ગાંધીનગર: ગુજરાત સરકારના આદિજાતિ વિકાસ વિભાગ દ્વારા રાજ્યના અંતરિયાળ અને આદિવાસી વિસ્તારોમાં રહેતા બાળકોના સર્વાંગી વિકાસ માટે એક પ્રશંસનીય કદમ ઉઠાવવામાં આવ્યું છે. 'દૂધ સંજીવની યોજના' (Doodh Sanjeevani Yojana) હેઠળ રાજ્યની પ્રાથમિક શાળાઓમાં અભ્યાસ કરતા બાળકોને હવે દરરોજ શક્તિવર્ધક ફલેવર્ડ દૂધ આપવામાં આવશે. આ યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય બાળકોમાં જોવા મળતી વિટામિન્સ અને પ્રોટીનની ઉણપ દૂર કરી તેમને શારીરિક અને માનસિક રીતે સશક્ત બનાવવાનો છે.
દૂધ સંજીવની યોજનાની મુખ્ય વિશેષતાઓ
નાની વયે પોષક તત્વોની ઉણપ બાળકના માનસિક વિકાસ પર માઠી અસર કરી શકે છે. આ બાબતને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે નીચે મુજબના લાભો નક્કી કર્યા છે:
•    દૂધનું પ્રમાણ: દરેક બાળકને દરરોજ 200 મીલી ફલેવર્ડ દૂધ પીવડાવવામાં આવશે.
•    ભરપૂર પોષણ: આ દૂધ પ્રોટીન, કેલ્શિયમ અને વિટામિન્સથી સમૃદ્ધ છે, જે હાડકાં મજબૂત કરવા અને રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારવામાં મદદ કરશે.
•    નિ:શુલ્ક સેવા: એક પાઉચની કિંમત ₹9.00 છે, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓને તે સંપૂર્ણપણે મફત આપવામાં આવે છે. આ તમામ ખર્ચ ગુજરાત સરકાર ભોગવશે.
કોણ લઈ શકે છે આ યોજનાનો લાભ?
આ યોજનાનો લાભ લેવા માટેના માપદંડ અત્યંત સરળ રાખવામાં આવ્યા છે જેથી વધુમાં વધુ બાળકો સુધી તેનો ફાયદો પહોંચી શકે:
1.    શિક્ષણ: સરકારી પ્રાથમિક શાળામાં ધોરણ 1 થી 8 માં અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓ.
2.    કેટેગરી: મુખ્યત્વે આદિજાતિ વિસ્તારોના અનુસૂચિત જનજાતિ (ST) ના વિદ્યાર્થીઓ.
3.    કોઈ આવક મર્યાદા નથી: આ યોજના માટે કોઈ પણ પ્રકારની આવક મર્યાદા નથી, એટલે કે આર્થિક રીતે સક્ષમ કે નબળા તમામ વર્ગના વિદ્યાર્થીઓ લાભ લઈ શકશે.
કોઈ ફોર્મ ભરવાની કે ધક્કા ખાવાની જરૂર નથી!
વાલીઓ માટે સૌથી મોટી રાહતની વાત એ છે કે આ યોજના માટે કોઈ પણ પ્રકારનું ઓનલાઈન કે ઓફલાઈન ફોર્મ ભરવાનું નથી. શાળામાં નોંધાયેલા તમામ પાત્ર વિદ્યાર્થીઓને શાળા વહીવટ દ્વારા સીધો જ દૂધનો પુરવઠો પૂરો પાડવામાં આવશે. વાલીઓએ કોઈ સરકારી કચેરીના ધક્કા ખાવા પડશે નહીં.
શાળાઓમાં હાજરી વધારવામાં પણ મદદરૂપ
ફલેવર્ડ દૂધનો સ્વાદ બાળકોને અત્યંત ગમતો હોવાથી, આ યોજનાના અમલીકરણ બાદ શાળાઓમાં બાળકોની હાજરીના પ્રમાણમાં પણ નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળ્યો છે. બાળકોનું સ્વાસ્થ્ય સુધરતા તેમની અભ્યાસમાં એકાગ્રતા પણ વધશે. ગુજરાત સરકારની આ પહેલ આદિવાસી સમાજના ઉત્થાન અને તંદુરસ્ત પેઢીના નિર્માણ માટે એક મજબૂત પાયો સાબિત થઈ રહી છે.