તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
હાઈરાઇઝ બિલ્ડિંગમાં દર ૩ માળ બાદ એક માળ ખાલી? ગુજરાત લાવશે નવું CGDCR
ગુજરાતમાં હાઈરાઇઝ બિલ્ડિંગો માટે નવા સીજીડીસીઆરમાં ફાયર સેફટી અને આપાતકાલીન સુરક્ષાને વધુ મહત્વઃ દર ત્રણ માળ બાદ એક માળ ખાલી રાખવાની જોગવાઈનો વિચાર
અમદાવાદ તા.૮: ગુજરાતમાં વધતી હાઈરાઇઝ બિલ્ડિંગો વચ્ચે ફાયર સેફટી અને આપાતકાલીન પરિસ્થિતિમાં લોકોની સુરક્ષાને લઈને રાજ્ય સરકાર મહત્વપૂર્ણ ફેરફારો કરવાની તૈયારીમાં છે. ગુજરાત સરકાર આગામી સમયમાં નવું સીજીડીસીઆર એટલે કે ‘કોમ્પ્રિહેન્સિવ જનરલ ડેવલપમેન્ટ કંટ્રોલ રેગ્યુલેશન્સ' લાવવાની તૈયારી કરી રહી છે. ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં સુનાવણી દરમિયાન રાજ્ય સરકાર તરફથી આ અંગે મહત્વની માહિતી આપવામાં આવી છે.
સીજીડીસીઆર એટલે ‘કોમ્પ્રિહેન્સિવ જનરલ ડેવલપમેન્ટ કંટ્રોલ રેગ્યુલેશન્સ'. સરળ ભાષામાં કહીએ તો શહેરોમાં મકાન અને બિલ્ડિંગનું બાંધકામ કઈ રીતે કરવું, બિલ્ડિંગની ઊંચાઈ કેટલી રાખી શકાય, ખુલ્લી જગ્યા, રસ્તા, પાર્કિગ સહિત બાંધકામ સાથે જોડાયેલા વિવિધ નિયમો અને ધોરણો આ નિયમો હેઠળ નક્કી કરવામાં આવે છે. હવે રાજ્ય સરકાર નવા સીજીડીસીઆરમાં હાઈરાઇઝ બિલ્ડિંગોની ફાયર સેફટી અને આપાતકાલીન પરિસ્થિતિમાં રહેવાસીઓની સુરક્ષાને વધુ મહત્વ આપવાની દિશામાં આગળ વધી રહી છે.
ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં રાજ્ય સરકાર તરફથી એડવોકેટ જનરલ કમલ ત્રિવેદીએ જણાવ્યું હતું કે નવા સીજીડીસીઆરનો ડ્રાફટ તૈયાર કરવાની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે. નવા નિયમોમાં નવી હાઈરાઇઝ બિલ્ડિંગોમાં ફાયર સેફટી માટે ખાસ જોગવાઈઓ કરવામાં આવશે. આ પ્રસ્તાવિત જોગવાઈઓમાં સૌથી મહત્વની બાબત છે હાઈરાઇઝ બિલ્ડિંગમાં દર ત્રણ માળ બાદ એક માળ ખાલી રાખવાની જોગવાઈ.
