ગાંધીનગર, ૩ જુલાઈ:  સ્ટેટ ઇમરજન્સી ઓપરેશન સેન્ટર દ્વારા ચોમાસુ-૨૦૨૬ના જાહેર કરાયેલા સંકલિત રિપોર્ટ અનુસાર, રાજ્યમાં ચાલુ વર્ષે મેઘરાજાએ સાર્વત્રિક હાજરી પુરાવી છે. આજના અહેવાલ મુજબ સમગ્ર ગુજરાત રાજ્યમાં સિઝનનો કુલ વરસાદ ૩.૦૩ ઇંચ (૭૬.૯૨ મિમિ) જેટલો નોંધાઈ ચૂક્યો છે, જે નોર્મલ સરેરાશ વરસાદની સામે ૮.૪૬ ટકા જેટલો થવા જાય છે. છેલ્લા ત્રણ વર્ષના સરખામણીના આંકડા જોઈએ તો, વર્ષ ૨૦૨૩માં કુલ વરસાદ ૩૭.૩૩ ઇંચ (૯૪૮.૦૬ મિમિ - ૧૦૮.૧૬%), વર્ષ ૨૦૨૪માં ૪૯.૭૬ ઇંચ (૧૨૬૩.૯૦ મિમિ - ૧૪૩.૧૪%) અને વર્ષ ૨૦૨૫માં ૪૪.૬૪ ઇંચ (૧૧૩૩.૭૫ મિમિ - ૧૨૮.૫૭%) વરસાદ રેકોર્ડ થયો હતો.

 

સિઝનના કુલ વરસાદની વહેંચણીની તાલુકાવાર સ્થિતિ નીચે મુજબ છે:

     ૦ થી ૨ ઇંચ (૦-૫૦ મિમિ):   ૧૨૯ તાલુકા

     ૨ થી ૫ ઇંચ (૫૧-૧૨૫ મિમિ):   ૬૮ તાલુકા

     ૫ થી ૧૦ ઇંચ (૧૨૬-૨૫૦ મિમિ):   ૩૭ તાલુકા

     ૧૦ થી ૨૦ ઇંચ (૨૫૧-૫૦૦ મિમિ):   ૧૬ તાલુકા

     ૨૦ થી ૪૦ ઇંચ (૫૦૧-૧૦૦૦ મિમિ):   ૦૧ તાલુકો

     ૪૦ ઇંચથી વધુ (૧૦૦૦ મિમિથી વધુ):   ૦૦ તાલુકા

 

 રીઝીયન વાઈઝ કુલ વરસાદ અને છેલ્લા ૨૪ કલાકની રાઉન્ડ-અપ સ્થિતિ:

સમગ્ર રાજ્યના જુદા-જુદા ઝોનમાં નોંધાયેલા કુલ વરસાદ અને ટકાવારી પર નજર કરીએ તો, કચ્છ રીઝીયનમાં ૦.૦૮ ઇંચ (૨.૦૦ મિમિ - ૦.૪૦%), ઉત્તર ગુજરાતમાં ૧.૧૮ ઇંચ (૨૯.૯૮ મિમિ - ૪.૧૦%), પૂર્વ મધ્ય ગુજરાતમાં ૨.૪૪ ઇંચ (૬૨.૦૪ મિમિ - ૧.૫૮%), સૌરાષ્ટ્રમાં ૩.૧૩ ઇંચ (૭૯.૬૩ મિમિ - ૧૦ Wal.૪૫%) અને દક્ષિણ ગુજરાતમાં સૌથી વધુ ૬.૩૧ ઇંચ (૧૬૦.૨૪ મિમિ - ૧૦.૩૯%) વરસાદ વરસી ચૂક્યો છે. છેલ્લા ૨૪ કલાક દરમિયાન રાજ્યના ૩૩ જિલ્લાના ૧૭૨ તાલુકાઓમાં સરેરાશ ૦.૯૫ ઇંચ (૨૪.૧૭ મિમિ) વરસાદ નોંધાયો છે. આ ૨૪ કલાકમાં ૯૬ તાલુકાઓમાં બિલકુલ વરસાદ પડ્યો નથી, જ્યારે ૧૩૬ તાલુકામાં ૨ ઇંચ સુધી, ૨૪ તાલુકામાં ૨ થી ૪ ઇંચ, ૩ તાલુકામાં ૪ થી ૬ ઇંચ, ૨ તાલુકામાં ૬ થી ૮ ઇંચ, ૩ તાલુકામાં ૮ થી ૧૦ ઇંચ, ૨ તાલુકામાં ૧૦ થી ૧૨ ઇંચ અને ૨ તાલુકામાં ૧૨ થી ૧૪ ઇંચ વરસાદ પડ્યો છે.

