અમદાવાદ: અમદાવાદની વિશ્વવિખ્યાત સેપ્ટ (CEPT) યુનિવર્સિટીએ ફરી એકવાર શૈક્ષણિક જગતમાં ભારતનું નામ રોશન કર્યું છે. ભારત સરકારના અત્યંત મહત્વકાંક્ષી 'PM ગતિ શક્તિ નેશનલ માસ્ટર પ્લાન' પર સેપ્ટના સંશોધકો દ્વારા કરવામાં આવેલો પ્રથમ શૈક્ષણિક અભ્યાસ હવે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ગાજ્યો છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના સંકલિત રાષ્ટ્રીય માળખાગત વિકાસના વિઝનને આ સંશોધન પત્રમાં ટેકનોલોજીના માધ્યમથી વિશ્લેષિત કરવામાં આવ્યું છે.
ગ્લોબલ જર્નલમાં મળ્યું સ્થાન
"Spatial Data Infrastructure for Sustainable Development" શીર્ષક હેઠળનું આ સંશોધન પત્ર વિખ્યાત 'ISPRS એનાલ્સ ઓફ ફોટોગ્રામમેટ્રી, રિમોટ સેન્સિંગ એન્ડ સ્પેશિયલ ઇન્ફોર્મેશન સાયન્સ' માં પ્રકાશિત થયું છે. પીયુષ શાહ, જેનીશ પટેલ, જાનકી અધ્વર્યુ અને જય પ્રજાપતિની ટીમ દ્વારા તૈયાર કરાયેલું આ પેપર ભારતની ભૂ-અવકાશી (Geospatial) શક્તિનું આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રમાણપત્ર બની રહ્યું છે.
શું છે PM ગતિ શક્તિની તાકાત?
ઓક્ટોબર 2021માં લોન્ચ થયેલા આ પ્લાનમાં 44 કેન્દ્રીય મંત્રાલયો અને તમામ રાજ્યોનો ડેટા એક જ પ્લેટફોર્મ પર ઉપલબ્ધ છે. સંશોધકોએ નોંધ્યું છે કે:
•    1,600+ ડેટા લેયર્સ: આ પ્લેટફોર્મ પર ઉપલબ્ધ વિશાળ ડેટા લેયર્સને કારણે રેલવે, રસ્તા, બંદરો અને એરપોર્ટના પ્રોજેક્ટ્સનું એકસાથે મેપિંગ શક્ય બન્યું છે.
•    સંકલન અને ઝડપ: અલગ-અલગ વિભાગો વચ્ચેના સંકલનના અભાવે જે પ્રોજેક્ટ્સ વર્ષો સુધી લટકી રહેતા હતા, તે હવે આ પ્લેટફોર્મની મદદથી ઝડપથી પૂર્ણ થઈ રહ્યા છે.
•    SDI ટેકનોલોજી: આ પ્લેટફોર્મ સ્પેશિયલ ડેટા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર તરીકે કાર્ય કરીને ભવિષ્યના આયોજનને અત્યંત સચોટ બનાવે છે.
ભવિષ્ય માટે સૂચનો
સેપ્ટના સંશોધકોએ માત્ર પ્લેટફોર્મના વખાણ જ નથી કર્યા, પરંતુ તેમાં રહેલી સુધારાની તકો પણ દર્શાવી છે. અભ્યાસમાં જણાવવામાં આવ્યું છે કે જો ડેટા પારદર્શિતામાં વધારો કરવામાં આવે અને મજબૂત ડેટા ગવર્નન્સ લાવવામાં આવે, તો ભારત ટકાઉ વિકાસ લક્ષ્યો (SDG) ને વધુ ઝડપથી હાંસલ કરી શકશે. ખાસ કરીને નવીનીકરણીય ઊર્જા અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપનમાં આ પ્લેટફોર્મ ગેમ-ચેન્જર સાબિત થઈ શકે તેમ છે.