નવી દિલ્હી : મનુસ્મૃતિ પર મહિલાઓના અધિકારો અને જાતિને લઈને ઘણી ચર્ચાઓ અને વિવાદો થયા છે. આ વખતે દિલ્હી યુનિવર્સિટીના એલએલબી વિદ્યાર્થીઓને મનુસ્મૃતિ (મનુના કાયદા) ભણાવવાને લઈને વિવાદ શરૂ થયો છે. શુક્રવારે એકેડેમિક કાઉન્સિલની બેઠકમાં દરખાસ્ત પર ચર્ચા કરવામાં આવશે, આ પગલાની શિક્ષકોના એક વર્ગ દ્વારા ટીકા કરવામાં આવી છે.

   હકીકતમાં, DUની લો ફેકલ્ટીએ તેના પ્રથમ અને ત્રીજા વર્ષના વિદ્યાર્થીઓને 'મનુસ્મૃતિ' શીખવવા માટે અભ્યાસક્રમમાં સુધારો કરવા માટે દિલ્હી યુનિવર્સિટી (DU)ની અંતિમ નિર્ણય લેતી સંસ્થા પાસેથી મંજૂરી માંગી છે. એલએલબીના વિદ્યાર્થીઓ પ્રથમ અને છઠ્ઠા સેમેસ્ટરમાં ન્યાયશાસ્ત્રના પેપરના અભ્યાસક્રમમાં ફેરફાર કરી શકે છે. સુધારાઓ મુજબ, મનુસ્મૃતિ પરના બે પાઠો – જીએન ઝાના મનુભાસ્ય સાથે મેધાતિથિના મનુભાસ્ય અને ટી કૃષ્ણસ્વામી ઐયરની મનુસ્મૃતિ પરની ભાષ્ય – સ્મૃતિચંદ્રિકા – વિદ્યાર્થીઓ માટે રજૂ કરવાની દરખાસ્ત છે.

 બેઠકમાં આપવામાં આવેલા સૂચન મુજબ, 24 જૂનના રોજ ફેકલ્ટી ડીન અંજુ વલી ટીકુની અધ્યક્ષતામાં મળેલી ફેકલ્ટીની અભ્યાસક્રમ સમિતિની બેઠકમાં સુધારા સૂચવવાના નિર્ણયને સર્વાનુમતે મંજૂર કરવામાં આવ્યો હતો

    આ પગલા સામે વાંધો ઉઠાવતા, ડાબેરી સમર્થિત સોશિયલ ડેમોક્રેટિક ટીચર્સ ફ્રન્ટ (SDTF) એ DUના વાઇસ ચાન્સેલર યોગેશ સિંઘને પત્ર લખીને જણાવ્યું છે કે હસ્તપ્રત મહિલાઓ અને હાંસિયામાં ધકેલાઈ ગયેલા સમુદાયોના અધિકારો પ્રત્યે "પ્રગતિશીલ" અભિગમનો પ્રચાર કરે છે અને તે "પ્રગતિશીલ" નથી. તે શિક્ષણ પ્રણાલી વિરુદ્ધ છે

. DUના વાઇસ ચાન્સેલરને લખેલા પત્રમાં, SDTFના જનરલ સેક્રેટરી એસએસ બરવાલ અને પ્રમુખ એસકે સાગરે જણાવ્યું હતું કે વિદ્યાર્થીઓને મનુસ્મૃતિ વાંચવાની ભલામણ કરવી એ ખૂબ જ વાંધાજનક છે કારણ કે આ લખાણ ભારતમાં મહિલાઓ અને હાંસિયામાં ધકેલાઈ ગયેલા સમુદાયોની પ્રગતિ અને શિક્ષણની વિરુદ્ધ છે.

 પત્રમાં લખવામાં આવ્યું છે કે, "મનુસ્મૃતિના ઘણા વિભાગોમાં મહિલા શિક્ષણ અને સમાન અધિકારોનો વિરોધ કરવામાં આવે છે. મનુસ્મૃતિના કોઈપણ વિભાગ અથવા ભાગનો સમાવેશ આપણા બંધારણની મૂળભૂત રચના અને ભારતીય બંધારણના સિદ્ધાંતોની વિરુદ્ધ છે." SDTFએ માંગ કરી હતી કે આ પ્રસ્તાવને તાત્કાલિક પાછો ખેંચી લેવામાં આવે અને 12 જુલાઈએ યોજાનારી એકેડેમિક કાઉન્સિલની બેઠકમાં તેને મંજૂરી આપવામાં ન આવે.

વધુમાં, પત્રમાં વાઈસ ચાન્સેલરને વિનંતી કરવામાં આવી છે કે તેઓ લો ફેકલ્ટી અને સંબંધિત સ્ટાફ સભ્યોને હાલના અભ્યાસક્રમના આધારે ન્યાયશાસ્ત્રના પેપરને શીખવવાનું ચાલુ રાખવા માટે આદેશ આપે.

  મનુસ્મૃતિ, જેને માનવ ધર્મશાસ્ત્ર અથવા મનુ સંહિતા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે હિંદુ ધર્મના સૌથી મહત્વપૂર્ણ ગ્રંથોમાંનું એક છે. તે સંસ્કૃત ભાષામાં લખાયેલ છે અને તેમાં ધર્મ, નીતિ, કાયદો અને સામાજિક વ્યવસ્થાને લગતા વિષયો પર વિગતવાર માહિતી છે. મનુસ્મૃતિ ભગવાન મનુ દ્વારા લખવામાં આવી હોવાનું માનવામાં આવે છે, જેને હિંદુ ધર્મમાં માનવજાતનો પ્રથમ પુરુષ અને ભગવાન વિષ્ણુનો અવતાર માનવામાં આવે છે

  આ પુસ્તકમાં કુલ 12 અધ્યાય અને 2684 શ્લોક છે. જો કે, કેટલાક સંસ્કરણોમાં છંદોની સંખ્યા 2964 હોવાનું કહેવાય છે. હિન્દુ ધર્મ અને ભારતીય સંસ્કૃતિ પર મનુસ્મૃતિનો ઊંડો પ્રભાવ છે. તે સદીઓથી હિંદુ કાયદાનો આધાર રહ્યો છે અને આજે પણ હિંદુ ધર્મમાં તેનું મહત્વ છે. જો કે, મનુસ્મૃતિમાં કેટલાક વિવાદાસ્પદ વિષયો પણ છે, જેમ કે જાતિ વ્યવસ્થા અને મહિલાઓની સ્થિતિ. આ વિષયો પર ચર્ચાઓ થઈ છે