 

છેલ્લા ૨૪ કલાકમાં રાજ્યમાં સૌથી વધુ વરસાદ ખાબક્યો હોય તેવા ટોચના ૫ તાલુકાઓ:

     માંગરોળ (જૂનાગઢ):   ૧૨.૬૪ ઇંચ (૩૨૧ મિમિ)

     સુત્રાપાડા (ગીર સોમનાથ):   ૧૨.૩૬ ઇંચ (૩૧૪ મિમિ)

     કેશોદ (જૂનાગઢ):   ૧૦. ૯૪ ઇંચ (૨૭૮ મિમિ)

     પાટણ-વેરાવળ (ગીર સોમનાથ):   ૧૦.૦૮ ઇંચ (૨૫૬ મિમિ)

     માળિયા હાટીના (જૂનાગઢ):   ૯.૧૩ ઇંચ (૨૩૨ મિમિ)

 

 આજના વહેલી સવારના ૪ કલાકનો વરસાદ:

આજે તારીખ ૦૩-૦૭-૨૦૨૬ના રોજ સવારે ૦૬:૦૦ કલાકથી સવારના ૧૦:૦૦ કલાક સુધીના માત્ર ૪ કલાકના સમયગાળામાં પણ દક્ષિણ ગુજરાતમાં મેઘતાંડવ જોવા મળ્યું છે. જેમાં નવસારી જિલ્લાના ચીખલીમાં ૮.૦૩ ઇંચ (૨૦૪ મિમિ), વલસાડમાં ૬.૮૯ ઇંચ (૧૭૫ મિમિ), નવસારીના ગણદેવીમાં ૬.૬૫ ઇંચ (૧૬૯ મિમિ), ધ ડાંગ્સમાં ૫.૦૪ ઇંચ (૧૨૮ મિમિ) અને તાપીના ડોલવણમાં ૪.૩૭ ઇંચ (૧૧૧ મિમિ) વરસાદ નોંધાઈ ચૂક્યો છે.

 

 જળાશયોની સ્થિતિ: નર્મદા ડેમ ૬૩.૯૪% ભરાયો, અન્ય ડેમો એલર્ટ પર:

રાજ્યની જીવાદોરી સમાન સરદાર સરોવર નર્મદા ડેમમાં હાલમાં ૨૧૩૬૦૫ mcft પાણીનો સંગ્રહ છે, જે તેની કુલ સંગ્રહ ક્ષમતાના ૬૩.૯૪% જેટલો થાય છે. ડેમમાં હાલ ૧૬૮૫૩ ક્યુસેકની આવક સામે નદીમાં ૬૧૬ ક્યુસેક પાણી છોડવામાં આવી રહ્યું છે. આ સિવાય રાજ્યના અન્ય ૨૦૬ જળાશયોમાં કુલ ૨૦૦૮૪6 mcft પાણીનો જથ્થો છે, જે તેની ક્ષમતાના ૩૬.૦૦% છે. આ ૨૦૬ ડેમોમાંથી ૭૦% થી ૧૦૦% વચ્ચે ૦૯ ડેમ, ૫૦% થી ૭૦% વચ્ચે ૨૦ ડેમ, ૨૫% થી ૫૦% વચ્ચે ૫૮ ડેમ અને ૨૫% થી નીચે ૧૧૯ ડેમ ભરાયેલા છે.

 

ડેમોની સુરક્ષા અને એલર્ટની સ્થિતિ નીચે મુજબ છે:

     હાઈ એલર્ટ (૦૨ ડેમ):   સુરેન્દ્રનગરના વઢવાણનો ધોળીધજા ડેમ (૯૪.૧૧%) અને મહીસાગરના બાલાસિનોરનો વણાકબોરી ડેમ (૯૧.૪૫%).

     એલર્ટ:   કોઈ પણ ડેમ હાલ એલર્ટ પર નથી.

     વોર્નિંગ (૦૭ ડેમ):   રાજકોટના ઉપલેટાનો વેણુ-૨ ડેમ (૭૮.૪૮%), સુરેન્દ્રનગરના ચુડાનો વાંસલ ડેમ (૭૭.૦૮%), ભાવનગરના ઉમરાળાનો રંગોળા ડેમ (૭૫.૬%), પોરબંદરના કુતિયાણાનો સરણ ડેમ (૭૩.૩૭%), છોટાઉદેપુરના જેતપુર પાવીનો સુખી ડેમ (૭૨.૫૬%), કચ્છના મુંદ્રાનો કાલાઘોઘા ડેમ (૭૨.૦૯%) અને જૂનાગઢના માણાવદરનો બાંટવા-ખારો ડેમ (૭૦.૯૬%).

મુખ્ય ડેમોની સંગ્રહ સ્થિતિ આ પ્રમાણે છે: ધરોઈ ૪૭.૮૬%, સીપુ ૫.૨૦%, દાંતીવાડા ૨૬.૩૯%, હાથમતી ૪૯.૦૩%, વાત્રક ૪૫.૫૦% (આવક ૫૦ ક્યુસેક), મચ્છુ-૧ ૨૧.૭૮% (આવક ૯૯ ક્યુસેક), કડાણા ૪૬.૯૯% (આવક ૩૨૦, જાવક ૨૦0૦ ક્યુસેક), પાનમ ૫૫.૫૮% (આવક ૧૧૧૦ ક્યુસેક), કરજણ ૪૩.૯૮% (આવક અને જાવક ૨૧૪.૫ ક્યુસેક), ભાદર ૧૪.૨૯%, ઉકાઈ ૩૪.૩૯%, ઉંડ-૧ ૯.૩૬%, દમણગંગા ૨૭.૯૪% (આવક ૫૨૧૬, જાવક ૧૫૦ ક્યુસેક), બ્રાહ્મણી ૨૧.૩৬% (આવક ૩૦, જાવક ૪૦ ક્યુસેક), મચ્છુ-૨ ૨૨.૦૩% (આવક ૧૮૨ ક્યુસેક) અને શેત્રુંજી ડેમ ૪૬.૨૩% ભરાયેલો છે. ઓવરફ્લો (ગેટ વગરના) ડેમોની વિગતમાં વણાકબોરી ડેમમાંથી ૩૦૦ ક્યુસેક અને મોરબીના બ્રાહ્મણી ડેમમાંથી ૪૦ ક્યુસેક પાણી નદીમાં વહી રહ્યું છે.

 

 બચાવ કામગીરી અને માર્ગ-વાહનવ્યવહારની સ્થિતિ:

રાજ્યમાં ચોમાસા દરમિયાન હજુ સુધી કોઈ પણ જિલ્લામાં નાગરિકોનું સ્થળાંતર કે રેસ્ક્યુ કરવાની જરૂર પડી નથી. વહીવટી તંત્ર દ્વારા આગોતરા આયોજનના ભાગરૂપે NDRF ની ૯ ટીમો અને SDRF ની ૨૪ પલટૂન જુદા-જુદા જિલ્લાઓમાં તૈનાત કરી દેવાઈ છે, જ્યારે NDRF ની ૪ ટીમો અને SDRF ની ૯ પલટૂન અનામત (રીઝર્વ) રાખવામાં આવી છે. તૈનાત કરાયેલી ટીમોમાં અમદાવાદ (૧ NDRF, ૨ SDRF), આણંદ (૧ SDRF), બનાસકાંઠા (૧ NDRF, ૧ SDRF), ભરૂચ (૧ SDRF), ભાવનગર (૧ NDRF), છોટાઉદેપુર (૧ SDRF), દેવભૂમિ દ્વારકા (૧ NDRF), ગાંધીનગર (૧ SDRF), ગીર સોમનાથ (૧ SDRF), જામનગર (૧ SDRF), જૂનાગઢ (૧ NDRF, ૧ SDRF), કચ્છ (૧ NDRF), ખેડા (૧ SDRF), મહીસાગર (૧ SDRF), મોરબી (૧ SDRF), નર્મદા (૧ SDRF), નવસારી (૧ SDRF), પંચમહાલ (૧ SDRF), પાટણ (૧ SDRF), રાજકોટ (૧ NDRF, ૧ SDRF), સુરત (૧ NDRF, ૧ SDRF), તાપી (૧ SDRF), ડાંગ (૧ SDRF), વડોદરા (૨ SDRF) અને વલસાડમાં (૧ NDRF, ૧ SDRF) મોકલવામાં આવી છે. રીઝર્વ ટીમો વડોદરા, ગાંધીનગર, અમદાવાદ, પંચમહાલ અને ખેડા ખાતે ઉપલબ્ધ છે.

