ઝુરિ : વિજ્ઞાન ક્ષેત્રે અનોખા, રમુજી પરંતુ ઊંડું ચિંતન કરાવતા સંશોધનોની ઉજવણી કરતા વિશ્વપ્રસિદ્ધ 'Ig નોબેલ' (આઇગ નોબેલ) પુરસ્કારો ૨૦૨૬ની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. આ વર્ષે વંદાના દૂધની ઉર્જા, નાક ફૂંકવાનું વિજ્ઞાન, ચુંબનનો ઉત્ક્રાંતિ ઇતિહાસ અને જમીનમાં અંડરવેર દફનાવીને માટીના જીવોનો અભ્યાસ કરવા જેવા વિચિત્ર અને અસાધારણ વિષયો પર સંશોધન કરનાર ઓક્સફર્ડ યુનિવર્સિટી સહિત ૧૦ સંશોધન ટીમોને સન્માનિત કરવામાં આવી છે.

વંદાનું દૂધ અને અંડરવેરનો પ્રયોગ બન્યો આકર્ષણનું કેન્દ્ર:

આ વર્ષના પુરસ્કારોમાં ભારતની 'ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ સ્ટેમ સેલ બાયોલોજી એન્ડ રિજનરેટિવ મેડિસિન'ની ટીમે મોટો ધમાકો કર્યો છે. તેમના સંશોધનમાં બહાર આવ્યું છે કે જીવંત યુવાનોને જન્મ આપતા ખાસ પ્રજાતિના વંદા દ્વારા ઉત્પાદિત દૂધમાં ડેરી દૂધના પ્રોટીન કરતાં લગભગ ત્રણ ગણી વધુ ઊર્જા હોય છે!

આ ઉપરાંત, ફ્રાન્ઝ બેન્ડર અને તેમની ટીમને ૨૫ થી વધુ દેશોમાં ૧,૦૦૦ જોડી અંડરવેર જમીનમાં દફનાવી, બે મહિના પછી તેને બહાર કાઢીને માટીના સૂક્ષ્મજીવો તેનું વિઘટન કેવી રીતે કરે છે તેનો રસપ્રદ અભ્યાસ કરવા બદલ પુરસ્કાર મળ્યો હતો. અન્ય વિજેતાઓમાં ફ્લોરિડા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટેકનોલોજીના કેથરિન એફ. ટેલ્બોટને ચુંબનના ઉત્ક્રાંતિ ઇતિહાસ પર અને સ્વર્ગસ્થ ટોકુજી ઉન્નોને નાક ફૂંકવાના વિજ્ઞાન પર અભ્યાસ કરવા બદલ મરણોત્તર એવોર્ડ મળ્યો હતો.

અમેરિકા છોડી પ્રથમ વાર યુરોપમાં યોજાયો સમારંભ:

આગામી નોબેલ પુરસ્કારો પહેલા યોજાતો આ વ્યંગાત્મક કાર્યક્રમ ડિજિટલ મેગેઝિન 'એનલ્સ ઓફ ઇમ્પ્રોબેબલ રિસર્ચ' દ્વારા આયોજિત કરવામાં આવે છે. ૩૬ વર્ષના ઇતિહાસમાં પ્રથમ વખત આ સમારંભ યુએસ (અમેરિકા) ની બહાર સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડના ઝુરિચ શહેરમાં યોજાયો હતો.

કાર્યક્રમના માસ્ટર ઓફ સેરેમનીઝ અને મેગેઝિનના એડિટર માર્ક અબ્રાહમ્સે જણાવ્યું કે, અમેરિકામાં ઇમિગ્રેશનના કડક નિયમો અને વિઝા મેળવવામાં પડતી મુશ્કેલીઓને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય વૈજ્ઞાનિકો અને પત્રકારો માટે યુએસનો પ્રવાસ અસુરક્ષિત બની ગયો હતો. આથી આ નિર્ણય લેવાયો છે. હવે પછીના સમારંભો પણ યુરોપમાં જ યોજાશે અને ૨૦૨૭ની આવૃત્તિ બેલ્જિયમના એન્ટવર્પ ખાતે યોજવાનું નક્કી કરાયું છે.

પરંપરા મુજબ સમારંભ શરૂ થતાં જ પ્રેક્ષકોએ સ્ટેજ તરફ કાગળના વિમાનો બનાવીને ફેંક્યા હતા અને રમૂજ સાથે વિજ્ઞાનની આ અનોખી સફરને વધાવી હતી. ઝુરિચ યુનિવર્સિટીના રોગચાળાના નિષ્ણાત મિલો પુહાને જણાવ્યું હતું કે, "Ig નોબેલ પુરસ્કાર ગંભીર સંશોધનને પણ હળવી શૈલીમાં લોકો સમક્ષ લાવવાનું અદ્ભુત કામ કરે છે."