<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Monday, 29th July 2024

હેં... ધરતી પરના સ્‍વર્ગ કાશ્‍મીરમાં રેકોર્ડબ્રેક ગરમી

યે હો ક્‍યા રહાં હૈ.... જ્‍યાં બરફ હી બરફ હોય ત્‍યાં કાળઝાળ ગરમી : ૨૫ વર્ષનો રેકોર્ડ તૂટયો : શાળા - કોલેજો બંધ રાખવાના આદેશો : પ્રચંડ ગરમીથી લોકો શેકાઇ રહ્યા છે : ગઇકાલે ૩૬.૨ ડીગ્રી તાપમાન નોંધાયુ : વરસાદ - ઠંડક માટે લોકો પ્રાર્થના કરી રહ્યા છે

નવી દિલ્‍હી તા. ૨૯ : દેશના જન્નત ગણાતા કાશ્‍મીર ને કોની નજર લાગી છે ?એક તરફ દેશભરના અન્‍ય રાજયોમાં ચોમાસુ ચરમસીમાએ છે. ચારે બાજુ ભારે વરસાદ પડી રહ્યો છે.ત્‍યારે કાશ્‍મીરમાં ગરમીનું મોજું ચાલી રહ્યું છે. તે પણ  જેવું તેવું નહીં ગરમીએ જુલાઈ મહિનાનો ૨૫ વર્ષનો રેકોર્ડ તોડી નાખ્‍યો છે. વાસ્‍તવમાં, કાશ્‍મીર ભારે ગરમીની ઝપેટમાં છે અને ખીણમાં ઘણી જગ્‍યાએ, ૨૫ વર્ષમાં જુલાઈમાં સૌથી વધુ તાપમાન રવિવારે નોંધાયું હતું. હવે સવાલ એ છે કે શું આપણે કુદરત સાથે એટલો બધો ખેલ ખેલ્‍યો છે કે કાશ્‍મીર જુલાઈમાં આટલી આકરી ગરમી અનુભવી રહ્યું છે?

આકરી ગરમીને કારણે સ્‍થિતિ એટલી ખરાબ છે કે બાળકોને તેની અસર ન થાય તે માટે શાળાઓ બંધ રાખવાનો આદેશ જારી કરવામાં આવ્‍યો છે. કાશ્‍મીર શાળા વિભાગે ભારે ગરમીને કારણે ૨૦ થી ૩૦ જુલાઈ સુધી શાળાઓ બંધ રાખવાનો આદેશ આપ્‍યો છે. હવામાન વિભાગના જણાવ્‍યા અનુસાર, રવિવારે શ્રીનગર શહેરમાં મહત્તમ તાપમાન ૩૬.૨ ડિગ્રી સેલ્‍સિયસ નોંધાયું હતું. ૯ જુલાઈ, ૧૯૯૯ પછીનો સૌથી ગરમ દિવસ હતો, જયારે તાપમાનનો પારો ૩૭ ડિગ્રી સેલ્‍સિયસ પર પહોંચ્‍યો હતો.

શ્રીનગરમાં જુલાઈનો સૌથી ગરમ દિવસ ૧૦ જુલાઈ ૧૯૪૬ના રોજ નોંધાયો હતો, જયારે તાપમાનનો પારો ૩૮.૩ ડિગ્રી સેલ્‍સિયસ પર પહોંચ્‍યો હતો. દક્ષિણ કાશ્‍મીરના કાઝીગુંડ અને કોકરનાગ શહેરમાં પણ રવિવારે જુલાઈનો સૌથી ગરમ દિવસ નોંધાયો હતો. કાઝીગુંડમાં ૩૫.૬ ડિગ્રી સેલ્‍સિયસનું મહત્તમ તાપમાન નોંધાયું હતું, જે ૧૧ જુલાઈ, ૧૯૮૮ના રોજ નોંધાયેલા અગાઉના સૌથી વધુ ૩૪.૫ ડિગ્રી સેલ્‍સિયસ કરતાં વધુ હતું.

