અમદાવાદ : દિવાળી એટલે કે દીવડાઓની રોશની, ઉત્સાહ અને આનંદનો મહાપર્વ, પરંતુ આ તહેવારની રંગત વચ્ચે ગુજરાતનાં બે મોટાં શહેરો અમદાવાદ અને રાજકોટમાંથી હવાની ગુણવત્તાને લઈને અત્યંત ચિંતાજનક અહેવાલો સામે આવ્યા છે. કાળી ચૌદશની રાત્રે બંને શહેરોમાં પ્રદૂષણનું સ્તર અણધાર્યું વધી ગયું હતું, જેના કારણે સામાન્ય નાગરિકો માટે શ્વાસ લેવો મુશ્કેલ બન્યો હતો. અમદાવાદના એરપોર્ટ સહિતના પ્રમુખ વિસ્તારોમાં એર ક્વોલિટી ઇન્ડેક્સ (AQI) સીધો ૨૩૦ થી ઉપર નોંધાયો હતો, જ્યારે રાજકોટમાં પણ AQI ૨૦૦ ની રેખા વટાવી જતાં તંત્ર અને પ્રજામાં ચિંતાનું મોજું ફરી વળ્યું છે.

વિગતવાર આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો, અમદાવાદમાં ૪ નવેમ્બરે શહેરનો સરેરાશ AQI ૧૭૫ હતો જે કાળી ચૌદશની રાત્રે વધીને ૧૭૬ પર પહોંચી ગયો હતો. જોકે, કેટલાક વિસ્તારોની સ્થિતિ ખૂબ જ ગંભીર રહી હતી જ્યાં ૭ નવેમ્બરે સાંજે ૭ વાગ્યાના ડેટા મુજબ એરપોર્ટ વિસ્તારમાં AQI સૌથી વધુ ૨૪૦ નોંધાયો હતો. આ ઉપરાંત રખિયાલ વિસ્તારમાં AQI ૨૩૯ અને રાયખડમાં ૨૩૨ જેટલો ઉંચો સ્કોર દર્શાવે છે કે તહેવારના માહોલમાં પ્રદૂષણનું પ્રમાણ કઈ હદ સુધી વધી ગયું હતું.

શહેરોમાં ફેલાયેલા આ જોખમી પ્રદૂષણ પાછળ મુખ્યત્વે ફટાકડામાંથી નીકળતો ગાઢ ધુમાડો, વાહનોનું ઉત્સર્જન અને રસ્તાઓ પર ઉડતી ધૂળના બારીક રજકણો જવાબદાર હોવાનું મનાઈ રહ્યું છે. તહેવારોના આ દિવસોમાં હવામાં ભળેલા આ ઝેરી તત્વો સીધા જ નાગરિકોના સ્વાસ્થ્ય પર પ્રહાર કરી રહ્યા છે, જેના કારણે શ્વાસના દર્દીઓ, નાના બાળકો અને વૃદ્ધોમાં શ્વાસ લેવામાં તકલીફ તથા આંખોમાં બળતરા જેવી સમસ્યાઓ વધી રહી છે.

આ ગંભીર પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને તબીબો દ્વારા નાગરિકોને ફટાકડા ફોડતી વખતે સાવચેતી રાખવા અને પ્રદૂષણથી બચવા માટે માસ્કનો ઉપયોગ કરવાની સલાહ આપવામાં આવી રહી છે. આગામી દિવસોમાં દિવાળી અને નૂતન વર્ષની ઉજવણી પૂર્ણ થયા બાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન અને પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ દ્વારા શહેરોમાં વધતા પ્રદૂષણને કાબૂમાં લેવા માટે પાણી છાંટવા જેવા નિવારક પગલાં વધુ સઘન બનાવવામાં આવે તેવી પૂરી સંભાવના છે.