અમદાવાદ,તા.૩૧: રેકોર્ડબ્રેક સોનાના ભાવે ગુજરાતીઓને તેમના નિષ્‍ક્રિય દાગીનાનું મૂલ્‍ય જાહેર કરવા માટે પ્રેરિત કર્યા, ૨૦૨૬ ના પ્રથમ છ મહિનામાં અંદાજે ૩,૮૦૪ કરોડ રૂપિયાનું સોનું રોકડમાં વેચાયું, જ્‍યારે ઘણા ઘરોએ વધુ લાભની આશામાં કિમતી ધાતુને પકડી રાખવાનું પસંદ કર્યું.

વર્લ્‍ડ ગોલ્‍ડ કાઉન્‍સિલ (WGC) ના તાજેતરના સોનાની માંગના વલણોના અહેવાલ મુજબ, ભારતીયોએ આ વર્ષે જાન્‍યુઆરીથી જૂન દરમિયાન ૫૦.૪ મેટ્રિક ટન (MT) સ્‍ક્રેપ સોનું (રોકડમાં સોનું વેચવું) વેચ્‍યું હતું. મલ્‍ટી કોમોડિટી એક્‍સચેન્‍જ (MCX) પર સરેરાશ ત્રિમાસિક ભાવોના આધારે, રિસાયકલ કરેલા સોનાનું મૂલ્‍ય લગભગ રૂ. ૭૬,૦૮૭ કરોડ આંકવામાં આવ્‍યું હતું.

ઈન્‍ડિયા બુલિયન એન્‍ડ જ્‍વેલર્સ એસોસિએશન (IBJA) ના અંદાજ મુજબ ગુજરાત દેશના સ્‍ક્રેપ ગોલ્‍ડ માર્કેટમાં આશરે ૫% હિસ્‍સો ધરાવે છે

ઉદ્યોગ નિષ્‍ણાતોએ જણાવ્‍યું હતું કે ગુજરાતનો હિસ્‍સો પ્રમાણમાં સામાન્‍ય રહ્યો છે કારણ કે રાજ્‍યના રોકાણકારો સામાન્‍ય રીતે સોનાને તાત્‍કાલિક પ્રવાહિતાનાસ્ત્રેત તરીકે જોવાને બદલે લાંબા ગાળાની સંપત્તિ તરીકે જુએ છે.

ગુજરાતમાં રોકડમાં સોનું વેચવાનું વલણ ઘણું ઓછું છે. અહીંના લોકો સામાન્‍ય રીતે રોકાણ કરવાની માનસિકતા ધરાવે છે. જોકે, ઘણા લોકોને ભંડોળની જરૂર હતી તેમણે સોનાના વેચાણ માટે રેકોર્ડ ભાવનો લાભ લીધો, IBJA ના ડિરેક્‍ટર હરેશ આચાર્યએ જણાવ્‍યું.

તેમણે ઉમેર્યું કે દિલ્‍હી, ઉત્તર પ્રદેશ, બિહાર, તમિલનાડુ, આંધ્ર પ્રદેશ, કેરળ અને પંજાબ જેવા રાજ્‍યોમાં સોનાના લિક્‍વિડેશનનું સ્‍તર ઘણું ઊંચું જોવા મળ્‍યું છે.

૨૯ જાન્‍યુઆરીએ અમદાવાદના બજારમાં સોનાના ભાવ ૧૦ ગ્રામ દીઠ ૧.૭૯ લાખ રૂપિયાના સર્વોચ્‍ચ સ્‍તરે પહોંચ્‍યા હતા, જેના કારણે ઘણા ઘરોને જૂના ઘરેણાં ખરીદવા માટે પ્રોત્‍સાહિત કરવામાં આવ્‍યા હતા.

છતાં, WGC એ નોંધ્‍યું હતું કે રિસાયકલ કરેલા સોનાના મૂલ્‍યમાં તીવ્ર વધારો થયો હતો, પરંતુ વાસ્‍તવમાં વોલ્‍યુમમાં ઘટાડો થયો હતો, જે દર્શાવે છે કે વધતા ભાવ પ્રમાણસર ઊંચા વેચાણમાં પરિણમ્‍યા નથી.

WGC મુજબ, ઘણા ગ્રાહકોએ જૂના ઘરેણાંને નવા ઘરેણાં માટે બદલવાનું અથવા લોન માટે સોનું ગીરવે મૂકવાનું પસંદ કર્યું, તેના બદલે તેને વેચવાનું પસંદ કર્યું, જ્‍યારે અન્‍ય લોકોએ ભાવમાં વધુ વધારો થવાની અપેક્ષા રાખીને તેમના હોલ્‍ડિંગ્‍સ જાળવી રાખ્‍યા.

ઊંચા ભાવોને કારણે ઝવેરાતની માંગમાં પણ ઘટાડો થયો. ભારતનો ઝવેરાતનો વપરાશ વાર્ષિક ધોરણે ૧૭% ઘટીને ૧૪૧.૨ મિલિયન ટન થયો, જે એક વર્ષ અગાઉ ૧૭૦.૪ મિલિયન ટન હતો, જેના કારણે ખરીદદારો વધુને વધુ હળવા વજનના અને ઓછા કેરેટના ઝવેરાતનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે જેથી ખરીદી પોસાય.

સોનાના ભાવમાં થયેલા તીવ્ર વધારાથી ઝવેરાતની ખરીદી પર સ્‍પષ્ટ અસર પડી છે. ઘણા ગ્રાહકોએ કિમતો ઓછી થવાની આશામાં ખરીદી મુલતવી રાખી છે. જો કિમતો સ્‍થિર થાય તો રક્ષાબંધન અને તહેવારોની મોસમની આસપાસ માંગમાં સુધારો થવાની અપેક્ષા છે, અમદાવાદના જ્‍વેલર્સ એસોસિએશનના પ્રમુખ જીગર સોનીએ જણાવ્‍યું હતું.

બુલિયન વેપારીઓએ જણાવ્‍યું હતું કે ગુજરાતમાં પસંદગીના રોકડ વેચાણની સાથે સોનાના વિનિમય વ્‍યવહારોમાં પણ તેજી જોવા મળી રહી છે, ઘણા પરિવારો સોનાના ભાવમાં વધુ વૃદ્ધિની અપેક્ષાઓ સામે તાત્‍કાલિક નાણાકીય જરૂરિયાતોને સંતુલિત કરી રહ્યા છે