<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Thursday, 8th August 2024

શેખ હસીનાના દેશ છોડવા પાછળ આ યુનિવર્સિટીનો હાથ ? ઈતિહાસ 103 વર્ષ જૂનો :ભારત સાથે શું છે ખાસ કનેક્શન ?

બાંગ્લાદેશમાં રાજકીય ઉથલપાથલ વચ્ચે વડાપ્રધાન શેખ હસીનાને દેશ છોડીને ભાગી જવું પડ્યું, તેની શરૂઆત ઢાકા યુનિવર્સિટીથી થઈ અને અહીંના વિદ્યાર્થીઓએ સૌથી પહેલા આરક્ષણ સામે અવાજ ઉઠાવ્યો

બાંગ્લાદેશમાં બળવો થયો. ત્યાંના વડાપ્રધાન શેખ હસીનાએ રાજીનામું આપીને ભારતમાં આશરો લેવો પડ્યો હતો, પરંતુ શું તમે જાણો છો કે બાંગ્લાદેશમાં શેખ હસીના વિરુદ્ધ જે આંદોલન શરૂ થયું હતું, તે ક્યાંથી શરૂ થયું હતું અને તેની પાછળ કોણ હતું, તો ચાલો તમને જણાવીએ કે બાંગ્લાદેશમાં આરક્ષણ ઢાકા યુનિવર્સિટીથી તેની સામે આંદોલન શરૂ થયું. અહીંના વિદ્યાર્થીઓએ સૌથી પહેલા આંદોલન શરૂ કર્યું. જોકે બાદમાં આ આંદોલને બીજું સ્વરૂપ લીધું હતું. વિદ્યાર્થીઓનું આંદોલન ક્યારે હિંસામાં ફેરવાઈ ગયું તે ખબર જ ન પડી.

     બાંગ્લાદેશની ઢાકા યુનિવર્સિટી આંદોલન માટે જાણીતી છે. અગાઉ પણ અહીં અનેક આંદોલનો થયા છે. આ ઉપરાંત આ આંદોલનોમાંથી ઘણા નેતાઓ પણ બહાર આવ્યા. આ વખતે પણ અહીંથી સરકારી નોકરીઓમાં અનામત વિરુદ્ધ આંદોલન શરૂ થયું હતું. ઢાકા યુનિવર્સિટીના નાહીદ ઇસ્લામ સહિત ઘણા વિદ્યાર્થીઓએ તેની પહેલ કરનારની ભૂમિકા ભજવી અને એવી ચળવળ શરૂ કરી કે વડા પ્રધાન શેખ હસીનાને દેશ છોડીને ભાગવું પડ્યું.

   બાંગ્લાદેશની ઢાકા યુનિવર્સિટીનો ઇતિહાસ ઘણો જૂનો છે. 1912ની વાત છે. જ્યારે બાંગ્લાદેશ પૂર્વ બંગાળનો ભાગ હતો, ત્યારે તે સંયુક્ત ભારતનો પણ એક ભાગ હતો. ઢાકા યુનિવર્સિટીમાં આપવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર, 31 જાન્યુઆરી 1912ના રોજ નવાબ સલીમુલ્લાહ, નવાબ સૈયદ નવાબ અલી ચૌધરી અને શેર-એ-બંગાળ એ.કે. ફઝલુલ હકની આગેવાની હેઠળનું એક પ્રતિનિધિમંડળ ઢાકા (તત્કાલીન ઢાકા)માં વાઇસરોય લોર્ડ હાર્ડિન્જને મળ્યું. દરમિયાન આ વિસ્તારમાં યુનિવર્સિટીની સ્થાપના કરવાની માંગ ઉઠી હતી.

    વેબસાઇટ પર ઉપલબ્ધ માહિતી અનુસાર, 2 ફેબ્રુઆરીએ એક નોટિસ જારી કરવામાં આવી હતી, જેમાં ઢાકામાં યુનિવર્સિટીની સ્થાપના માટે ભલામણને મંજૂરી આપવાનું કહેવામાં આવ્યું હતું. 4 એપ્રિલે, બ્રિટિશ ભારત સરકારે બંગાળ સરકારને યુનિવર્સિટીની રૂપરેખા સબમિટ કરવા કહ્યું. 27 મેના રોજ બંગાળ સરકારે પ્રસ્તાવિત યુનિવર્સિટી અંગે સંપૂર્ણ માહિતી આપી હતી. તેની સંપૂર્ણ યોજના બનાવવા માટે, સર રોબર્ટ નેથેનિયલની અધ્યક્ષતામાં તેર સભ્યોની સમિતિની નિમણૂક કરવામાં આવી હતી, જે નાથન સમિતિ તરીકે ઓળખાય છે.

   વર્ષ 1920 માં, બંગાળની ભારતીય વિધાન પરિષદમાં ઢાકા યુનિવર્સિટી એક્ટ 1920 પસાર કરવામાં આવ્યો હતો. જે બાદ વર્ષ 1921માં આ યુનિવર્સિટીનો પાયો નાખવામાં આવ્યો હતો. ત્યાં સુધી આ યુનિવર્સિટી ભારતમાં હતી કારણ કે તે સમયે બંગાળ ભારતનો ભાગ હતો. પૂર્વ બંગાળમાં મુસ્લિમ બહુમતી વસ્તી હોવા છતાં, બ્રિટિશ સરકારનો હેતુ ત્યાંની બહુમતી વસ્તીને ખુશ કરવાનો હતો, તેથી આ યુનિવર્સિટીને મંજૂરી આપવામાં આવી. લોર્ડ કર્ઝને ઢાકા યુનિવર્સિટી માટે સંમતિ આપી હતી.

  હાલમાં, ઢાકા યુનિવર્સિટીમાં લગભગ 13 ફેકલ્ટી અને 83 વિભાગો કાર્યરત છે. આ સિવાય યુનિવર્સિટીમાં 13 સંસ્થાઓ અને 20 રેસિડેન્શિયલ હોલ પણ છે. યુનિવર્સિટીના વિદ્યાર્થીઓને રહેવા માટે હોસ્ટેલ વગેરેની વ્યવસ્થા છે. યુનિવર્સિટીમાં 56 થી વધુ સંશોધન કેન્દ્રો પણ છે. દર વર્ષે હજારો વિદ્યાર્થીઓ યુનિવર્સિટીમાં પ્રવેશ લે છે. અહીં બે હજારથી વધુ શિક્ષકો છે .

(1:07 PM IST)