ગાંધીનગર: ગુજરાત સરકારે મહિલાઓની સુવિધા, સ્વચ્છતા અને સલામતીના ક્ષેત્રમાં એક ક્રાંતિકારી કદમ ઉઠાવતા 'નિર્મળ ગુજરાત 2.0' અભિયાન હેઠળ શહેરી વિસ્તારોમાં આધુનિક પિંક ટોઇલેટ્સ બનાવવાની જાહેરાત કરી છે. ગુજરાતના તત્કાલીન મુખ્યમંત્રી અને ભારતના પ્રવર્તમાન વડાપ્રધાન નરેન્દ્રભાઈ મોદીએ વર્ષ 2007માં રાજ્યને કચરામુક્ત અને સ્વચ્છ બનાવવાના જે સંકલ્પ સાથે 'નિર્મળ ગુજરાત' યોજનાની શરૂઆત કરાવી હતી, તેનું ફલક આજે મુખ્યમંત્રી ભુપેન્દ્રભાઈ પટેલના નેતૃત્વ હેઠળ વધુ વિસ્તૃત બન્યું છે. વર્ષ 2026-27ના રાજ્યના અંદાજપત્રમાં આ પ્રોજેક્ટ માટે ₹59.14 કરોડની વિશેષ જોગવાઈ કરવામાં આવી છે, જે રાજ્ય સરકારની મહિલા ઉત્કર્ષ પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે.

પિંક ટોઇલેટ્સની અત્યાધુનિક સુવિધાઓ અને વિશેષતાઓ:
રાજ્યના શહેરી વિસ્તારો, મહાનગરપાલિકાઓ, નગરપાલિકાઓ અને પવિત્ર યાત્રાધામો તેમજ તીર્થસ્થળોએ બનનારા આ પિંક ટોઇલેટ્સ માત્ર શૌચાલય જ નહીં પરંતુ એક સંપૂર્ણ સુવિધા કેન્દ્ર તરીકે કાર્યરત થશે. આ પિંક ટોઇલેટ્સની આંતરિક રચનામાં મહિલાઓની જરૂરિયાતોનું ખાસ ધ્યાન રાખવામાં આવ્યું છે. દરેક યુનિટમાં 4 સામાન્ય ટોઇલેટ સીટ ઉપરાંત 1 ખાસ દિવ્યાંગ મહિલાઓ માટેની સુવિધાજનક સીટ રાખવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, મહિલાઓને કપડાં બદલવા માટે 'ચેન્જીંગ રૂમ' અને માતાઓ માટે પોતાના નવજાત શિશુને સ્તનપાન કરાવી શકે તે માટે 'બેબી ફીડીંગ રૂમ'ની વ્યવસ્થા પણ કરવામાં આવશે. સુરક્ષા અને વ્યવસ્થાની દેખરેખ માટે મહિલા કેરટેકર એરિયા પણ બનાવવામાં આવશે. આ તમામ આધુનિક સવલતો મહિલાઓને સાર્વજનિક સ્થળોએ વધુ ગરિમાપૂર્ણ અને સુરક્ષિત વાતાવરણ પૂરું પાડશે.

નિર્મળ ગુજરાત 2.0 અંતર્ગત 4 નવા ઘટકોનો સમાવેશ:
સ્વચ્છતાના માપદંડોમાં ગુજરાતને દેશનું અગ્રેસર રાજ્ય બનાવવા માટે નાણાકીય વર્ષ 2026-27માં નિર્મળ ગુજરાત 2.0 અંતર્ગત કુલ 4 નવા મહત્વકાંક્ષી ઘટકો ઉમેરવામાં આવ્યા છે. આ સમગ્ર આયોજન માટે રાજ્ય સરકારે અંદાજપત્રમાં કુલ ₹329.54 કરોડની રકમ ફાળવી છે. આ ચાર મુખ્ય ઘટકો નીચે મુજબ છે:

 * સ્વચ્છ શહેર – ઘન કચરાનું એકત્રીકરણ: શહેરોમાં ડોર ટુ ડોર કચરાના સંગ્રહની કામગીરીને વધુ સુદૃઢ અને આધુનિક બનાવવી.
 * મહિલાઓ માટે પિંક ટોઇલેટ: મહિલાઓની પ્રાઈવસી અને હાઈજીનને પ્રાધાન્ય આપી તમામ મુખ્ય શહેરી વિસ્તારોમાં નિર્માણ કરવું.
 * જાહેર શૌચાલયોની નિભાવણી: નગરપાલિકા વિસ્તારોમાં આવેલા તમામ પબ્લિક ટોઇલેટ્સનું વ્યવસ્થિત ઓપરેશન અને મેઇન્ટેનન્સ સુનિશ્ચિત કરવું.
 * નદીઓની સફાઈ: રાજ્યના શહેરોમાંથી પસાર થતી નદીઓને પ્રદૂષણમુક્ત અને સ્વચ્છ રાખવા માટે સઘન સફાઈ અભિયાન હાથ ધરવું.

સ્વચ્છ ભારત મિશન 2.0 ના લક્ષ્યાંકો તરફ પ્રયાણ:
આ નવા ઘટકોના અમલીકરણ દ્વારા ગુજરાત સરકાર 100% ડોર ટુ ડોર કલેક્શનના લક્ષ્યાંકને હાંસલ કરવા માંગે છે. આ પહેલ સ્વચ્છ ભારત મિશન- અર્બન 2.0 ના ઉદ્દેશોને સાકાર કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવશે. આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિવસની તાજેતરની ઉજવણી બાદ સરકાર દ્વારા લેવાયેલો આ નિર્ણય રાજ્યની મહિલા વસ્તીમાં આનંદ અને સંતોષની લાગણી જન્માવી રહ્યો છે. આ આધુનિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર દ્વારા શહેરી જીવનની ગુણવત્તામાં સુધારો થશે અને જાહેર સ્થળો પર સ્વચ્છતાના નવા ધોરણો સ્થાપિત થશે.