ઈમ્ફાલ: ઈશાન ભારતના સરહદી રાજ્ય મણિપુરમાં ચાલી રહેલી હિંસા અને વસ્તી વિષયક ફેરફારોની ગંભીર સ્થિતિ વચ્ચે મણિપુર હાઈકોર્ટે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ આદેશ આપ્યો છે. હાઈકોર્ટે રાજ્યમાં વસ્તી ગણતરીની પ્રક્રિયા ૩૦ એપ્રિલ, ૨૦૨૭ સુધી સ્થગિત કરી દીધી છે. ચાલી રહેલા સંઘર્ષ અને મોટા પાયે લોકોના થયેલા વિસ્થાપન વચ્ચે ચોક્કસ વસ્તી ગણતરી હાથ ધરવા અંગે ઊભી થયેલી ચિંતાઓ અને વાંધાઓ પર કેન્દ્ર સરકાર ગંભીરતાથી વિચારણા કરી રહી હોવાનું ધ્યાને લઈને અદાલતે આ વચગાળાનો રોક લગાવ્યો છે.

અદાલતે કેન્દ્ર સરકાર, રજિસ્ટ્રાર જનરલ અને વસ્તી ગણતરી કમિશનરને સ્પષ્ટ નિર્દેશ આપ્યો છે કે તેઓ ૩૦ એપ્રિલ સુધીમાં સંબંધિત પક્ષકારો દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલા વાંધાઓ અને મેમોરેન્ડમ પર ઊંડાણપૂર્વક વિચારણા કરે અને યોગ્ય આદેશો જારી કરે. અદાલતે આદેશમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જ્યાં સુધી કેન્દ્ર સરકાર તરફથી આ અંગે કોઈ આખરી નિર્ણય ન આવે અને નિર્ધારિત સમયમર્યાદા પૂર્ણ ન થાય, ત્યાં સુધી મણિપુરમાં વસ્તી ગણતરીની તમામ કામગીરી સંપૂર્ણપણે સ્થગિત રહેશે.

આ મનાઈહુકમ મણિપુર હાઈકોર્ટ દ્વારા વિવિધ સ્થાનિક સંગઠનો દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલા આવેદનપત્રોની ગંભીર નોંધ લીધા બાદ આપવામાં આવ્યો હતો. અરજદારોએ અદાલત સમક્ષ ભારપૂર્વક મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો કે ઉત્તરપૂર્વમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી ચાલી રહેલા સંઘર્ષ અને સરહદ પારથી થઈ રહેલા ગેરકાયદેસર સ્થળાંતરને કારણે રાજ્યના વસ્તી વિષયક માળખામાં મોટા ફેરફારો આવ્યા છે. જાતીય હિંસા અને અશાંતિને કારણે હજારો લોકો પોતાના ઘરો છોડીને વિસ્થાપિત થયા છે અને અનેક મકાનો સંપૂર્ણપણે નાશ પામ્યા છે, જેના કારણે હાલની પરિસ્થિતિમાં ખાસ કરીને પર્વતીય વિસ્તારોમાં યોગ્ય રીતે નવી વસ્તી ગણતરી હાથ ધરવી અશક્ય છે.

મણિપુરમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને કારણે બનેલી આ પરિસ્થિતિ બાદ હવે સમગ્ર ધ્યાન કેન્દ્ર સરકારના આગામી નિર્ણય પર કેન્દ્રિત થયું છે. ગેરકાયદેસર સ્થળાંતર અને વિસ્થાપિત નાગરિકોના પુનર્વસનની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કર્યા વિના હાથ ધરાનારી ગણતરીથી વસ્તીના સાચા આંકડા ન મળી શકે તેવી આશંકાને પગલે કેન્દ્રિય ગૃહ મંત્રાલય દ્વારા સઘન સમીક્ષા શરૂ કરવામાં આવી છે. હાઈકોર્ટના નિર્દેશ મુજબ રજિસ્ટ્રાર જનરલ અને વહીવટી તંત્ર દ્વારા એપ્રિલ ૨૦૨૭ સુધીમાં તમામ પક્ષકારોની સુનાવણી પૂરી કરીને પર્વતીય અને મેદાની વિસ્તારો માટે વિશેષ વસ્તી ગણતરી નિતિની જાહેરાત કરવામાં આવે તેવી શક્યતા છે.