કોકરનાગમાં પારો ૩૪.૧ ડિગ્રી સેલ્‍સિયસ પર પહોંચ્‍યો હતો, જયારે આ વર્ષે ૩ જુલાઈએ ૩૩.૩ ડિગ્રી સેલ્‍સિયસ નોંધાયું હતું. દક્ષિણ કાશ્‍મીરના આ શહેરમાં તાપમાનનો પારો માત્ર એક જ વાર ૮ જુલાઈ ૧૯૯૩ના રોજ ૩૩ ડિગ્રીએ પહોંચ્‍યો હતો. હવામાન વિભાગે આગામી ૨૪ કલાકમાં કાશ્‍મીર ઘાટીમાં વિવિધ સ્‍થળોએ વરસાદની આગાહી કરી છે, જેના કારણે તાપમાનમાં ઘટાડો થવાની આશંકા છે.

ગયાં બે અઠવાડિયાંથી જમ્‍મુ અને કાશ્‍મીર ખીણ પ્રદેશમાં હીટવેવની પરિસ્‍થિતિ છે અને ગઈ કાલે શ્રીનગરમાં તાપમાન ૩૬.૨ ડિગ્રી સેલ્‍સિયસ નોંધાયું હતું. આ અત્‍યાર સુધી નોંધાયેલા ઉચ્‍ચ તાપમાનમાં ચોથા ક્રમાંકનું તાપમાન હતું. હવામાન ખાતાના અધિકારીઓએ જણાવ્‍યું હતું કે ખીણ પ્રદેશમાં ભારે ગરમી પડી રહી છે અને લોકોને બપોરે કામ સિવાય ઘરની બહાર નહીં નીકળવાની તાકીદ કરવામાં આવી છે. લોકોને પાણી પીવા અને હાઇડ્રેટેડ રહેવા જણાવવામાં આવ્‍યું છે. કાશ્‍મીરમાં શહેરો અને ગામડાંમાં પણ પીવાના પાણીની સમસ્‍યા સર્જાઈ છે. નદીઓ, ઝરણાં, જળાશયો અને કૂવામાં પાણીની સપાટી ૫૦ ટકા જેટલી ઘટી ગઈ છે.

ચરાર-એ-શરીફ ખાતે શેખ-ઉલ-આલમ શેખ નૂરુદ્દીન નૂરાની (ર.અ.)ની દરગાહના પ્રાંગણમાં હજારો શ્રદ્ધાળુઓએ વરસાદ માટે પ્રાર્થના કરી હતી કારણ કે કાશ્‍મીરમાં ભારે ગરમીની લહેરથી પાકની ઉપજને ખરાબ અસર થઈ છે અને પાણીના સ્ત્રોતો પણ સુકાઈ ગયા છે. સમગ્ર ખીણમાં.

દરગાહ પર પહોંચવા માટે, કાશ્‍મીરી પુરૂષો,સ્ત્રીઓ અને બાળકોએ ૧૪મી સદીના આદરણીય સૂફી સંત, શેખ-ઉલ-આલમ (રએ)ની સમાધિ પર ભેગા થવાની વર્ષો જૂની પરંપરાને જીવંત કરી, જેને નંદ રેશી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છેવહેલી બપોરથી લોકો મંદિરમાં ઉમટી પડ્‍યા હતા અને વરસાદ માટે વિશેષ પ્રાર્થનામાં ભાગ લીધો હતો. ઉપાસકોએ ગરમ હવામાનનો સામનો કર્યો અને ધૂર (બપોર)ની નમાજ માટે ચારર-એ-શરીફમાં આવેલી ભવ્‍ય મસ્‍જિદ (ખાનકાહ) ખાતે ભેગા થવા માટે પગપાળા ઘણા કિલોમીટરનો પ્રવાસ કર્યો. આજુબાજુના ગામડાઓ અને ચાદૂરા શહેરના લોકોનો સમાવેશ કરતા મંડળોએ પાછળથી મસ્‍જિદની બાજુમાં આવેલા મંદિરમાં પ્રાર્થના કરી.

ધૂરની નમાઝ પછી, વરસાદ માટે પ્રાર્થના કરવા માટે નગરના ટેકરી પર આવેલા નાફેલ તાઈંગ ખાતે સલાટ અલ-ઈસ્‍તિસકાની વિશેષ પ્રાર્થનાઓ યોજાઈ હતી. અન્‍ય સ્‍થળોએથી શ્રદ્ધાળુઓ મોટી સંખ્‍યામાં સ્‍થાનિક રહેવાસીઓ દ્વારા સલાટ અલ-ઇસ્‍તિસ્‍કાની નમાજ માટે જોડાયા હતા. બાદમાં ભક્‍તો ટેકરીઓથી શેખ-ઉલ-આલમ (ર.અ.)ના દરગાહ સુધી ઘણા કિલોમીટર ચાલતા જોવા મળ્‍યા હતા જયાં મોડી બપોર સુધી વરસાદની પ્રાર્થના ચાલુ રહી હતી.

