અમદાવાદ : રંગબેરંગી સંસ્કૃતિ, સુંદર દરિયાકિનારા અને ભવ્ય મંદિરો ધરાવતું આપણું ગુજરાત તેના ગૌરવશાળી અને રોમાંચક ઐતિહાસિક વારસા માટે પણ સમગ્ર વિશ્વમાં પ્રખ્યાત છે. ભૂતકાળમાં વિવિધ રાજવંશો અને રાજા-મહારાજાઓ દ્વારા નિર્માણ કરવામાં આવેલા કિલ્લાઓ આજે પણ સમયના વહેણ સામે અડીખમ ઊભા રહીને પોતાના શૌર્યની કથા કહી રહ્યા છે. આ કિલ્લાઓની મજબૂત દીવાલો, વિશાળ કલાત્મક દરવાજાઓ અને બુર્જો તે સમયની સ્થાપત્ય કળા અને રણનીતિની પ્રતીતિ કરાવે છે. ઇતિહાસ પ્રેમીઓ માટે ગુજરાતના આ ૧૦ પ્રખ્યાત કિલ્લાઓ એક અદ્ભુત સફર સમાન છે:

૧. ઉપરકોટ કિલ્લો (જૂનાગઢ): લગભગ ૨૦૦૦ વર્ષ પ્રાચીન આ કિલ્લામાં ગૂઢ ગુફાઓ, પ્રાચીન વાવ, મસ્જિદ અને મોટી તોપો આવેલી છે, જે ઇતિહાસ રસિકો માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર છે.

૨. ભુજિયા કિલ્લો (ભુજ, કચ્છ): ભુજિયા ડુંગર પર સ્થિત આ કિલ્લા પરથી સમગ્ર ભુજ શહેરનો વિહંગમ નજારો જોવા મળે છે.

૩. લખપત કિલ્લો (કચ્છ): ભારત-પાકિસ્તાન સરહદ નજીક આવેલો આ કિલ્લો તેની જાડી અને મજબૂત પથ્થરની કિલ્લેબંધી માટે જાણીતો છે.

૪. પાવાગઢ કિલ્લો (પંચમહાલ): યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટ 'ચાંપાનેર-પાવાગઢ પુરાતત્વીય પાર્ક' નો ભાગ એવો આ કિલ્લો ધાર્મિક અને ઐતિહાસિક મહત્વ ધરાવે છે.

૫. ભદ્રનો કિલ્લો (અમદાવાદ): ૧૫મી સદીમાં અહેમદ શાહ દ્વારા નિર્મિત આ કિલ્લાના પરિસરમાં પ્રખ્યાત ભદ્રકાળી માતાનું મંદિર અને ઐતિહાસિક બજાર આવેલું છે.

૬. ઇડર કિલ્લો (સાબરકાંઠા): ખડકો અને પ્રકૃતિની ગોદમાં છુપાયેલો આ કિલ્લો શાંતિ અને પ્રાચીન ખંડેરોના અદભુત દ્રશ્યો પ્રદાન કરે છે.

૭. ડભોઈ કિલ્લો (વડોદરા): આ કિલ્લો તેની બેનમૂન સ્થાપત્ય કલા અને ઝીણવટભરી કોતરણી ધરાવતા ૪ મુખ્ય દરવાજાઓ માટે વિશ્વભરમાં જાણીતો છે.

૮. સુરતનો કિલ્લો (સુરત): તાપી નદીના કિનારે મુઘલ કાળ દરમિયાન બનેલો આ કિલ્લો શહેરનું સુરક્ષા કવચ હતો.

૯. ઝીંઝુવાડાનો કિલ્લો: સોલંકી યુગમાં મહારાજા સિદ્ધરાજ જયસિંહના સમયમાં બનેલો આ ચોરસ કિલ્લો ૨૦ બુર્જ અને કલાત્મક શિલ્પ-કોતરકામ ધરાવે છે.

૧૦. વંથલી કિલ્લો (જૂનાગઢ): પ્રાચીન વંથલી નગરમાં આવેલો આ કિલ્લો જૂની કિલ્લેબંધી અને ઐતિહાસિક અવશેષોનો ભંડાર છે.