ભારતની જેલોમાં ભરચકતા એક ગંભીર પડકાર ઉભો કરી રહી છે. બુધવારે સંસદમાં સરકાર દ્વારા રજૂ કરાયેલા નેશનલ ક્રાઇમ રેકોર્ડ્સ બ્યુરો (NCRB) ના 2024 ના ડેટા અનુસાર, ભારતની જેલોમાં 112.7 ટકા ભરચકતા છે. દેશભરની 609 જેલોમાં તેમની મંજૂર ક્ષમતા કરતા વધુ કેદીઓ છે, જેમાં દિલ્હી સૌથી વધુ ભરચકતા ધરાવતો કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ છે, જ્યાં જેલોમાં તેમની ક્ષમતાના 194.6 ટકા ભરચકતા છે

   રાજ્યસભામાં એક પ્રશ્નના લેખિત જવાબમાં, ગૃહ રાજ્યમંત્રી, કેદી સંજય કુમારે જણાવ્યું હતું કે 31 ડિસેમ્બર, 2024 સુધીમાં, દેશની જેલોની કુલ મંજૂર ક્ષમતા 453,769 હતી, જ્યારે 511,542 કેદીઓ ત્યાં રાખવામાં આવ્યા હતા. આમ, જેલોમાં 57,773 કેદીઓથી વધુ ભીડ જોવા મળી હતી. માહિતી અનુસાર, દિલ્હીની જેલોમાં 10,026 ની મંજૂર ક્ષમતા સામે 19,512 કેદીઓ રાખવામાં આવ્યા હતા, જેના પરિણામે જેલનો ઉપયોગ દર 194.6 ટકા થયો.

   દેશમાં સૌથી વધુ જેલ ક્ષમતા ધરાવતા ઉત્તર પ્રદેશમાં 76,162 કેદીઓની ક્ષમતા સામે 86,762 કેદીઓ હતા, જેના પરિણામે જેલ ઉપયોગ દર 113.9 ટકા હતો. બીજા પ્રશ્નના જવાબમાં, સરકારે જણાવ્યું હતું કે 31 ડિસેમ્બર, 2024 સુધીમાં, દેશભરની જેલોમાં 371,440 કેદીઓ હતા. આમાંથી, 968 કેદીઓ ભારતીય દંડ સંહિતા (BNSS) ની કલમ 479 અથવા ફોજદારી કાર્યવાહી સંહિતા (CrPC) ની કલમ 436A હેઠળ મુક્તિ માટે લાયક હોવાનું જણાયું હતું. જોકે, 2024 દરમિયાન આમાંથી ફક્ત 627 કેદીઓને મુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા.