લંડન: લેબમાં દાંત ઉગાડવાનો વિચાર ભલે ભયાનક ફિલ્મ જેવો લાગતો હોય, પરંતુ તે પોલાણ અને ક્ષતિગ્રસ્ત દાંતને બદલવાના વાસ્તવિક અને બિન-ડરામણા હેતુને પૂર્ણ કરી શકે છે. આ દિશામાં નવા સંશોધને એક વધુ પગલું આગળ વધાર્યું છે.
કિંગ્સ કોલેજ લંડન (કેસીએલ) અને ઇમ્પિરિયલ કોલેજ લંડન (આઇસીએલ) ના સંશોધકોએ એક નવી સામગ્રી વિકસાવી છે જે કોષ-થી-કોષ સંચારને પ્રોત્સાહન આપે છે, જેનાથી કોષોને નવા દાંતના બંધારણોને ઉગાડવામાં સાથે મળીને કાર્ય કરવાનું સરળ બને છે.
સંશોધન ટીમ દ્વારા બનાવવામાં આવેલ હાઇડ્રોજેલ આવશ્યકપણે કુદરતી દાંતના વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા માટે એક માળખા તરીકે કાર્ય કરે છે, જેમાં ઉંદરના ગર્ભમાંથી ડેન્ટલ એપિથેલિયલ અને મેસેન્કાઇમલ કોષોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.
કેસીએલમાં રિજનરેટિવ ડેન્ટિસ્ટ્રીમાં પીએચડી કરી રહેલા ઝુએચેન ઝાંગ કહે છે, "લેબમાં ઉગાડેલા દાંત કુદરતી રીતે પુનર્જીવિત થશે અને વાસ્તવિક દાંતની જેમ જડબામાં એકીકૃત થશે."
તેઓ વધુમાં જણાવે છે, "તેઓ ફિલિંગ્સ અથવા ઇમ્પ્લાન્ટ્સ કરતાં વધુ મજબૂત, લાંબા સમય સુધી ટકી રહેનારા અને અસ્વીકારના જોખમોથી મુક્ત હશે, જે વધુ ટકાઉ અને જૈવિક રીતે સુસંગત ઉકેલ પ્રદાન કરશે."
આ વિચાર એ છે કે દાંતની ઇજાઓ પોતાની જાતે જ સુધરી શકે છે અને ત્વચા પરના ઘાની જેમ જ રૂઝ આવી શકે છે - એક કુદરતી અને અસરકારક ઉપાય. હવે આપણે ઘણી પદ્ધતિઓનું વિશ્લેષણ કરી રહ્યા છીએ કે શું આપણા પોતાના દાંતને આ રીતે કાર્ય કરવા માટે અનુકૂળ કરી શકાય છે.
મહત્વની વાત એ છે કે આ હાઇડ્રોજેલ અન્ય જૈવિક પ્રક્રિયાઓમાં દખલ કર્યા વિના કાર્ય કરી શકે છે અને માનવ શરીરમાં જે થાય છે તેનું વધુ નજીકથી અનુકરણ કરે છે. જે વસ્તુ આપણી પોતાની સ્વ-સમારકામ ક્ષમતાઓને વધારવા માટે બનાવવામાં આવી છે તેના માટે આ આશ્વાસનજનક છે.
ઝાંગ કહે છે, "અગાઉના પ્રયત્નો નિષ્ફળ ગયા હતા, કારણ કે તમામ સંકેતો એક જ સમયે મોકલવામાં આવ્યા હતા. આ નવી સામગ્રી સમય જતાં ધીમે ધીમે સંકેતો છોડે છે, જે શરીરમાં જે થાય છે તેનું પુનરાવર્તન કરે છે."
હવે પછીનો પડકાર એ શોધવાનો છે કે તંદુરસ્ત દાંતના વિકાસ માટેનું આ જ વાતાવરણ લેબની વાનગીને બદલે આપણા મોંમાં કેવી રીતે પુનઃઉત્પાદિત કરી શકાય છે. કોષોને ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરવા અથવા લેબમાં પહેલેથી જ સંપૂર્ણ રીતે ઉગાડેલા દાંતને રોપવા સહિત ઘણા વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે.
વાસ્તવમાં પ્રકૃતિમાં એવી ઘણી પ્રજાતિઓ છે જે પોતાના દાંતને ફરીથી ઉગાડી શકે છે, અને જ્યારે આપણે મનુષ્ય તરીકે આ લક્ષ્યથી હજી ઘણા દૂર છીએ, ત્યારે હવે આપણે નિયમિતપણે એવી શોધો કરી રહ્યા છીએ જે આપણને સાચી દિશામાં દોરી જાય છે.
એનોડોન્ટિયા (જે દાંતના વિકાસને અટકાવે છે) નો સામનો કરવાના પ્રયાસોના ભાગ રૂપે, એન્ટિબોડી સારવાર જેવો બીજો અભિગમ પણ તપાસવામાં આવી રહ્યો છે. એવી અપેક્ષા છે કે આના પર આધારિત સારવાર દાયકાના અંત પહેલાં તૈયાર થઈ શકે છે.
જેમ કે એનોડોન્ટિયા સંશોધન દર્શાવે છે, આ ફક્ત એવા લોકો માટે હાઇ-ટેક ડેન્ટિસ્ટ્રી કરતાં વધુ છે જેઓ વારંવાર બ્રશ અને ફ્લોસ કરતા નથી. ગુમ થયેલા દાંત સહિત મૌખિક સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ આપણા બાકીના શારીરિક સ્વાસ્થ્ય સાથે ઘણા જોડાણો ધરાવે છે તેવું માનવામાં આવે છે.
કેસીએલના રિજનરેટિવ ડેન્ટિસ્ટ્રી નિષ્ણાત એના એન્જેલોવા વોલ્પોની કહે છે, "જેમ જેમ આ ક્ષેત્ર આગળ વધે છે, તેમ તેમ આવી નવીન તકનીકોનું એકીકરણ દંત સંભાળમાં ક્રાંતિ લાવવાની સંભાવના ધરાવે છે, જે દાંતની સમારકામ અને પુનર્જીવન માટે ટકાઉ અને અસરકારક ઉકેલો પ્રદાન કરે છે."
આ સંશોધન એસીએસ મેક્રો લેટર્સમાં પ્રકાશિત થયું છે.