તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
સાદગીથી ગ્લેમર સુધી...બદલાઈ કરવા ચોથની ઉજવણીઃ હવે પતિઓ પણ રાખે છે પત્ની માટે વ્રત..!
અર્વાચીન પરંપરા થી આધુનિક ઉજવણી સુધીની સફરઃ શ્રદ્ધા, પ્રેમ અને સમાનતાની નવી અભિવ્યક્તિઃ અર્વાચીન કરવા ચોથઃ સાદગી, સંસ્કાર અને શ્રદ્ધાની પરંપરાઃ આધુનિક કરવા ચોથઃ પરંપરા સાથે ફેશન અને ગ્લેમરનો રંગઃ જૂના અને નવા કરવા ચોથ વચ્ચે શું બદલાયું...? પરંપરા બદલાઈ, પરંતુ પ્રેમ અને શ્રદ્ધાનું મહત્ત્વ યથાવત્
(જીતેન્દ્ર રૂપારેલિયા) વાપીઃ આવતીકાલે ગુરુવારે રાજકોટ, સૌરાષ્ટ્ર, ગુજરાત સહીત ભારત ના મોટા ભાગના વિસ્તારોમાં કરવા ચોથ નો પવિત્ર તહેવાર ઉજવાશે, આમતો વર્ષો થી આ તહેવાર ઊજવાતો આવ્યો છે, પરંતુ એમાં ખાસ્સો બદલાવ આવ્યો છે, શું બદલાયું છે અર્વાચીન અને આધુનિક ઉજવણી માં...?
સાદગીથી ગ્લેમર સુધી... બદલાઈ કરવા ચોથની ઉજવણી, હવે પતિઓ પણ રાખે છે પત્ની માટે વ્રત! અર્વાચીન પરંપરાથી આધુનિક ઉજવણી સુધીની સફર; શ્રદ્ધા, પ્રેમ અને સમાનતાની નવી અભિવ્યક્તિ.
ભારતીય સંસ્કળતિમાં કરવા ચોથનું પર્વ માત્ર એક વ્રત નથી, પરંતુ પ્રેમ, વિશ્વાસ, સમર્પણ અને દામ્પત્ય સંબંધોની લાગણી સાથે જોડાયેલી પરંપરા છે, વર્ષોથી મહિલા ઓ પતિના લાંબા આયુષ્ય, સુખાકારી અને સુખી દામ્પત્ય જીવન ની કામના સાથે આ વ્રત રાખતી આવી છે , જોકે, સમયની સાથે આ પર્વની ઉજવણી ની રીતમાં અનેક પરિવર્તનો આવ્યાં છે, અગાઉ સાદગી અને પરંપરાને મહત્ત્વ આપીને ઉજવાતો આ તહેવાર આજે ફેશન, સોશિયલ મીડિયા, બોલિવૂડના ગ્લેમર અને પતિ-પત્નીની સંયુક્ત સહભાગિતા સાથે નવી ઓળખ મેળવી રહ્યો છે.
આધુનિક સમયમાં કરવા ચોથ માત્ર ધાર્મિક વિધિ પૂરતું સીમિત રહ્યું નથી. તે પ્રેમની અભિવ્યક્તિ, પરિવારના મિલન, પરંપરાના જતન અને એકબીજા પ્રત્યેની લાગણી વ્યક્ત કરવાનું માધ્યમ પણ બન્યું છે.
ખાસ વાત એ છે કે હવે ઘણા પુરુષો પણ પત્ની સાથે વ્રત રાખીને આ પરંપરામાં સહભાગી બને છે , અર્વાચીન કરવા ચોથ સાદગી, સંસ્કાર અને શ્રદ્ધા ની પરંપરા અગાઉના સમય માં કરવા ચોથ ની ઉજવણી મુખ્યત્વે ઘરમાં અથવા આસપાસની મહિલાઓ સાથે સામૂહિક રીતે થતી હતી , મહિલાઓ વહેલી સવારે સરગી ગ્રહણ કરીને વ્રતનો પ્રારંભ કરતી અને ત્યારબાદ દિવસ દરમિયાન અન્નનો ત્યાગ કરીને સાંજે પૂજા તથા ચંદ્રદર્શનની રાહ જોતી.
પરિવારની વડીલ મહિલાઓ નવી પેઢીને વ્રતની કથા, પૂજાની વિધિ અને પરંપરાનું મહત્ત્વ સમજાવતી. મહિલાઓ એકબીજાના ઘરે એકત્રિત થઈને પૂજા કરતી, મહેંદી લગાવતી અને પરંપરાગત ગીતો દ્વારા ઉત્સવની ખુશી વહેંચતી.
