નવી દિલ્‍હી,તા.૨૩: મધ્‍ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધની અસર હવે ભારતની ખાતરની જરૂરિયાતો પર સ્‍પષ્ટપણે દેખાઈ રહી છે. ભારત એક જ ટેન્‍ડરમાં રેકોર્ડ ૨.૫ મિલિયન મેટ્રિક ટન યુરિયા આયાત કરવા જઈ રહ્યું છે, અને સૌથી અગત્‍યનું, તેની કિમત બે મહિના પહેલાની તુલનામાં લગભગ બમણી થઈ ગઈ છે.

સરકારી સૂત્રોના જણાવ્‍યા અનુસાર, ઈન્‍ડિયન પોટાશ લિમિટેડ (IPL) એ આ ખરીદી માટે સોદો અંતિમ સ્‍વરૂપ આપી દીધું છે. આમાં, પﾍમિ કિનારા પર ડિલિવરી માટે ૧.૫ મિલિયન ટન યુરિયા આશરે $૯૩૫ પ્રતિ ટનના ભાવે ખરીદવામાં આવશે, જ્‍યારે પૂર્વ કિનારા પર ડિલિવરી માટે ૧ મિલિયન ટન યુરિયા ઼૯૫૯ પ્રતિ ટનના ભાવે ખરીદવામાં આવશે.

તુલનાત્‍મક રીતે, અગાઉના ટેન્‍ડરમાં કિમતો નોંધપાત્ર રીતે ઓછી હતી. તે સમયે, પﾍમિ કિનારા માટે યુરિયા આશરે $૫૦૮ પ્રતિ ટન અને પૂર્વ કિનારા માટે $૫૧૨ પ્રતિ ટનના ભાવે ખરીદવામાં આવ્‍યો હતો. આનો અર્થ એ થયો કે માત્ર બે મહિનામાં કિમત લગભગ બમણી થઈ ગઈ છે.

ભારત વિશ્વનો સૌથી મોટો યુરિયા આયાતકાર દેશ છે, અને ૨૦૨૫ માં તેની કુલ આયાત જરૂરિયાત લગભગ ૧૦ મિલિયન ટન હોવાનો અંદાજ હતો. ૨.૫ મિલિયન ટનની આ ખરીદી આ જરૂરિયાતના લગભગ એક ક્‍વાર્ટરને પૂર્ણ કરશે.

રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ, આ ટેન્‍ડરમાં કુલ ૫.૬ મિલિયન ટન યુરિયાના પુરવઠા માટે ઓફરો મળી હતી, પરંતુ મોટાભાગની બોલીઓ પ્રતિ ટન  $૧,૦૦૦ ની આસપાસ અથવા તેનાથી વધુ હતી. ફક્‍ત થોડા સપ્‍લાયરોએ ઼૯૩૫ ની સૌથી ઓછી કિમત ઓફર કરી હતી, અને પછીથી, અન્‍ય લોકોએ તે જ કિમતે સપ્‍લાય કરવા સંમતિ આપી હતી. આનાથી ભારત આટલી મોટી માત્રામાં ખરીદી કરી શક્‍યું.

નિષ્‍ણાતો કહે છે કે ભારત દ્વારા આ મોટી ખરીદી વૈશ્વિક બજાર પર પણ અસર કરશે. સપ્‍લાયર્સ પહેલાથી જ ભારતને મોટી માત્રામાં સપ્‍લાય કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે, જેના કારણે અન્‍ય દેશો માટે યુરિયાની અછત સર્જાઈ શકે છે અને કિમતોમાં વધુ વધારો થઈ શકે છે.

આની સીધી અસર ભારત સરકાર પર પણ પડશે, કારણ કે સરકાર ખેડૂતોને પોષણક્ષમ ભાવે ખાતર પૂરું પાડે છે અને આ માટે કંપનીઓને સબસિડી આપે છે. તેથી, જ્‍યારે આયાત મોંઘી થશે, ત્‍યારે સબસિડીનો બોજ પણ વધશે.