મંદિર પર, પરંપરાગત પોશાકમાં સજ્જ કેટલાક ભક્‍તોએ ધમ્‍બાલી નૃત્‍ય રજૂ કર્યું, એક કાશ્‍મીરી નૃત્‍ય સ્‍વરૂપ જે લગભગ લુપ્ત થઈ ગયું છે. આમ કરવાથી, તેઓએ કાશ્‍મીરની લોક પરંપરા અને કઠોર હવામાનની સ્‍થિતિમાં કાશ્‍મીરના વિવિધ ભાગોમાંથી મંદિર સુધી પગપાળા કૂચ કરતા લોકોની ભૂતકાળની પ્રથાને જીવંત કરી.

સ્‍થાનિક રહેવાસી ઇનાયત ગુલે જણાવ્‍યું હતું કે, ‘શેખ-ઉલ-આલમ (રએ)નું મંદિર આધ્‍યાત્‍મિકતાનું કેન્‍દ્ર રહ્યું છે અને જરૂરિયાત સમયે લોકો આશીર્વાદ અને તેમની જરૂરિયાતોની પરિપૂર્ણતા માટે આદરણીય સંત તરફ વળે છે.'

ભક્‍તોએ શુષ્‍ક હવામાનની સ્‍થિતિની અસર વિશે તેમની ચિંતા વ્‍યક્‍ત કરી હતી અને તેમાંના ઘણાએ કહ્યું હતું કે હીટવેવને કારણે સિંચાઈની સવલતો ઘટી ગઈ છે જેણે માત્ર પાકની ઉપજને અસર કરી નથી પરંતુ ફળોની ખેતી પર ભારે આધાર રાખતા ખેડૂતોની આજીવિકાને પણ જોખમમાં મૂક્‍યું છે.

દિવસ દરમિયાન પારો ૩૬-૩૭ ડિગ્રી સેલ્‍સિયસ સુધી પહોંચતા કાશ્‍મીરમાં અસામાન્‍ય રીતે ઊંચા તાપમાનનો અનુભવ થઈ રહ્યો છે. નવા તાપમાનના સ્‍તરે જુલાઇ મહિનાના ભૂતકાળના રેકોર્ડ તોડી નાખ્‍યા છે અને અસામાન્‍ય શુષ્‍ક હવામાનને કારણે પાણીના સ્ત્રોતો અને ખેત પેદાશોના સ્‍તર પર સંભવિત અસર અંગે ચિંતા વધી છે. કાશ્‍મીરના આરોગ્‍યપ્રદ ઉનાળાના વાતાવરણને બદલે, સ્‍થાનિક રહેવાસીઓ ગરમીના મોજાની સ્‍થિતિનો અનુભવ કરી રહ્યા છે અને વૃદ્ધ લોકો ઘરની અંદર રહેવાનું પસંદ કરે છે.

ચારાર-એ-શરીફ ખાતે ૪૦૦૦-૫૦૦૦ ની વચ્‍ચેના ભક્‍તો પ્રાર્થનામાં તેમની હથેળી જોડાતા જોવા મળ્‍યા હતા જયારે કેટલાકની આંખો આંસુઓથી છલકાઈ હતી.

શેખ-ઉલ-આલમ ફલાહ બેહબૂદ સમિતિના અધ્‍યક્ષ મીર નિયાઝ અહમદે જણાવ્‍યું હતું કે ચારાર-એ-શરીફ દરગાહ પર એકઠા થયેલા હજારો શ્રદ્ધાળુઓ માટે પાણીની વિશેષ વ્‍યવસ્‍થા કરવામાં આવી હતી. તેમણે કહ્યું કે, ‘મેળામાં લોકોએ વરસાદ માટે વિશેષ પ્રાર્થના અને પરંપરાગત સમારંભોમાં ભાગ લેતા જોયા. આ અનોખું હતું, વાતાવરણ ગહન ભક્‍તિનું હતું.'

(11:33 AM IST)