 

ભારે વરસાદને કારણે માર્ગ અને મકાન વિભાગના અહેવાલ મુજબ રાજ્યના કુલ ૪૮ રસ્તાઓ બંધ થયા છે, જેમાં ૪ સ્ટેટ હાઈવે, ૭ સ્ટેટના અન્ય માર્ગો, ૩૬ પંચાયતના રસ્તા અને ૧ નેશનલ હાઈવેનો સમાવેશ થાય છે. જિલ્લાવાર બંધ રસ્તાઓમાં જૂનાગઢમાં સૌથી વધુ ૧૫, વલસાડમાં ૧૪, નવસારીમાં ૧૦, રાજકોટમાં ૨, જામનગરમાં ૨ તેમજ ખેડા, સુરત, ડાંગ, ભાવનગર અને અમરેલીમાં ૧-૧ રસ્તો બંધ છે. વાહન વ્યવહારની વાત કરીએ તો, GSRTC ની તમામ ૪૨૯૩૬ ટ્રીપો હાલ પૂર્વવત રીતે ચાલુ હોવાથી મુસાફરોને કોઈ મુશ્કેલી પડી નથી અને એસ.ટી નિગમે કોઈ આવક ગુમાવી નથી.

 

 વીજ માળખાને નુકસાન અને ખરીફ પાકનું વાવેતર:

GUVNL ના અહેવાલ મુજબ વાવાઝોડા અને વરસાદના કારણે ૧૯૫૧ ગામો, ૨૯૩૫ ફીડરો, ૩૮૧૩ વીજ થાંભલા અને ૧૭૫ ટ્રાન્સફોર્મર સેન્ટરો પ્રભાવિત થયા હતા, જેમાંથી વહીવટી તંત્રે યુદ્ધના ધોરણે કામગીરી કરીને મોટાભાગનો વીજ પુરવઠો પુનઃસ્થાપિત કર્યો છે અને માત્ર ૪ ગામો તથા ૯૯ થાંભલાઓનું સમારકામ બાકી છે. હવામાન વિભાગ (IMD) દ્વારા માછીમારોને તા. ૦૩-૦૭-૨૦૨૬ થી ૦૬-૦૭-૨૦૨૬ સુધી દરિયો ન ખેડવા માટે કડક સૂચના આપવામાં આવી છે.

 

બીજી તરફ, રાજ્યમાં ૨૯-૦૬-૨૦૨૬ સુધીમાં ખરીફ પાકોનું કુલ વાવેતર ૧૨,૭૧,૮૦૭ હેક્ટરમાં પૂર્ણ થયું છે, જે નોર્મલ એરિયાના ૧૪.૯૧% છે. મુખ્ય પાકોના વાવેતરમાં ડાંગર ૧૯,૩૨૪ હેક્ટર, બાજરી ૩,૩૧૮ હેક્ટર, જુવાર ૨૯૩ હેક્ટર, મકાઈ ૧૫,૯૧૫ હેક્ટર અને અન્ય ધાન્ય ૨૩ હેક્ટર વવાયા છે. કઠોળ પાકોમાં તુવેર ૪,૯૫૩ હેક્ટર, મગ ૨૮૪ હેક્ટર, મઠ ૧૨ હેક્ટર, અડદ ૨૧૫ હેક્ટર અને અન્ય કઠોળ ૧૫ હેક્ટર નોંધાયા છે. તેલીબિયાં પાકોમાં મગફળીનું રેકોર્ડબ્રેક ૪,૧૨,૭૯૫ હેક્ટર (૨૧.૫૫%), તલ ૩૮૨ હેક્ટર, દીવેલા ૭૨૨ હેક્ટર અને સોયાબીન ૧૫,૪૦૬ હેક્ટરમાં વાવેતર થયું છે. આ સિવાય કપાસનું ૬,૮૩,૫૫૪ હેક્ટર (૨૮.૬૮%), તમાકુ ૮ હેક્ટર, ગુવાર સીડ ૩૦૨ હેક્ટર, શાકભાજી ૪૧,૬૯૬ હેક્ટર અને ઘાસચારો ૭૨,૫૮૯ હેક્ટરમાં વાવવામાં આવ્યો છે. કેન્દ્રીય સ્તરેથી શ્રીમતી નિર્મલા સીતારામન જેવા વરિષ્ઠ નેતાઓ પણ દેશના કૃષિ અને ખરીફ વાવેતરના આંકડાઓ પર વિશેષ નજર રાખી રહ્યા હોવાનું સૂત્રો જણાવી રહ્યા છે.