નવી દિલ્હી: મિડલ ઈસ્ટ એટલે કે મધ્ય પૂર્વના યુદ્ધના મેદાનમાં ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલી સીધી અને પ્રોક્સી ટક્કરમાં ઈરાને પૂર્વ રાષ્ટ્રપ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ગણતરીઓ ઊંધી વાળી દઈને અમેરિકાને અસહ્ય અને ક્યારેય ન રુઝાય તેવા ૭ મોટા વ્યૂહાત્મક ઘા આપ્યા હોવાના અહેવાલોથી વૈશ્વિક ડિફેન્સ લોબીમાં ભારે ખળભળાટ મચી ગયો છે. બિલકુલ પાકી આંતરરાષ્ટ્રીય વિગતો મુજબ, ઈરાને અમેરિકાના અત્યાધુનિક ગ્લોબલ હોક ડ્રોનને આકાશમાં જ ફૂંકી મારવા, ઇરાકમાં આવેલા અમેરિકી આઈન અલ-અસદ એરબેઝ પર ડઝનબંધ બેલેસ્ટિક મિસાઈલોનો વરસાદ કરવો, હોર્મુઝની સમુદ્રધૂનીમાં અમેરિકી તેલના ટેન્કરોને પકડી લેવા અને યમનના હૂથી બળવાખોરો તથા લેબનોનના હિઝબુલ્લાહ દ્વારા અમેરિકી હિતો પર પ્રચંડ હુમલા કરાવીને ટ્રમ્પના સૈન્ય પાવરને ખુલ્લો પડકાર ફેંક્યો હતો. આ ૭ ઘાના કારણે મિડલ ઈસ્ટમાં અમેરિકાનો દબદબો સદંતર તૂટી ગયો છે અને ટ્રમ્પ પ્રશાસનને અબજો ડોલરના સૈન્ય નુકસાન સાથે વૈશ્વિક સ્તરે નીચાજોણું થવાનો વારો આવ્યો હોવાનું અકિલના આંતરરાષ્ટ્રીય વિશ્લેષણમાં બહાર આવ્યું છે!

યુદ્ધના શરૂઆતના કલાકોમાં અમેરિકા અને ઈઝરાયલે તેહરાન પર ભીષણ હુમલા કર્યા. આ હુમલાઓમાં ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા અયાતુલ્લા અલી ખામેનેઈ સહિત કેટલાય વરિષ્ઠ અધિકારીઓ માર્યા ગયા. ટ્રમ્પ તંત્રને આશા હતી કે, સર્વોચ્ચ નેતૃત્વ ખતમ થતાં જ આખી સિસ્ટમ વેરવિખેર થઈ જશે, પરંતુ એવું ન થયું. થોડા જ દિવસોમાં બંધારણીય પ્રક્રિયા હેઠળ નવું નેતૃત્વ સામે આવ્યું, અને સત્તાનું માળખું જેમનું તેમ રહ્યું. હવે અમેરિકાને તે જ શાસન સાથે બેસીને શાંતિ કરાર પર વાતચીત કરવી પડી છે.

યુદ્ધ પહેલા ઈરાન આર્થિક સંકટ અને મોંઘવારી સામે ઝઝૂમી રહ્યું હતું, અને સરકાર વિરોધી પ્રદર્શનો થતા હતા. અમેરિકાને આશા હતી કે, સૈન્ય દબાણ વધતાં જનતા સરકાર સામે ઊભી થઈ જશે. પરંતુ તેનાથી ઉલટું થયું. એક શરૂઆતી મિસાઇલ હુમલો ભૂલથી મિનાબ શહેરની ગર્લ્સ સ્કૂલ પાસે પડ્યો, જેમાં મોટી સંખ્યામાં નાગરિકોના મોત થયા. આ ઘટનાથી આખા દેશમાં આક્રોશ ફાટી નીકળ્યો અને વિદેશી હુમલા સામે લોકો એકજૂટ થઈ ગયા.

અમેરિકા અને ઈઝરાયલનો દાવો હતો કે, શરૂઆતના 900 હવાઈ હુમલા ઈરાનની મિસાઇલ ક્ષમતાને નષ્ટ કરી દેશે. પરંતુ ઈરાનની ભૂગર્ભ 'મિસાઇલ સિટી' સુરક્ષિત રહી. ત્યારબાદ ઈરાને વળતા હુમલા શરૂ કર્યા અને ઈઝરાયેલ, ઈરાક, કતાર તેમજ ખાડી ક્ષેત્રના ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવ્યા. સૌથી મહત્ત્વની વાત એ છે કે, શાંતિ કરારમાં ઈરાને પોતાની બેલિસ્ટિક મિસાઇલો ખતમ કરવાની શરત માનવી પડી નથી.

અમેરિકા ઇચ્છતું હતું કે, દુનિયાની આ મહત્ત્વપૂર્ણ ઊર્જા સપ્લાય લાઇન સંપૂર્ણ સુરક્ષિત થાય. પરંતુ યુદ્ધ શરૂ થતાં જ ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને અસરકારક રીતે બંધ કરી દીધું, જેનાથી ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ આસમાને પહોંચ્યા. આખરે આ સ્ટ્રેટ સૈન્ય જીતથી નહીં, પરંતુ રાજદ્વારી કરાર દ્વારા ખુલવા જઈ રહ્યું છે.