રાજકોટ: અમેરિકાના ટેક્સાસમાં વર્ષોથી કાયદેસર રીતે રહેતા અને કોર્ટમાં દુભાષિયા તરીકે સેવા આપતા ૫૩ વર્ષીય મીનુ બત્રાની અચાનક થયેલી અટકાયતે સમગ્ર ઇમિગ્રેશન સિસ્ટમ સામે સવાલો ઉભા કર્યા છે. હિન્દી, પંજાબી અને ઉર્દૂ ભાષાના નિષ્ણાત મીનુ બત્રાને યુએસ ઇમિગ્રેશન અને કસ્ટમ્સ એન્ફોર્સમેન્ટ (ICE) દ્વારા પકડી લેવામાં આવ્યા છે, જેનાથી એક દાયકાઓ જૂના કેસની ફાઈલ ફરી ખુલી છે.
એરપોર્ટ પરથી થઈ ધરપકડ
મીનુ બત્રા ૧૭ માર્ચે હાર્લિંગેન આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ પરથી પોતાની કોર્ટ ડ્યુટી માટે જઈ રહ્યા હતા ત્યારે અધિકારીઓએ તેમને અટકાવ્યા હતા. ICE ના જણાવ્યા અનુસાર, વર્ષ ૨૦૦૦માં તેમની વિરુદ્ધ દેશનિકાલનો અંતિમ આદેશ જારી કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે, તેમના વકીલો દલીલ કરી રહ્યા છે કે મીનુ બત્રા દાયકાઓથી કાયદેસર વર્ક પરમિટ સાથે યુએસમાં રહે છે અને ટેક્સાસની કોર્ટમાં વ્યાવસાયિક સેવાઓ આપી રહ્યા છે.
હિંસાથી ભાગીને શરણ લીધું હતું
મીનુ બત્રાની ભૂતકાળની કહાણી અત્યંત દર્દનાક છે. ૧૯૮૦ના દાયકામાં ભારતમાં થયેલી શીખ વિરોધી હિંસા દરમિયાન તેમના માતા-પિતાની હત્યા થઈ હતી, ત્યારબાદ તેઓ જીવ બચાવીને અમેરિકા ભાગી ગયા હતા. આશ્રય (Asylum) માટેની ટેકનિકલ સમયમર્યાદા ચૂકી જવાને કારણે તેમને ‘દેશનિકાલ રોકવાની’ (Withholding of Removal) વિશેષ સુરક્ષા હેઠળ રહેવાની મંજૂરી અપાઈ હતી. આ દરજ્જાએ તેમને રહેવા અને કામ કરવાની મંજૂરી તો આપી, પણ કાયમી નાગરિકતાનો કોઈ રસ્તો આપ્યો ન હતો.
"મારો દેશ મારી માતાની સેવા નથી કરી રહ્યો"
આ કેસમાં સૌથી વધુ ભાવુક વળાંક ત્યારે આવ્યો જ્યારે મીનુ બત્રાના સૌથી નાના પુત્ર જેસ્પરની પ્રતિક્રિયા સામે આવી. જેસ્પર હાલમાં જ યુએસ આર્મીમાં દેશની સેવા કરવા માટે ભરતી થયો છે. તેણે રૂંધાયેલા કંઠે કહ્યું, "મેં વિચાર્યું હતું કે હું મારા દેશ અને મારા લોકોની સેવા કરીશ. મને લાગ્યું હતું કે મારી માતા પણ મારા દેશના લોકોમાં સામેલ છે, પણ આજે લાગે છે કે કદાચ નહીં." જેસ્પરે પોતાની માતા માટે માનવતાવાદી પેરોલની વિનંતી કરી છે.
તબિયત લથડી હોવાનો દાવો
હાલમાં મીનુ બત્રાને ‘એલ વેલે ડિટેન્શન સેન્ટર’માં રાખવામાં આવ્યા છે. તેમની કાનૂની ટીમનો આરોપ છે કે તાજેતરમાં થયેલી એક સર્જરી બાદ તેમને જેલમાં યોગ્ય તબીબી સારવાર મળી રહી નથી. મીનુ બત્રાએ જેલમાંથી જણાવ્યું કે, "અનિશ્ચિતતા સૌથી મોટો ડર છે. હું દરરોજ રાત્રે સૂતા ડરું છું કારણ કે મને ખબર નથી હોતી કે સવારે હું ક્યાં જાગીશ."
શું કહે છે યુએસ સરકાર?
બીજી તરફ, યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હોમલેન્ડ સિક્યુરિટી (DHS) એ તેમને "ગેરકાયદેસર વિદેશી" ગણાવ્યા છે અને કહ્યું છે કે રોજગાર અધિકૃતતા એ કાયમી કાનૂની દરજ્જો નથી. સરકાર પાસે હવે ૨૧ એપ્રિલ સુધીનો સમય છે કે તેઓ હેબિયસ કોર્પસ અરજીનો જવાબ આપે.
મીનુ બત્રાએ પોતાની કારકિર્દીમાં સેંકડો દક્ષિણ એશિયન ઇમિગ્રન્ટ્સને કાયદાકીય સમજ આપવામાં મદદ કરી છે. આજે તે જ મહિલા પોતે જટિલ કાયદાકીય ગૂંચવણોમાં ફસાઈ ગઈ છે, અને તેમનું ભવિષ્ય હવે કોર્ટના આગામી નિર્ણય પર ટકેલું છે.
માનવતાનો સવાલ: "જે મહિલાએ ૩૫ વર્ષ સુધી એક આદર્શ નાગરિક તરીકે સેવા આપી, શું તેને માત્ર ટેકનિકલ કારણોસર ફરીથી તે જ જોખમો વચ્ચે પાછી મોકલવી યોગ્ય છે?" — મીનુ બત્રાના સમર્થકો.