તા. ૧૧ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૨ બુધવાર
સવા લાખ સુધીની કમાણી ટેક્ષ ફ્રી છતાં કેપિટલ ગેન્સ ટેક્ષને લઇને હોબાળો કેમ મચી ગયો ?
પાંચ મુદ્દામાં સમજો સમગ્ર બાબત
નવી દિલ્હી, તા.૨૪: મોદી ૩.૦નું પ્રથમ બજેટ રજૂ કરવામાં આવ્યું છે. મંગળવારે, નાણાં પ્રધાન નિર્મલા સીતારમણે તેમના બજેટ ભાષણમાં ઘણી મોટી જાહેરાતો કરી હતી, જેમાં કરદાતાઓ અને શેરબજારમાં રોકાણ કરનારાઓ સાથે સંબંધિત જાહેરાતો સામેલ હતી. તેની અસર બજાર પર પણ જોવા મળી હતી. જ્યારે બજેટમાં કેપિટલ ગેઇન્સ ટેક્સમાં વધારો કરવાની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી, ત્યારે પહેલેથી જ સુસ્ત શેરબજારનો મૂડ બગડ્યો હતો અને સેન્સેક્સ ૧૨૦૦ પોઇન્ટ લપસી ગયો હતો, જ્યારે નિફ્ટી ૫૦૦ પોઇન્ટ લપસી ગયો હતો. પરંતુ ધ્યાનથી જોઈએ તો તેના ફાયદાની સાથે ગેરફાયદા પણ છે. ચાલો સમજીએ કે કેવી રીતે પાંચ મુદ્દામાં...
૧- બજેટમાં કયા ફેરફારો કરવામાં આવ્યા?
સૌથી પહેલા આપણે વાત કરીએ કે નાણામંત્રી સીતારમણે બજેટ ૨૦૨૪માં કેપિટલ ગેઈન્સ ટેક્સમાં શું ફેરફારો કર્યા છે? વાસ્તવમાં, લોંગ ટર્મ કેપિટલ ગેઇન (LTCG) ટેક્સ વધારવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે. નાણામંત્રીએ અમુક મિલકતો પર લોંગ ટર્મ કેપિટલ ગેઈન ટેક્સ પણ ૧૦ ટકાથી વધારીને ૧૨.૫ ટકા કર્યો છે. તે જ સમયે, કેટલીક સંપત્તિઓ પર શોર્ટ ટર્મ કેપિટલ ગેઇન ટેક્સ પણ ૧૫ થી વધારીને ૨૦ ટકા કરવામાં આવ્યો છે. શોર્ટ ટર્મ કેપિટલ ગેઈન ટેક્સમાં ૫ ટકા જ્યારે લોંગ ટર્મ કેપિટલ ગેઈન ટેક્સમાં ૨.૫ ટકાનો વધારો કરવામાં આવ્યો છે.
૨- શેરબજારમાંથી કમાણી પર વધુ શેર ચૂકવવો પડશે
સરકારના કેપિટલ ગેઈન ટેક્સમાં વધારો કરવાના નિર્ણયને શેરબજારના રોકાણકારો માટે મોટો ફટકો માનવામાં આવી રહ્યો છે, કારણ કે હવે રોકાણકારોએ શેરબજારના રોકાણથી થતી આવકમાં વધુ હિસ્સો ચૂકવવો પડશે. આ રીતે સમજાય છે કે જો તમે સ્ટોક ખરીદો છો, તો તમને નફો અથવા નુકસાન થઈ શકે છે. જો તમે નફો કરો છો, તો સરકાર તેના પર જે ટેક્સ લે છે તેને કેપિટલ ગેન્સ ટેક્સ કહેવાય છે.
ત્યાં બે કૌંસ છે, પહેલું છે લોંગ ટર્મ કેપિટલ ગેઈન્સ ટેક્સ (LTCG) અને શોર્ટ ટર્મ કેપિટલ ગેઈન્સ ટેક્સ (LTCG). આને સરળ શબ્દોમાં સમજવા માટે, જો તમે શેરમાં રોકાણ કર્યા પછી તેને ૧ વર્ષની અંદર વેચો છો, તો તમારી પાસેથી LTCG લેવામાં આવશે અને જો તમે ૧ વર્ષ પછી વેચો છો, તો આવક પર LTCG વસૂલવામાં આવશે. અત્યાર સુધી લાંબા ગાળાના નફા પર ૧૦ ટકાના દરે ટેક્સ ચૂકવવો પડતો હતો જે હવે ૧૨.૫ ટકા થઈ ગયો છે.
