<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Monday, 29th July 2024

‘હીરા'ની ચમક ફિક્કી પડી : ૨ વર્ષમાં ૪ ગણા ભાવ ઘટયા

લેબ ડાયમંડ ઉપરાંત નેચરલ ડાયમંડના ભાવ પણ ઘટી ગયા : ચીને મોઢુ ફેરવી લેતા હીરાબજારની પથારી ફરી : ડિમાન્‍ડમાં ઘટાડો : નિકાસ પણ ઘટી : હીરાના વેપારીઓ ઉપર મુશ્‍કેલીના પહાડ

નવી દિલ્‍હી, તા.૨૯: ‘ડાયમંડ ઇઝ ફોર એવર' આ પંક્‍તિ તમે ઘણી વાર વાંચી અને સાંભળી હશે. હીરાની ચમક વિશે લોકગીતો વાંચવામાં આવે છે, તેને કિંમતી માનવામાં આવે છે, પરંતુ છેલ્લા બે વર્ષમાં હીરા તેની ચમક ગુમાવી રહ્યો છે. હીરાના ભાવમાં સતત ઘટાડાથી આપણને આશ્‍ચર્ય થાય છે કે શું હીરા તેની ચમક ગુમાવી રહ્યા છે? શું લોકો હીરાથી મોહભંગ થવા લાગ્‍યા છે? વાસ્‍તવમાં છેલ્લા બે વર્ષથી જે આંકડાઓ સામે આવી રહ્યા છે તે કંઈક આવું જ સૂચવે છે.

ટાઈમ્‍સ ઓફ ઈન્‍ડિયામાં છપાયેલા અહેવાલ મુજબ છેલ્લા બે વર્ષમાં ભારતીય બજારમાં હીરાની કિંમતમાં મોટો ઘટાડો થયો છે. લેબમાં બનાવેલા હીરાની સાથે કુદરતી હીરાના ભાવમાં પણ ઘટાડો જોવા મળ્‍યો છે. લેબમાં બનાવેલા હીરાની કિંમત બે વર્ષમાં ૪ વખત ઘટી છે. જુલાઈ ૨૦૨૨માં લેબ ડાયમંડની કિંમત ૩૦૦ ડોલર એટલે કે લગભગ ૩૫ હજાર રૂપિયા પ્રતિ કેરેટ હતી, જે ઘટીને માત્ર ૭૮ ડોલર એટલે કે જુલાઈ ૨૦૨૪માં લગભગ ૬૫૨૯ રૂપિયા પ્રતિ કેરેટ થઈ ગઈ છે.

તે જ સમયે, કુદરતી હીરાની કિંમતમાં પણ છેલ્લા બે વર્ષમાં ૨૫ થી ૩૦% જેટલો ઘટાડો થયો છે. વધેલી આયાત અને ઘટતી માંગને કારણે દેશમાં હીરાના ભાવનું સંતુલન ખોરવાઈ ગયું છે. છેલ્લા બે વર્ષમાં હીરાની કિંમતમાં સતત ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે. વેપારીઓના મતે ભાવ એટલા ઘટી ગયા છે કે તેમના માટે વેપાર કરવો મુશ્‍કેલ બની ગયો છે. નુકસાન એટલું વધી ગયું છે કે તેઓ ઓર્ડર પૂરા કરવામાં સક્ષમ નથી. તેની અસર હીરા ઉદ્યોગ સાથે સંકળાયેલા લોકો અને કામદારો પર પડવા લાગી છે.