તે સમયે ઉજવણીમાં ભવ્ય સજાવટ, વ્યવસાયિક ફોટોગ્રાફી કે સોશિયલ મીડિયાનું સ્થાન નહોતું. પરંપરાગત સાડી, સામાન્ય ઘરેણાં, પૂજાની થાળી, દીવો અને ચંદ્રદર્શન આ પર્વની મુખ્ય ઓળખ હતાં.
આ રીતે કરવા ચોથ માત્ર વ્યક્તિગત વ્રત નહીં, પરંતુ મહિલાઓ વચ્ચેના સામાજિક સંબંધો, પારિવારિક એકતા અને સંસ્કળતિના વારસાને આગળ ધપાવવાનું માધ્યમ પણ હતું.
આધુનિક કરવા ચોથ પરંપરા સાથે ફેશન અને ગ્લેમરનો રંગ સમય બદલાયો છે અને તેની સાથે કરવા ચોથની ઉજવણીમાં પણ નવા રંગો ઉમેરાયા છે. આજે ડિઝાઇનર સાડી, લહેંગા, આકર્ષક ઘરેણાં, વિશેષ મહેંદી ડિઝાઇન અને ખાસ પ્રસંગને અનુરૂપ મેકઅપ ઉજવણીનો ભાગ બન્યાં છે.
કેટલાક પરિવારોમાં થીમ આધારિત પૂજા, સજાવટ, ફોટોશૂટ અને મિત્રો સાથે વિશેષ આયોજન કરવામાં આવે છે. હોટેલ, ક્લબ કે સામૂહિક કાર્યક્રમોમાં પણ કેટલીક જગ્યાએ આ પર્વની ઉજવણી થાય છે. જોકે, આ રીત દરેક પરિવારની નથી; અનેક પરિવારો આજે પણ પરંપરાગત રીતે જ કરવા ચોથ ઉજવે છે.
સોશિયલ મીડિયાએ પણ આ તહેવારની લોકપ્રિયતા વધારવામાં ભૂમિકા ભજવી છે. મહિલાઓ પોતાના શણગાર, મહેંદી, પૂજાની તૈયારી અને ચંદ્રદર્શનની તસવીરો તથા વીડિયો શેર કરે છે. દૂર રહેતા પરિવારજનો અને મિત્રો સાથે પણ શુભેચ્છાઓ વહેંચવામાં આવે છે.
આધુનિક ઉજવણીમાં પરંપરા અને નવી જીવનશૈલીનો સમન્વય જોવા મળે છે. જોકે, આ પર્વનું મૂળ મહત્ત્વ માત્ર દેખાવ કે ગ્લેમરમાં નહીં, પરંતુ તેમાં રહેલી શ્રદ્ધા અને લાગણીમાં છે.
હવે પતિઓ પણ રાખે છે કરવા ચોથનું વ્રત! પત્ની માટે પ્રેમ, સાથ અને સમાનતા ની નવી અભિવ્યક્તિ કરવા ચોથની ઉજવણી માં જોવા મળતા પરિવર્તનો માં એક નોંધપાત્ર પાસું પતિઓની વધતી સહભાગિતા છે. પરંપરાગત રીતે આ વ્રત મહિલાઓ સાથે જોડાયેલું રહ્યું છે, પરંતુ આજે ઘણા પુરુષો પણ પત્ની પ્રત્યેનો પ્રેમ, સમર્પણ અને લાગણી વ્યક્ત કરવા માટે વ્રત રાખવાનું પસંદ કરે છે.
કેટલાક દંપતીઓ સાથે મળીને વ્રત રાખે છે, પૂજાની તૈયારી કરે છે અને સાંજે ચંદ્રદર્શનની વિધિ માં સહભાગી બને છે, પતિ પત્નીને પૂજાની થાળી તૈયાર કરવામાં મદદ કરે છે, જ્યારે કેટલીક જગ્યાએ બંને એકબીજાના સુખી જીવન અને સારા સ્વાસ્થ્યની કામના કરે છે.
આ બદલાવને દામ્પત્ય જીવન માં પરસ્પર આદર, સહયોગ અને સમાનતાની ભાવનાની અભિવ્યક્તિ તરીકે જોઈ શકાય છે. પત્ની જ પતિ માટે વ્રત રાખે તેવી પરંપરાગત સમજણ ની સાથે હવે પતિ પણ પત્ની માટે વ્રત રાખે છે, જે સંબંધોમાં લાગણીની પરસ્પરતા દર્શાવે છે.
જોકે, બધા પુરુષો વ્રત રાખે છે એવું નથી અને વ્રત રાખવું કે નહીં તે દરેક વ્યક્તિ ની પોતાની શ્રદ્ધા, માન્યતા અને પસંદગી નો વિષય છે , દામ્પત્ય પ્રેમને માત્ર ઉપવાસ થી નહીં, પરંતુ એકબીજાની કાળજી, આદર અને મુશ્કેલ સમયમાં સાથ આપવાથી પણ વ્યક્ત કરી શકાય છે. જૂના અને નવા કરવા ચોથ વચ્ચે શું બદલાયું....?
