દેશના સૌથી મહત્વાકાંક્ષી મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટમાં ગુજરાતે ફરી એકવાર મોટી સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. ભરૂચ જિલ્લાના ત્રાલસી ગામ નજીક કાર્યરત વેસ્ટર્ન ડેડિકેટેડ ફ્રેટ કોરિડોર ઉપર વિશાળ સ્ટીલ બ્રિજનું સફળ લોન્ચિંગ પૂર્ણ થતાં હાઈ-સ્પીડ રેલ પ્રોજેક્ટે વધુ એક મહત્વપૂર્ણ પડાવ પાર કર્યો છે. ભારતીય રેલવે અને નેશનલ હાઈ-સ્પીડ રેલ કોર્પોરેશન લિમિટેડ (NHSRCL) દ્વારા હાથ ધરાયેલું આ કાર્ય એન્જિનિયરિંગ અને ટેકનોલોજીની દૃષ્ટિએ અત્યંત પડકારજનક માનવામાં આવી રહ્યું છે.

આ સ્ટીલ બ્રિજ કુલ 330 મીટર લાંબો છે અને ત્રણ અલગ-અલગ સ્પાનથી તૈયાર થઈ રહ્યો છે. તેમાં 100 મીટર, 130 મીટર અને વધુ એક 100 મીટરના વિભાગનો સમાવેશ થાય છે. તાજેતરમાં 130 મીટર લાંબા મુખ્ય સ્પાનનું સફળ લોન્ચિંગ કરવામાં આવ્યું, જે સમગ્ર પ્રોજેક્ટ માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ તબક્કો માનવામાં આવે છે. આશરે 18 મીટર ઊંચો અને 15.5 મીટર પહોળો આ સ્પાન અંદાજે 2900 મેટ્રિક ટન જેટલું ભારણ ધરાવે છે.

આ પહેલાં માર્ચ 2026 દરમિયાન 100 મીટરના એક અન્ય સ્પાનને સ્થળ પર જ સફળતાપૂર્વક સ્થાપિત કરવામાં આવ્યો હતો. હવે બાકીના 100 મીટરના સ્પાનનું એસેમ્બલિંગ અને સ્થાપન આગામી સમયમાં પૂર્ણ કરવામાં આવશે. ત્રણેય વિભાગો જોડાયા પછી સમગ્ર સ્ટીલ બ્રિજનું કુલ વજન આશરે 6100 મેટ્રિક ટન સુધી પહોંચશે, જે તેને આ પ્રોજેક્ટના સૌથી ભીમકાય માળખાઓમાં સ્થાન અપાવે છે.

આ બ્રિજનું નિર્માણ ગુજરાતના ઉમરગામ સ્થિત વિશેષ કાર્બન સ્ટીલ વર્કશોપમાં કરવામાં આવ્યું છે. બ્રિજને ઓછામાં ઓછા 100 વર્ષ સુધી ટકાઉ રહે તે રીતે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યો છે. તેની મજબૂતી માટે આશરે 1.21 લાખથી વધુ હાઈ-સ્ટ્રેન્થ ટોર-શિયર બોલ્ટનો ઉપયોગ થયો છે. સાથે જ હવામાન અને કાટથી રક્ષણ મળે તે માટે અદ્યતન C5 સિસ્ટમ પેઇન્ટિંગ ટેક્નોલોજી અપનાવવામાં આવી છે. બ્રિજની ક્ષમતા લાંબા સમય સુધી જળવાઈ રહે તે માટે ખાસ મેટાલિક બેરિંગ્સ પણ લગાવવામાં આવ્યા છે.

સૌથી મોટો પડકાર જીવંત રેલવે ટ્રેક ઉપર આટલી વિશાળ સંરચનાને સુરક્ષિત રીતે લોન્ચ કરવાનો હતો. આ માટે સૌપ્રથમ બ્રિજના ભાગોને જમીનથી લગભગ 14 મીટર ઊંચાઈએ અસ્થાયી ટ્રેસ્ટલ્સ પર એસેમ્બલ કરવામાં આવ્યા. ત્યારબાદ સેમી-ઓટોમેટિક હાઈડ્રોલિક જેક્સની મદદથી તેને ધીમે-ધીમે આગળ ધપાવવામાં આવ્યો. આ પ્રક્રિયામાં ખાસ મેક-એલોય બાર્સનો ઉપયોગ થયો, જે ભારે ભારણને ચોકસાઈથી ખસેડવામાં મદદરૂપ બન્યા.

ખાસ વાત એ રહી કે આ સમગ્ર કામગીરી દરમિયાન વેસ્ટર્ન ડેડિકેટેડ ફ્રેટ કોરિડોર પર માલગાડીઓની અવરજવર પર ન્યૂનતમ અસર થાય તે માટે અત્યંત સુચિત આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. સુરત-વડોદરા વિભાગમાં ચાલતા ભારે ટ્રાફિક વચ્ચે સંપૂર્ણ સલામતી સાથે આ કામગીરી પૂર્ણ કરવી એ એન્જિનિયરો માટે મોટી સફળતા ગણાઈ રહી છે.

ગુજરાતમાં બુલેટ ટ્રેન પ્રોજેક્ટ માટે કુલ 17 સ્ટીલ બ્રિજનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે, જેમાંથી 14નું કામ હવે પૂર્ણ થઈ ચૂક્યું છે. પ્રોજેક્ટની આ ઝડપ દર્શાવે છે કે ભારત હવે હાઈ-સ્પીડ રેલ નેટવર્ક તરફ મજબૂત પગલાં ભરી રહ્યું છે. ભરૂચમાં થયેલું આ સ્ટીલ બ્રિજ લોન્ચિંગ માત્ર એક ટેકનિકલ સિદ્ધિ નથી, પરંતુ ભારતના આધુનિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને એન્જિનિયરિંગ ક્ષમતાનું જીવંત ઉદાહરણ પણ બની રહ્યું છે.