News of Monday, 1st July 2024
થાળીમાંથી ઘટી રહ્યું છે અનાજ : ફળ - ડ્રાયફ્રુટ પાછળ વધુ ખર્ચ
લોકોની ખાવા-પીવાની રીતમાં ધરખમ ફેરફાર થઇ ગયો : ખાંડ - તેલ - મીઠુંનું પ્રમાણ ઘટયું પરંપરાગત ટેવ બદલાઇ : લોકો સ્વાસ્થ્યને લઇને વધુ જાગૃત : પૌષ્ટીક - રેડી ટુ ફૂડને વધુ મહત્વ

નવી દિલ્હી તા. ૧ : લોકોની ખાવાની આદતો બદલાઈ રહી છે. પરંપરાગત ખોરાકની આદતો બદલાતી જણાય છે. આ જ કારણ છે કે લોકોની પ્લેટમાંથી અનાજ ઘટી રહ્યું છે અને તેની જગ્યાએ પ્રોસેસ્ડ ફૂડ, ફળો અને બદામનો વપરાશ વધી રહ્યો છે. આ સાથે લોકો સ્વાસ્થ્યને લઈને ચિંતિત છે, જેના કારણે થાળીમાંથી ખાંડ, મીઠું અને તેલ પણ ઘટી રહ્યું છે.
નેશનલ સેમ્પલ સર્વે ડેટાનું વિશ્લેષણ દર્શાવે છે કે લોકો પરંપરાગત ખોરાક કરતાં વધુ પૌષ્ટિક અને ખાવા માટે તૈયાર ખોરાકને વધુ પ્રાધાન્ય આપી રહ્યા છે. રિપોર્ટ અનુસાર છેલ્લા બે દાયકામાં માથાદીઠ અનાજના માસિક વપરાશમાં ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ત્રણ કિલો અને શહેરી વિસ્તારોમાં બે કિલોનો ઘટાડો થયો છે. વર્ષ ૧૯૯૯-૨૦૦૦ની સરખામણીમાં વર્ષ ૨૦૨૨-૨૩માં ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં અનાજના વપરાશમાં ૨૫ ટકા અને શહેરી વિસ્તારોમાં ૨૦ ટકાનો ઘટાડો થયો છે.
શહેરી અને ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં વધતા ખર્ચને કારણે લોકો અનાજને બદલે અન્ય ખાદ્યપદાર્થો પસંદ કરી રહ્યા છે. આમાં ઈંડા, માછલી, માંસ, ફળો અને પ્રોસેસ્ડ ફૂડનો વપરાશ વધ્યો છે. રિપોર્ટ અનુસાર, ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ફળો અને બદામ પરનો ખર્ચ ૧.૭૨ ટકાથી વધીને ૩.૭૩ ટકા, પ્રોસેસ્ડ ફૂડ પર૪.૯૧ ટકાથી વધીને ૯.૬૨ ટકા અને ઈંડા, માછલી અને માંસ પરનો ખર્ચ ૩.૩૨ ટકાથી વધીને ૪.૯૧ ટકા થયો છે. . તે જ સમયે, શહેરી વિસ્તારોમાં પ્રોસેસ્ડ ફૂડ પરનો ખર્ચ ૬.૩૫ ટકાથી વધીને ૧૦.૬૪ ટકા, ફળો અને બદામ પર ૨.૪૨ ટકાથી વધીને ૩.૮૧ ટકા, ઈંડા, માછલી અને માંસ પરનો ખર્ચ ૩.૧૩થી વધીને ૩.૫૭ ટકા થયો છે.
અનાજ પર ખર્ચમાં મોટો ઘટાડો
રિપોર્ટ અનુસાર, ૨૦૨૨-૨૩માં અનાજ પર માથાદીઠ માસિક ખર્ચ ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં માત્ર ૧૮૫ રૂપિયા અને શહેરોમાં ૨૩૫ રૂપિયા છે, જે વર્તમાન કુલ ખર્ચના અનુક્રમે ૪.૯૧ અને ૩.૬૪ ટકા છે. જયારે ૧૯૯૯-૨૦૦૦ના આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો તે સમયે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ગ્રાહકોનો ખર્ચ ૨૨.૧૬ ટકા અને શહેરી વિસ્તારોમાં ૧૨.૩૫ ટકા અનાજ પર હતો. તેવી જ રીતે, ૨૦૨૨-૨૩ દરમિયાન, માથાદીઠ માસિક ઉપભોક્તા ખર્ચ ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ૨૦૦૮ રૂપિયા અને શહેરી વિસ્તારોમાં ૩૫૧૦ રૂપિયા નોંધવામાં આવ્યો છે. જયારે ૧૯૯૯-૨૦૦૦માં તે અનુક્રમે રૂ. ૯૭૮ અને રૂ. ૧૮૨૩ હતો.
રસપ્રદ વાત એ છે કે ગ્રામીણ અને શહેરી વિસ્તારોમાં દૂધ, કઠોળ અને શાકભાજી પર થતા ખર્ચમાં ઘટાડો થયો છે. કારણ સ્પષ્ટ નથી પરંતુ એવું લાગે છે કે તેમની કિંમતોમાં વધારો એક મુખ્ય કારણ હોઈ શકે છે. એક સારી વાત એ છે કે ગ્રામીણ અને શહેરી વિસ્તારોમાં ખાંડ અને મીઠા પરનો ખર્ચ ઘટી રહ્યો છે. ડાયાબિટીસ અને હાયપરટેન્શનની વધતી જતી ઘટનાઓને ધ્યાનમાં રાખીને આ મહત્વપૂર્ણ છે.
ગામડાઓમાં ખાંડ અને મીઠા પરનો ખર્ચ ૨.૬૦ ટકાથી ઘટીને ૦.૯૩ ટકા થયો છે. જયારે શહેરી વિસ્તારોમાં તે ૧.૮૦ થી ઘટીને ૦.૬૦ થયો છે. એ જ રીતે તેલનો વપરાશ પણ ઘટતો જોવા મળી રહ્યો છે. તેલ એટલે કે ચરબી કોલેસ્ટ્રોલ વધારવાનું મુખ્ય કારણ માનવામાં આવે છે. શહેરી વિસ્તારોમાં ખાદ્યતેલ પરનો ખર્ચ ૩.૧૪ થી ઘટીને ૨.૩૭ ટકા થયો છે. જયારે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં તે ૩.૭૪ થી વધીને ૩.૫૯ ટકા થયો છે.
(1:12 PM IST)









છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