હવે સવાલ એ છે કે બિલ્ડિંગમાં વચ્ચે એક માળ ખાલી રાખવાનો હેતુ શું છે? આ વ્યવસ્થાનો મુખ્ય હેતુ આપાતકાલીન પરિસ્થિતિમાં લોકોને સુરક્ષિત રીતે એક જગ્યાએ એકઠા થવા માટે જગ્યા ઉપલબ્ધ કરાવવાનો છે. ખાસ કરીને બિલ્ડિંગમાં આગ લાગે અથવા અન્ય કોઈ ગંભીર આપાતકાલીન પરિસ્થિતિ સર્જાય ત્યારે રહેવાસીઓને પોતાના ફલેટમાંથી બહાર નીકળ્યા બાદ સુરક્ષિત જગ્યાએ એકત્રિત થવા માટે સ્થાન મળી રહે તે માટે આ પ્રકારની જોગવાઈનો વિચાર કરવામાં આવી રહ્યો છે. હાઈરાઇઝ બિલ્ડિંગમાં આગ જેવી ઘટના બને ત્યારે સૌથી મોટો પડકાર લોકોને ઝડપથી અને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવાનો હોય છે. ઊંચી ઇમારતોમાં તમામ લોકોને એકસાથે નીચે લાવવાની પ્રક્રિયામાં સમય લાગી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં બિલ્ડિંગના અલગ-અલગ સ્તરે સુરક્ષિત રીતે લોકોને એકઠા થવા માટેની જગ્યા ઉપલબ્ધ હોય તો બચાવ કામગીરીમાં પણ મદદ મળી શકે છે.
અહીં સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે દર ત્રણ માળ બાદ એક માળ ખાલી રાખવાની જોગવાઈ અંગે હાલ સરકાર નવા સીજીડીસીઆરના ડ્રાફટમાં વિચાર કરી રહી છે. રાજ્ય સરકાર તરફથી હાઈકોર્ટને જણાવાયું છે કે ડ્રાફટ તૈયાર કરવાની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે. આ જોગવાઈને હાલથી અમલમાં આવી ગયેલો નિયમ માનવો નહીં. નવા સીજીડીસીઆરને અંતિમ સ્વરૂપ મળ્યા બાદ જ તેની ચોક્કસ જોગવાઈઓ અને અમલની વિગતો સ્પષ્ટ થશે.
હાઈરાઇઝ બિલ્ડિંગોમાં આગની ઘટના બને ત્યારે સામાન્ય ઇમારતોની સરખામણીએ બચાવ કામગીરી વધુ પડકારજનક બની શકે છે. ઊંચાઈ વધે તેમ લોકોને બહાર કાઢવા માટે વધુ સમય લાગી શકે છે અને ફાયર વિભાગ માટે પણ કામગીરી મુશ્કેલ બની શકે છે. આથી માત્ર ફાયર એક્સ્ટિંગ્વિશર કે ફાયર સિસ્ટમ પૂરતી નથી, પરંતુ બિલ્ડિંગની રચના એવી હોય કે આપાતકાલીન સમયે લોકો સુરક્ષિત રીતે બહાર નીકળી શકે અને જરૂરી હોય ત્યારે બિલ્ડિંગની અંદર જ સુરક્ષિત સ્થળે એકત્રિત થઈ શકે તે બાબત પણ મહત્વપૂર્ણ બને છે. નવા સીજીડીસીઆરમાં આ પ્રકારની વ્યવસ્થાને સ્થાન આપવાનો સરકારનો અભિગમ હાઈરાઇઝ બિલ્ડિંગમાં ફાયર સેફટીના ધોરણોને વધુ મજબૂત કરવાની દિશામાં મહત્વપૂર્ણ પગલું બની શકે છે.
રાજ્ય સરકાર હાલ નવા સીજીડીસીઆરનો ડ્રાફટ તૈયાર કરી રહી છે. આ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ નવા નિયમોને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવશે. ત્યારબાદ નવા નિયમો મુજબ હાઈરાઇઝ બિલ્ડિંગોના બાંધકામ અને ફાયર સેફટી સંબંધિત જોગવાઈઓમાં ફેરફાર થઈ શકે છે. આગામી સમયમાં ગુજરાતમાં બનનારી નવી હાઈરાઇઝ બિલ્ડિંગોના આયોજનમાં ફાયર સેફટી, આપાતકાલીન સમયે લોકોની અવરજવર અને સુરક્ષિત રીતે એકઠા થવાની જગ્યા જેવા મુદ્દાઓને વધુ મહત્વ મળી શકે છે.
(1:13 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