છેલ્લા બે વર્ષ હીરાના વેપારીઓ માટે ખૂબ જ મુશ્‍કેલ રહ્યા છે. ભાવમાં સતત ઘટાડો ચાલુ છે. દરેક વીતતા દિવસની સાથે ભાવ ઘટવાથી વેપાર પર નકારાત્‍મક અસર થવા લાગી છે. સોનાના ભાવમાં સતત વધારો, અમેરિકા સહિતના પશ્‍ચિમી દેશોમાં મંદીનું સંકટ અને હીરા પ્રત્‍યે ચીનની ઉદાસીનતાના કારણે તેની કિંમતમાં મોટો ઘટાડો થયો છે. વિદેશમાંથી હીરાની ઘટતી માંગને કારણે પણ હીરાની માંગ નબળી પડી છે. આંકડા અનુસાર, આ વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં ભારતમાંથી રફ ડાયમંડની આયાત વધી છે. જે બાદ આશા હતી કે હવે તેમાં સુધારો થશે, પરંતુ આ આશા ટૂંક સમયમાં તૂટી ગઈ હતી. નિષ્‍ણાતોના મતે ભારતમાં હવે હીરાનો વધુ પુરવઠો છે. પ્રાકળતિક હીરાની ઘટતી માંગ અને ઘટતી કિંમત અંગે નિષ્‍ણાતો દલીલ કરે છે કે નાના અને સસ્‍તા ગુણવત્તાના ખામીયુક્‍ત હીરા લેબમાં ઉગાડવામાં આવતા હીરાની કઠિન સ્‍પર્ધાનો સામનો કરી રહ્યા છે.

કુદરતી હીરાના મોટા ખરીદદાર એવા ચીનને અચાનક તેમાં રસ ઊડી ગયો. ચીનમાંથી હીરાની ખરીદી હવે ઘટીને માત્ર ૧૦%-૧૫% થઈ ગઈ છે. ચીન પોતે જ આર્થિક પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું છે, તેથી તેણે હીરાની ખરીદીમાં ઘટાડો કર્યો છે અને ચીને પણ આ હીરાઓ પર પોતાનો રસ દાખવવાનું બંધ કરી દીધું છે. કોવિડથી, લોકો ઉપભોક્‍તા લક્‍ઝરી વસ્‍તુઓથી દૂર જતા રહ્યા છે. હીરાની ઘટતી માંગને કારણે ઉદ્યોગો, કામદારો અને તેનાથી સંબંધિત કામદારોની મુશ્‍કેલીઓ વધી રહી છે.

હીરાની ઘટતી માંગની અસર તેની નિકાસ પર પણ જોવા મળી હતી. આ વર્ષે એપ્રિલ-મે દરમિયાન જેમ્‍સ અને જ્‍વેલરીની કુલ નિકાસ ૪,૬૯૧.૬ મિલિયન ડોલર એટલે કે લગભગ રૂ.૩૯,૧૨૩ કરોડ હતી. જે ગયા વર્ષના સમાન સમય કરતાં લગભગ ૫.૯% ઓછું છે. કટ અને પોલિશ્‍ડ હીરાની નિકાસમાં ૧૫.૫%નો ઘટાડો થયો છે. જ્‍યારે પોલિશ્‍ડ લેબ ડાયમંડની નિકાસ એક વર્ષમાં $૪૧.૬ મિલિયનથી ઘટીને $૨૦૪.૨ મિલિયન થઈ છે.

હીરાની માંગમાં ઘટાડાની અસર તેની કિંમત પર દેખાઈ રહી છે. હીરાના ભાવમાં સતત ઘટાડો થઈ રહ્યો છે, જેના કારણે સૌથી વધુ નુકસાન હીરાના વેપારીઓને થઈ રહ્યું છે. તેણે આ હીરાને ઉંચી કિંમતે ખરીદ્યો હતો, પરંતુ હવે તેની કિંમત ઘટી ગઈ છે. વેપારીઓએ તેને ઉંચા ભાવે ખરીદ્યા હતા, જે હવે તેમને ઓછા ભાવે વેચવા પડશે. તેની અસર જ્‍વેલરી ક્ષેત્ર સાથે સંકળાયેલા કામદારો પર પણ જોવા મળી રહી છે.

(3:41 PM IST)