષા (CBT)

* ITEP માટે કેન્‍દ્રિય પ્રવેશ માર્ગ * પારદર્શક અને યોગ્‍યતા-આધારિત પસંદગી સામાન્‍ય પ્રશ્‍નોઃ -‘ હું આ વર્ષે ધોરણ ૧૨ માં પરીક્ષા આપી રહ્યો છું/રહી છું  - શું હું અરજી કરી શકું છું?

હા ﾗ NCET ધોરણ ૧૨ (પરીક્ષા વર્ષમાં) માં બેઠેલા ઉમેદવારોને કામચલાઉ અરજી કરવાની મંજૂરી આપે છે; અંતિમ પ્રવેશ લાયકાત પરીક્ષા પાસ કરવા અને સંસ્‍થાની આવશ્‍યકતાઓને પૂર્ણ કરવા પર આધાર રાખે છે.

પ્રશ્‍નઃ શું ITEP એ  B.Ed  જ છે?

ના, ITEP એક સંકલિત ડ્‍યુઅલ ડિગ્રી (ઉદાહરણ તરીકે, B.Sc-B.Ed અથવા B.A.-B.Ed) આપે છે. તે તાાતક થયા પછી લેવામાં આવતી જૂની બે વર્ષની B.Ed નથી; તેના બદલે, તે ૪ વર્ષની સંકલિત અંડરગ્રેજ્‍યુએટ શિક્ષક-શિક્ષણ ડિગ્રી છે.

પ્રશ્‍નઃ ‘ હું નમૂનાના પેપર કયાંથી મેળવી શકું?

NTA ના NCET પળષ્ઠ અને NCET માહિતી બુલેટિનમાં અભ્‍યાસક્રમ અને સામાન્‍ય પ્રશ્‍નોનો સમાવેશ થાય છે; ઘણા કોચિંગ અને શિક્ષણ પોર્ટલ અગાઉના NCET પેપર્સ અને મોક્‌ પેપર  પણ પ્રકાશિત કરે છે. પહેલા સત્તાવાર અભ્‍યાસક્રમથી શરૂઆત કરો.

IITE ખાતે ITEP શા માટે એક મહત્‍વપૂર્ણ તક છે? IITE ખાતે ITEP ની ખાસિયતાઃ  Indian Institute of Teacher Education દેશની અગ્રણી શિક્ષક શિક્ષણ સંસ્‍થા તરીકે જાણીતી છે. IITE ખાતે શરૂ થનારા ITEP કાર્યક્રમની વિશેષતાઓઃ * શિક્ષક -શિક્ષણમાં પરિવર્તન તરફ એક પગલું

*લાઈફ સાયન્‍સ,ફિજીકસ, કેમિસ્‍ટ્રિ, મેથ્‍સ, અંગ્રેજી, સંસ્‍કળત વગેરે વિષયોમાં ચાર વર્ષીય સંકલિત અભ્‍યાસક્રમ

*    શૈક્ષણિક વિષય સાથે શિક્ષણશાષાનું સંયોજન

*    શાળામાં પ્રેક્‍ટિકલ ટ્રેનિંગ (School Internship)

*    શિક્ષક તરીકે જરૂરી કુશળતાઓનો વિકાસ

*    નવી શિક્ષણ નીતિ આધારિત અભ્‍યાસક્રમ

*    મૂલ્‍યઆધારિત અને રાષ્‍ટ્ર નિર્માણ કેન્‍દ્રિત દૃષ્ટિકોણ

*    રાષ્‍ટ્રીય સ્‍તરની ગુણવત્તા-આધારિત પ્રવેશ

*    NEP ૨૦૨૦ સુધારાઓ સાથે સંરેખણ

*    મહત્‍વાકાંક્ષી શિક્ષકો માટે પ્રારંભિક વ્‍યાવસાયિક અભિગમ

IITE ખાતે ITEP ની રજૂઆત ભારતમાં વ્‍યાવસાયિક શિક્ષક તૈયારીને મજબૂત બનાવવામાં એક મહત્‍વપૂર્ણ સીમાચિﾎરૂપ છે. આ કાર્યક્રમ વિષય કુશળતા, શિક્ષણશાષા જ્ઞાન, શાળા ઇન્‍ટર્નશિપ અને વ્‍યાવસાયિક ક્ષમતાઓને ચાર વર્ષના વ્‍યાપક અભ્‍યાસક્રમમાં એકીકળત કરે છે.

ITEP ફ્રેમવર્ક અપનાવીને, IITE સક્ષમ, મૂલ્‍ય-આધારિત અને ભવિષ્‍ય માટે તૈયાર શિક્ષકોને ઉછેરવાની તેની પ્રતિબદ્ધતાને પુનઃપુષ્ટિ કરે છે જે રાષ્‍ટ્રીય વિકાસમાં અર્થપૂર્ણ યોગદાન આપશે.

કાર્યક્રમનું માળખું, વિષય સંયોજનો, સીટ મેટ્રિક્‍સ અને સંસ્‍થાકીય પ્રવેશ પ્રક્રિયાઓ અંગે વધુ વિગતો IITE ની સત્તાવાર વેબસાઇટ પર ઉપલબ્‍ધ કરાવવામાં આવશે.

શિક્ષક બનવાની ઇચ્‍છા ધરાવતા ૧૨મું પાસ વિદ્યાર્થીઓ માટે, આ કાર્યક્રમ શિક્ષણ વ્‍યવસાયમાં એક માળખાગત, પ્રતિષ્ઠિત અને રાષ્‍ટ્રીય સ્‍તરે ગોઠવાયેલ માર્ગ પ્રદાન કરે છે.(૨૩.૧૬)

ડો. મેહુલ પી. દવે

એસોસિયેટ પ્રોફેસર અને હેડ, પોસ્‍ટ ગ્રેજ્‍યુએટ પ્રોગ્રામ્‍સ ઇંન્‍ડિયન ઇન્‍સ્‍ટિટયૂટ ઓફ ટીચર એજ્‍યુકેશન

ગાંધીનગર

([email protected])