૩- આ કારણોસર શેરબજારમાં ઘટાડો થયો
રોકાણકારોની નારાજગીની અસર આ જાહેરાત પછી નકારાત્મક -તિસાદના સ્વરૂપમાં તરત જ દેખાઈ હતી. સરકારના આ નિર્ણયને કારણે શેરબજારમાં રોકાણકારો પર બોજ વધવાને કારણે બજેટના દિવસે શેરબજારનો મૂડ અચાનક બગડી ગયો હતો અને સેન્સેક્સ-નિફ્ટીમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. બજેટ બાદ બુધવારે પણ શેરબજારમાં તેની અસર જોવા મળી રહી છે અને સવારથી જ સેન્સેક્સ અને નિફ્ટી ઝબકતા જોવા મળી રહ્યા છે. સેન્સેક્સ ૧૦૦ પોઈન્ટ નીચે ટ્રેડ કરી રહ્યો છે, જ્યારે નિફ્ટી ૩૦ પોઈન્ટ નીચે ટ્રેડ કરી રહ્યો છે.
૪- નાના રોકાણકારોને ફાયદો થયો
એક તરફ કેપિટલ ગેઈન ટેક્સમાં વધારો થવાથી શેરબજારમાં મોટું રોકાણ કરનારાઓને ફટકો પડ્યો છે, તો બીજી તરફ નાણામંત્રીની આને લગતી વધુ એક જાહેરાતથી નાના રોકાણકારોમાં ફફડાટ ફેલાયો છે. ખરેખર, બજેટમાં સરકારે કેપિટલ ગેઇન્સ ટેક્સની મુક્તિની મર્યાદા વધારી દીધી છે. પહેલા તમારે ૧ લાખ રૂપિયા સુધીના નફા પર કોઈ ટેક્સ ચૂકવવો પડતો ન હતો, પરંતુ હવે તેમાં વધારાના ૨૫,૦૦૦ રૂપિયાનો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. એટલે કે તેને વધારીને ૧.૨૫ લાખ રૂપિયા કરી દેવામાં આવ્યો છે અને આટલો નફો હવે ટેક્સ ફ્રી રહેશે. આ ફેરફાર શોર્ટ ટર્મ કેપિટલ ગેઈન અને લોંગ ટર્મ કેપિટલ ગેઈન બંને પર લાગુ થશે. જોકે, આ ફેરફારથી ખાસ કરીને નાના રોકાણકારોને ફાયદો થશે.
જ્યારે કેપિટલ ગેઈન ટેક્સમાં વધારાની અસર શેરબજારમાં ઘટાડાના રૂપમાં જોવા મળી હતી, જ્યારે ૨૫,૦૦૦ રૂપિયાની વધારાની મુક્તિની જાહેરાતની અસર મંગળવારે જ તીવ્ર ઘટાડામાંથી ઝડપી રિકવરીના સ્વરૂપમાં જોવા મળી હતી. . આવી સ્થિતિમાં તે માર્કેટ બૂસ્ટર તરીકે ઉભરી શકે છે.
૫- આંચકા સાથે રાહત પણ મળી
જોકે, કેપિટલ ગેઈન ટેક્સમાં આ વધારાથી શેરબજારમાં રોકાણ કરનારાઓ પર ચોક્કસપણે બોજ વધ્યો છે. પરંતુ બીજી બાજુ, તમારે એ પણ સમજવું જોઈએ કે લોંગ ટર્મ કેપિટલ ગેઈન્સ ટેક્સ માટેની મુક્તિ મર્યાદામાં વધારો થવાથી, તમે સંભવિત રીતે કેપિટલ ગેઈન ટેક્સ પર નાણાં બચાવી શકો છો, તેમ છતાં LTCG ટેક્સનો દર થોડો વધીને ૧૨.૫% થશે ( ૧૦% થી) થઈ ગયું છે.
(4:01 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
