નવી દિલ્હી :વિશ્વ ઝડપથી આબોહવા સંકટ તરફ આગળ વધી રહ્યું છે હવે ગરમી અને દુષ્કાળ અલગ અલગ નથી, પરંતુ એકસાથે ખૂબ જ ખતરનાક સ્વરૂપ લઈ રહ્યા છે. એક નવા વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસ મુજબ જો  હાલની નીતિઓમાં કોઈ મોટો ફેરફાર નહીં થાય, તો સદીના અંત સુધીમાં, વિશ્વની લગભગ 28 ટકા વસ્તી એટલે કે લગભગ 2.6 અબજ (260 કરોડ) લોકો આ બેવડા સંકટથી પ્રભાવિત થશે. આ ખતરો આજ કરતાં પાંચ ગણો વધારે હશે.

છેલ્લા 20 વર્ષોમાં ગરમી અને દુષ્કાળની આવી ઘટનાઓ બમણી થઈ ગઈ છે. 2001 થી 2020 ની વચ્ચે, સરેરાશ, દર વર્ષે ચાર વખત ભારે ગરમી અને દુષ્કાળ થયો હતો. જો આ વલણ ચાલુ રહ્યું, તો 2090 સુધીમાં, આ ઘટનાઓ વર્ષમાં 10 વખત સુધી થઈ શકે છે, દરેક ખરાબ સમય અઠવાડિયાઓ સુધી ચાલે છે. આ કોઈ સામાન્ય હવામાન સમસ્યા નથી, પરંતુ લાખો લોકોના જીવન, ખેતી અને આરોગ્ય પર સીધો હુમલો છે.

ગરમી અને દુષ્કાળ એકબીજાને મજબૂત બનાવે છે. જ્યારે ભારે ગરમી આવે છે, ત્યારે જમીનમાંથી ભેજ ઝડપથી સુકાઈ જાય છે, જેના કારણે પાક સુકાઈ જાય છે અને નદીઓ અને તળાવો સુકાઈ જાય છે. જંગલમાં આગ લાગવાનું જોખમ વધે છે. ખાદ્ય પદાર્થોના ભાવ વધે છે. પાણીની અછત સર્જાય છે. દરમિયાન બહાર કામ કરતા લોકો સૌથી વધુ સંવેદનશીલ હોય છે - ખેડૂતો, મજૂરો અને બાંધકામ કામદારો. તેમના માટે, તે જીવન અને મૃત્યુનો પ્રશ્ન બની જાય છે.

આ કટોકટીની સૌથી મોટી સમસ્યા એ છે કે, જે દેશો ઓછામાં ઓછા ગ્રીનહાઉસ વાયુઓનું ઉત્સર્જન કરે છે, તેઓ સૌથી વધુ પ્રભાવિત થશે. ગરીબ, ઉષ્ણકટિબંધીય દેશો અને નાના ટાપુ રાષ્ટ્રો આ બેવડા હુમલાથી સૌથી વધુ પીડાશે. જ્યારે સમૃદ્ધ દેશો પાસે એર કન્ડીશનીંગ, સારી આરોગ્યસંભાળ અને વૈકલ્પિક પાણીના સ્ત્રોતોની સુવિધા છે, ત્યારે ગરીબ વિસ્તારોમાં ઠંડક અથવા પૂરતા પાણીનો અભાવ છે. 2030 સુધીમાં, 6.6% વસ્તી પ્રભાવિત થશે, જે 2090 સુધીમાં વધીને 28% થશે.

વૈજ્ઞાનિકોએ આઠ અલગ અલગ આબોહવા મોડેલો પર આધારિત 152 સિમ્યુલેશનનો અભ્યાસ કર્યો હતો. તેમણે ગરમી અને દુષ્કાળની ઘટનાઓને એવા દિવસો તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરી, જ્યારે તાપમાન ખૂબ ઊંચું હોય અને ઓછામાં ઓછો મધ્યમ દુષ્કાળ હોય. આ અભ્યાસ પ્રતિષ્ઠિત જર્નલ જીઓફિઝિકલ રિસર્ચ લેટર્સમાં પ્રકાશિત થયો હતો.

એકંદર ચિત્ર અંધકારમય નથી. જો વિશ્વ પેરિસ કરાર જેવી આબોહવા પ્રતિબદ્ધતાઓનો સંપૂર્ણ અમલ કરે છે, તો આ ખતરાને મોટાભાગે અટકાવી શકાય છે. 2090 સુધીમાં, અસરગ્રસ્ત લોકોની સંખ્યા 18% (આશરે 1.7 અબજ) સુધી ઘટાડી શકાય છે. આનો અર્થ એ છે કે, યોગ્ય નીતિઓ અને પગલાંથી લાખો લોકોના જીવ બચાવી શકાય છે.

ગરમી અને દુષ્કાળનો આ બેવડો પ્રહાર હવે ફક્ત પર્યાવરણીય સમસ્યા નથી. તે કૃષિ, પાણી, આરોગ્ય, અર્થતંત્ર અને અસમાનતા સાથે સંકળાયેલું એક ગંભીર સંકટ છે. જો આપણે હમણાં જ નક્કર પગલાં નહીં લઈએ, તો ભાવિ પેઢીઓને ખૂબ જ મુશ્કેલ અને ખતરનાક દુનિયામાં જીવવા માટે મજબૂર કરવામાં આવશે. સમય હજુ પણ છે, પરંતુ તે ખૂબ જ ઓછો છે.