૧. વષાો અને શણગારઃ અગાઉ પરંપરાગત સાડી અને સાદા ઘરેણાં નું મહત્ત્વ હતું. આજે ડિઝાઇનર વષાો, ખાસ પ્રસંગને અનુરૂપ મેકઅપ અને ફોટોશૂટ પણ ઉજવણીનો ભાગ બન્યાં છે.
૨. પૂજાની રીતઃ પરંપરાગત પૂજા, વ્રતકથા અને ચંદ્રદર્શન નું મહત્ત્વ આજે પણ યથાવત્ છે. તેની સાથે કેટલીક જગ્યાએ સામૂહિક કાર્યક્રમો અને થીમ આધારિત ઉજવણીઓ પણ જોવા મળે છે.
૩. પરિવારથી સોશિયલ મીડિયા સુધીઃ પહેલાં ઉજવણી મુખ્યત્વે ઘર અને આસપાસના સમાજ સુધી સીમિત રહેતી. આજે ફોટા, વીડિયો અને ઓનલાઇન શુભેચ્છાઓ દ્વારા ઉજવણીનો આનંદ દૂર રહેતા સ્વજનો સુધી પણ પહોંચે છે.
૪. પતિ-પત્નીની સહભાગિતાઃ અગાઉ આ વ્રત મુખ્યત્વે મહિલાઓ સાથે જોડાયેલું હતું. આજે ઘણા પુરુષો પણ પત્ની સાથે વ્રત રાખે છે અથવા પૂજા અને અન્ય તૈયારીઓમાં સહભાગી બને છે.
૫. ફિલ્મી પ્રભાવઃ બોલિવૂડની ફિલ્મોએ કરવા ચોથને રોમેન્ટિક અને ભવ્ય દૃશ્યાત્મક ઓળખ આપી છે. ચાંદની રાત, ચાળણીમાંથી ચંદ્રદર્શન અને પરંપરાગત પોશાક નાં દૃશ્યો લોકપ્રિય સંસ્કળતિનો ભાગ બન્યાં છે.
૬. ઉજવણીનો વ્યાપઃ અગાઉ પરંપરાગત વિધિ પર વધુ ભાર રહેતો હતો. હવે કેટલીક જગ્યાએ પરિવાર સાથે બહાર જમવું, વિશેષ આયોજન કરવું અને ફોટોગ્રાફી કરાવવી પણ ઉજવણીનો ભાગ બન્યું છે.
પરંતુ આ તમામ પરિવર્તનો વચ્ચે પર્વ સાથે જોડાયેલી લાગણી આજે પણ મહત્ત્વ ધરાવે છે. કોઈ સાદગીથી વ્રત રાખે, કોઈ પરંપરાગત રીતે પૂજા કરે, કોઈ પતિ-પત્ની સાથે મળીને ઉજવણી કરે, તો કોઈ આ -સંગે એકબીજાને પ્રેમ અને આદર વ્યક્ત કરેﾗદરેકની રીત અલગ હોઈ શકે છે.
આજના સમયમાં કરવા ચોથ ની સુંદરતા એમાં છે કે પરંપરાનો આદર જાળવીને દંપતી ઓ પોતાની પસંદગી પ્રમાણે ઉજવણી કરી શકે છે.
એક વાકય માં કહીએ તો, અર્વાચીન કરવા ચોથની ઓળખ સાદગી, સંસ્કાર અને પરંપરામાં હતી, જ્યારે આધુનિક કરવા ચોથ માં એ જ પરંપરા સાથે ફેશન, ટેક્રોલોજી, બોલિવૂડનો ગ્લેમર અને પતિ-પત્નીની સંયુક્ત સહભાગિતા પણ જોડાઈ છે.
સમય બદલાયો, ઉજવણીની રીત બદલાઈ અને પ્રેમ વ્યક્ત કરવાના માધ્યમો પણ બદલાયાં પરંતુ સંબંધોમાં વિશ્વાસ, લાગણી અને એકબીજા પ્રત્યેનો આદર આજે પણ એટલાં જ મહત્ત્વનાં છે.
કારણ કે કરવા ચોથની સાચી સુંદરતા માત્ર શણગાર કે ચંદ્રદર્શન ની વિધિમાં નહીં, પરંતુ એકબીજા માટેના પ્રેમ, વિશ્વાસ અને જીવનભરના સાથની ભાવનામાં વસે છે.
આ પર્વ ની ઉજવણી વેળા એ દરેક બહેનો ને કરવા ચોથ ની ‘અકિલા'પરીવાર તરફ થી હાર્દિક શુભકામનાઓ.
(1:22 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
