છેલ્લા ૧૦ વર્ષથી સુપ્રીમ કોર્ટમાં ૧૦,૦૦૦ અને છેલ્લા ૩૦ વર્ષથી હાઇકોર્ટમાં ૮૦,૦૦૦ કેસ પડતર
ન્યાયિક પ્રણાલી પર ૯,૮૦૦ કરોડ ખર્ચવામાં આવ્યા પરંતુ કેસોની પેન્ડન્સી પર કોઈ અસર પડી નથી
નવી દિલ્હી,તા.૩: ૨૦૧૧ થી કોર્ટ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સુધારવા અને ટેકનોલોજીને ન્યાયિક પ્રણાલીમાં એકીકૃત કરવા પર રૂ.૯,૮૦૦ કરોડથી વધુ ખર્ચ કરવા છતાં, દાયકાઓથી પેન્ડિંગ કેસોના નિરાકરણ પર બહુ ઓછી અસર પડી છે.
સુપ્રીમ કોર્ટમાં ૧૦,૦૦૦ થી વધુ કેસ ૧૦ વર્ષથી વધુ સમયથી પેન્ડિંગ છે. આમાંથી ૫૫૮ કેસ ૨૦ વર્ષથી વધુ સમયથી અને ૨૬ કેસ ૩૦ વર્ષથી વધુ સમયથી પેન્ડિંગ છે. દેશભરની ૨૫ હાઈકોર્ટમાં ૮૦,૦૦૦ થી વધુ કેસ ત્રણ દાયકાથી વધુ સમયથી પેન્ડિંગ છે.
ગયા અઠવાડિયે, સંસદમાં એક પ્રશ્નના લેખિત જવાબમાં, કાયદા મંત્રી અર્જુન રામ મેઘવાલે કેસોના નિકાલની જવાબદારી ન્યાયતંત્ર પર મૂકી, જેણે તેમના નિકાલ માટે કોઈ સમયમર્યાદા નક્કી કરી નથી.
તેમણે વધુમાં કહ્યું, કોર્ટમાં કેસોનો સમયસર નિકાલ ઘણા પરિબળો પર આધાર રાખે છે. આમાં ન્યાયાધીશો અને ન્યાયિક અધિકારીઓની પૂરતી સંખ્યા, કોર્ટ સહાયક સ્ટાફ અને ભૌતિક માળખાગત સુવિધાઓ, કેસના તથ્યોની જાટિલતા, પુરાવાની પ્રકૃતિ, હિસ્સેદારો (જેમ કે બાર, તપાસ એજન્સીઓ, સાક્ષીઓ, અરજદારો) નો સહયોગ અને નિયમો અને પ્રક્રિયાઓનું યોગ્ય પાલન શામેલ છે.
સુપ્રીમ કોર્ટ ખાલી જગ્યાઓ પર ન્યાયાધીશોની નિમણૂક ઝડપી બનાવી રહી હોવા છતાં, ૨૫ ઉચ્ચ ન્યાયાલયો અને નીચલી અદાલતોમાં પરિસ્થિતિ અલગ છે. હાલમાં, કુલ મંજૂર ૧,૧૨૨ માંથી ૩૪૧ ઉચ્ચ ન્યાયાલયના ન્યાયાધીશો ખાલી છે. નીચલી અદાલતોમાં, કુલ મંજૂર ૩૦,૮૬૮ માંથી ૭,૩૧૧ ખાલી છે.
કાયદા મંત્રીએ સંબંધિત ઉચ્ચ ન્યાયાલયના કોલેજિયમોને ઉચ્ચ ન્યાયાલયના ન્યાયાધીશોની નિમણૂક માટે ભલામણો શરૂ કરવા માટે નિર્ધારિત સમયમર્યાદાનું પાલન કરવામાં નિષ્ફળ રહેવા બદલ દોષિત ઠેરવ્યા. આ મોટી સંખ્યામાં ખાલી જગ્યાઓનું મુખ્ય કારણ છે.
ઉચ્ચ ન્યાયાલયના કોલેજિયમમાં ઉચ્ચ ન્યાયાધીશ અને બે સૌથી વરિષ્ઠ ન્યાયાધીશોનો સમાવેશ થાય છે. ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ સુપ્રીમ કોર્ટમાં ન્યાયાધીશોની નિમણૂકની ભલામણ કરે છે.
મેઘવાલે જણાવ્યું હતું કે, ઙ્કપાંચ વર્ષથી વધુ સમયથી પેન્ડિંગ કેસોનો નિકાલ કરવા માટે તમામ ૨૫ હાઈકોર્ટ અને જિલ્લા અદાલતોમાં એરેયર્સ કમિટીઓની રચના કરવામાં આવી છે. સરકારે પેન્ડિંગ કેસોની સંખ્યા ઘટાડવા માટે નવો ફોજદારી કાયદો ૨૦૨૩, નેગોશિયેબલ ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ્સ (સુધારા) અધિનિયમ, ૨૦૧૮, વાણિજ્યિક અદાલતો (સુધારા) અધિનિયમ, ૨૦૧૮ અને ચોક્કસ રાહત (સુધારા) અધિનિયમ, ૨૦૧૮ પણ લાગુ કર્યા છે
(9:52 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
