નવી દિલ્હી :  કેન્દ્ર સરકાર અને વિપક્ષી ગઠબંધન વચ્ચે ફરી એકવાર રસપ્રદ મુકાબલો જોવા મળશે. વાસ્તવમાં 24 સંસદીય સ્થાયી સમિતિઓની રચના કરવાની કવાયત શરૂ થઈ ગઈ છે. બીજી તરફ વિરોધ પક્ષોએ પણ રાજકીય હલચલ વધારી દીધી છે. આ વખતે વિપક્ષ પોતાનું ધ્યાન વિદેશી નાણા અને સંરક્ષણ સંબંધિત મહત્વની સમિતિઓ પર કેન્દ્રિત કરશે. કોંગ્રેસનું કહેવું છે કે આ વખતે સત્તાધારી પક્ષ પોતાની ઈચ્છા પ્રમાણે કરી શકશે નહીં.

  નવી લોકસભાના સાંસદોના શપથ લીધા બાદ સંસદની તમામ મુખ્ય સ્ટેન્ડિંગ કમિટીઓના પુનઃગઠનની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ ગઈ છે. વિપક્ષી ભારત ગઠબંધનને 18મી લોકસભામાં સંસદીય સ્થાયી સમિતિઓમાં સંખ્યામાં વધારો થવાથી ફાયદો થશે. સંસદીય પરંપરા મુજબ, સૌથી મહત્વપૂર્ણ પબ્લિક એકાઉન્ટ્સ કમિટી (PAC) ની અધ્યક્ષતા મુખ્ય વિપક્ષી પાર્ટી કોંગ્રેસને આપવામાં આવે તે નિશ્ચિત છે.

  આ વખતે વિપક્ષી દળોની વ્યૂહરચના વિદેશ, સંરક્ષણ અને નાણાં મંત્રાલય સાથે સંબંધિત મહત્વપૂર્ણ સંસદીય સ્થાયી સમિતિઓની કમાન સંભાળવાની છે. ગત લોકસભામાં સત્તાધારી ભાજપે આ ત્રણેય સમિતિના અધ્યક્ષપદ પોતાની પાસે રાખ્યા હતા. કોંગ્રેસ ઉપરાંત, સમાજવાદી પાર્ટી, તૃણમૂલ કોંગ્રેસ, ડીએમકે જેવા વિપક્ષી ગઠબંધનમાં સામેલ પક્ષોને પણ આનો ફાયદો થશે અને આ પક્ષોને ઓછામાં ઓછી એક સ્થાયી સમિતિની અધ્યક્ષતા મળવાની ખાતરી છે.

  સંસદીય સ્થાયી સમિતિઓની રચનાની ગતિના સંદર્ભમાં, લોકસભા અધ્યક્ષ ટૂંક સમયમાં વિવિધ સમિતિઓ માટે નામો માંગશે અને તેને ધ્યાનમાં રાખીને, ભારતમાં સામેલ તમામ પક્ષોના નેતાઓ વચ્ચે અનૌપચારિક પરામર્શનો એક રાઉન્ડ શરૂ થયો છે. વિપક્ષી સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે જ્યાં સુધી સમિતિઓમાં વિપક્ષી સભ્યોની ભાગીદારીનો સવાલ છે ત્યાં સુધી પ્રમાણસર ભાગીદારીની ફોર્મ્યુલા છે જેના કારણે તેમાં કોઈ મુશ્કેલી નહીં આવે.

  શાસક પક્ષ અને વિપક્ષ વચ્ચે ટગ ઓફ વોરની શક્યતા માત્ર નાણાં, સંરક્ષણ, વિદેશ અને જાહેર વિભાગોને લગતી સમિતિઓના અધ્યક્ષપદને લઈને છે. ભાજપ સરકારના છેલ્લા બે કાર્યકાળમાં વિપક્ષને નાણા અને વિદેશ મંત્રાલયની સ્થાયી સમિતિઓની અધ્યક્ષતા મળી ન હતી.

  કોંગ્રેસના એક વરિષ્ઠ નેતાએ કહ્યું કે આ બે સમિતિઓની અધ્યક્ષતા મુખ્ય વિપક્ષી પાર્ટીને આપવાની પરંપરા હતી, જે ગત વખતે તૂટી ગઈ હતી અને આ વખતે અમે તેને પુનઃસ્થાપિત કરવાના પક્ષમાં છીએ. તેમના મતે મનમોહન સિંહની યુપીએ સરકારના બંને કાર્યકાળ દરમિયાન વિભાગ સંબંધિત સમિતિની અધ્યક્ષતા વિપક્ષને આપવામાં આવી હતી. તેથી, આ વખતે ગૃહમાં વિપક્ષની સંખ્યાને ધ્યાનમાં લેતા, શાસક પક્ષ અગાઉની લોકસભાની જેમ તેની ઇચ્છા મુજબ કરી શકશે નહીં.

 મંત્રાલયો અને વિભાગોને લગતી સંસદની 24 સ્થાયી સમિતિઓ છે, જેમાંથી 16 લોકસભાની અને આઠ રાજ્યોની છે. સંખ્યાત્મક સંખ્યાના આધારે સત્તાધારી પક્ષને 14 સમિતિઓની કમાન મળે તેવી શક્યતા છે જ્યારે વિપક્ષને 10 સમિતિઓની કમાન મળવાની શક્યતા છે. નાણાં, વિદેશ અને સંરક્ષણની સાથે, પીએસી લોકસભાની છે જેમાં 15 સાંસદો આ ગૃહમાંથી છે અને સાત સાંસદો રાજ્યસભાના છે.